نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با تأکید بر نقش مستندسازان در ثبت و ماندگار کردن رویدادهای مهم کشور، تقدیر از چهرههای ماندگار و معرفی برگزیدگان به کار خود پایان داد.
به گزارش هیچ یک _ در این مراسم، معاون سیما بر سنگینی مسئولیت مستندسازان در ثبت تحولات اخیر تأکید کرد، وزیر میراث فرهنگی خواستار روایت تصویری حماسهها و ظرفیتهای تاریخی و تمدنی ایران شد و دبیر جشنواره از رویکردهای تحولی این دوره و اضافه شدن جایزه «فیلمساز جوان» خبر داد.
آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، یکشنبه دوم شهریور با حضور پیمان جبلی، رئیس رسانه ملی؛ سیدرضا صالحیامیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی؛ محسن برمهانی، معاون سیما و جمعی از مستندسازان و اهالی فرهنگ و هنر در پردیس ملت برگزار شد و با تقدیر از چهرههای ماندگار و معرفی برگزیدگان به کار خود پایان داد.
ایفای مسئولیت در قبال روزهای تاریخساز و تمدنساز
محسن برمهانی، معاون سیما، سال ۱۴۰۴ را یکی از سنگینترین ادوار کاری برای اهالی مستند دانست و با اشاره به رویدادهای تلخ و تأثیرگذار آن، بر ضرورت ثبت و روایت این وقایع تأکید کرد.
وی با قدردانی از دستاندرکاران جشنواره و شرکتکنندگان اظهار کرد: شاید هیچ مستندسازی در هیچ دورهای به اندازه امروز سنگینی مسئولیت را بر دوش خود احساس نکرده باشد. در ۱۲ ماه گذشته اتفاقات بزرگی رقم خورد که در تاریخ و تمدن انقلاب اسلامی ثبت خواهد شد و انشاءالله مقدمهای بر ظهور حضرت صاحب عصر(عج) خواهد بود.
برمهانی با اشاره به جنگها و حوادث تلخ ماههای اخیر گفت: در این مدت مصائب بزرگی را پشت سر گذاشتیم و عزیزانی چون رهبر شهیدمان را از دست دادیم و تنها در یک مرحله بیش از ۱۵۰ کودک جان خود را از دست دادند. همچنین در شهر لامرد یکی از خطرناکترین محصولات جنایتکارانه آمریکا آزمایش شد و در منطقهای از شرق تهران نیز یک جنایت جنگی رخ داد و منطقهای بهطور کامل تخریب شد.
معاون سیما با اشاره به حضور امیر اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران و امیر دریادار دوم جلیل مقدم، معاون هماهنگکننده نیروی دریایی ارتش، در این مراسم، از فاجعه ناو «دنا» و شهادت جمعی از اعضای ناوگروه یاد کرد و افزود: رسانه ملی در زمان بازگشت این ناو از رزمایش بینالمللی «میلان ۲۰۲۶» هند، ارتباط و هماهنگی نزدیکی با این عزیزان داشت و خاطرات فراموشنشدنی از آنان در رسانه ملی به یادگار مانده است.
وی با تأکید بر ضرورت ثبت این رویدادها در قالب مستند گفت: اینها از شاخصترین عناوینی هستند که باید درباره آنها مستند ساخته شود.
برمهانی در پایان تولید مستند را وظیفه رسانه ملی و دیگر نهادهای فعال در حوزه تولید و توزیع آثار مستند دانست و اظهار کرد: رسانه ملی و مجموعههایی همچون مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی باید بار جدی مستندسازی را بر دوش بکشند تا بتوانیم وظیفه خود را در قبال روزهای تاریخساز و تمدنساز بهدرستی به سرانجام برسانیم.
ثبت تصویر واقعی مقاومت ملت در قاب رسانه ملی
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز در این مراسم با گرامیداشت یاد شهدا، بر نقش رسانه ملی و مستندسازان در ثبت حماسههای تاریخی تأکید کرد و گفت: ایکاش مستندسازان در سراسر کشور آنچه را که طی یک سال اخیر در میدان و خیابان رخ داده است، به مستندهایی ماندگار تبدیل کنند تا نسلهای آینده بتوانند از آن بهره ببرند.
وی افزود: از رسانه ملی میخواهیم تصویر واقعی مقاومت ملت را به نمایش بگذارد و مستندسازان باید تلاش کنند برای نسل امروز و فردا روایتهایی ارائه دهند که ایران را به ایرانیان و جهانیان بهدرستی معرفی کند. مستند، تصویر پیروزی یک ملت در همه عرصههاست.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تأکید بر ضرورت تقویت انسجام ملی اظهار کرد: بیش از هر زمان دیگری به انسجام، همدلی و یکرنگی نیاز داریم. صدای واحد یک ملت در برابر دشمنان متکثر، ضرورتی قطعی است و رسانه ملی میتواند با تولید مستندهای فاخر این انسجام را به تصویر بکشد.
صالحیامیری با اشاره به تحولات جنوب کشور و خلیجفارس گفت: این صحنهها باید به تصویر کشیده شوند و مستند ساخته شود و صداوسیما باید پرچمدار این روایت باشد.
وی همچنین بر ضرورت تولید آثار فاخر درباره مقاومت و پیروزیهای ملی تأکید کرد و گفت: باید جنگ، جهاد، شهادت، میدان و خیابان و تلاشهای کارگزاران نظام را تصویر کنیم تا آیندگان بدانند که چگونه یک ملت برای حفظ فرهنگ و تمدن ایران ایستادگی کرد.
صالحیامیری مستند را فراتر از روایت حوادث سیاسی و نظامی دانست و تصریح کرد: مستند یعنی تصویر پیروزی یک ملت در همه عرصهها؛ از جغرافیا و تاریخ گرفته تا هویت، فرهنگ، هنر، شعر، ادبیات و موسیقی. ایران را میتوان از دریچه شهدا، مقاومت، تمدن و زبان فارسی به تصویر کشید و این وظیفه صداوسیما و مستندسازان است.
وی در پایان تأکید کرد: از صداوسیما و همه مستندسازان میخواهیم این صحنههای افتخارآمیز را برای دهههای آینده ثبت و ماندگار کنند.
مستند فقط ثبت رویداد نیست، کشف معنای آن است
حسین زارعزاده، مدیر شبکه مستند و دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، نیز در این مراسم گفت: فیلم مستند فقط ثبت آنچه رخ داده نیست، بلکه کشف معنای رویدادهاست. دوربین مستندساز اگر با صداقت و مسئولیت همراه باشد، تنها تصویر نمیگیرد، بلکه حافظه یک ملت را شکل میدهد و لحظات فراموشنشدنی تاریخ را برای نسلهای آینده به یادگار میگذارد.
وی با اشاره به فعالیت مستندسازان، عکاسان و گزارشگران در جریان جنگهای اخیر افزود: در روزهای دشوار جنگ ۱۲ روزه و همچنین ایام جنگ رمضان، مستندسازان، عکاسان و گزارشگران میهندوست نشان دادند که روایت حقیقت گاه در سختترین و پرخطرترین شرایط شکل میگیرد.
زارعزاده ادامه داد: تصاویری که در آن روزها ثبت شد، تنها گزارش یک جنگ نبود، بلکه روایت ایستادگی مردم، رنجها و امیدها، همدلی و غیرت ملی بود. این مستندسازان و عکاسان بودند که عظمت مراسم میلیونی تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب را برای جهانیان و آیندگان منعکس کردند.
دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با اشاره به رویکردهای تحولی این دوره گفت: نهمین جشنواره تلویزیونی مستند برای ما دورهای در مسیر تحول و بلوغ بیشتر بود. این جشنواره در شرایط بحرانی ایام بین دو جنگ تحمیلی، طی دو ماه و به بهترین شکل ممکن برگزار شد.
وی افزود: برای ارتقای دقت، عدالت و اعتبار داوری، تعداد داوران را افزایش دادیم تا از نگاههای متنوعتر و تخصصیتری استفاده کنیم. همچنین برای نخستین بار شورای سیاستگذاری جشنواره را بهصورت رسمی تشکیل دادیم تا مسیر آینده جشنواره با دقت و دوراندیشی بیشتری ترسیم شود.
جایزه «فیلمساز جوان» به جشنواره اضافه شد
زارعزاده با اشاره به اضافه شدن بخش محیطزیست و تنوع زیستی به جشنواره اظهار کرد: آینده این سرزمین به میزان توجه ما به آب، خاک، هوا، حیاتوحش و زیستبومهای ایران وابسته است. متأسفانه این حوزه آنچنانکه شایسته اهمیتش بود از سوی برخی مسئولان و نهادهای ذیربط موردحمایت قرار نگرفت، اما تلویزیون همچنان بر این باور است که مستند میتواند زنگ بیدارباش جامعه باشد و برای نجات طبیعت، آگاهی و مطالبه عمومی ایجاد کند.
مدیر شبکه مستند همچنین از حضور پررنگ فیلمسازان جوان در این دوره خبر داد و گفت: امسال شاهد حضور فیلمسازان جوانی بودیم که با نگاه تازه، جسارت و دغدغههای جدی وارد عرصه مستندسازی شدند. به پیشنهاد دبیرخانه و هیئتداوران، جایزهای با عنوان «فیلمساز جوان» به جشنواره اضافه شد، چراکه آینده سینمای مستند ایران درگرو کشف و حمایت از همین استعدادهای تازهنفس است.
وی رأی و مشارکت مردم را از سرمایههای ارزشمند جشنواره دانست و افزود: جشنواره زمانی زنده و پویاست که با مردم و برای مردم سخن بگوید و مردم نیز در سرنوشت آن سهیم باشند.
دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند در پایان با اشاره به افزایش حمایت از آثار گفت: امسال ازنظر تعداد جوایز و حمایت از آثار گام بلندی برداشتیم و شاهد رشد ریالی بیش از ۱۱۷ درصدی نسبت به دوره گذشته بودیم؛ موضوعی که نشاندهنده اعتماد بیشتر به مستند و توجه جدیتر به اینگونه ارزشمند و هنرمندانی است که حقیقت را با زبان تصویر روایت میکنند.
معرفی برگزیدگان جشنواره نهم
در مراسم اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، برگزیدگان بخشهای مختلف این رویداد معرفی و از آثار و مستندسازان برتر تقدیر شد.
در بخش «ایران عزیز»، سحر قناعتی با فیلم «قلب شیشهای»، علی ترابی با مجموعه «ماجرا» و محسن رضازاده با فیلم «زهرا؛ یک روایت شخصی» بهعنوان برگزیدگان معرفی شدند.
در بخش جوایز ویژه شهرداری تهران و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، از مهدی زمانپور کیاسری برای مستند «پشت دیوارهای سبز» و رسول پولادی برای مستند «از نظر دیگران» تقدیر شد.
جایزه بهترین گوینده گفتار متن به رضا تنهایی برای فیلم «خشت و خون» رسید. سلمان ابوذر نیز برای صداگذاری فیلمهای «هدف اکبر» و «خشت و خون» جایزه بهترین صدا را دریافت کرد
جایزه بهترین پژوهش به محمد طالبی برای مستند «سفرنامه عراق عجم» و جایزه بهترین فیلمبرداری به مهدی آزادی برای فیلمهای «عزیز» و «خیره به خورشید» اهدا شد. محمد بابایی نیز برای فیلم «خون، حنا، باروت» جایزه بهترین تدوین و جلوههای ویژه بصری را دریافت کرد.
در بخش جایزه ویژه هیئت داوران برای بهترین فیلمساز جوان، مصطفی توکلفرد برای فیلم «بابا موشک داد» مورد تقدیر قرار گرفت. هیئت داوران همچنین از ابوالفضل توکلی به پاس ساخت مستندهایی درباره پیشکسوتان عرصه صدا و دوبله و آرمان قلیپور دشتکی برای فیلم «هستی و نیستی» تقدیر ویژه کرد.
در بخش ویژه حیات وحش و محیط زیست، حامد سعادت برای «جنگل قائم»، بابک عباسی برای «آهنگی برای آب» و فرزانه حاتمی و محمدهادی اسفندیاری برای «مزرع سبز فلک» بهعنوان برگزیدگان معرفی شدند. جایزه ویژه هیئت داوران این بخش نیز به مهدی زمانپور کیاسری برای «مرگ پشت دیوارهای سبز» رسید.
در بخش بهترین کارگردانی مستند کوتاه، دیپلم افتخار به مریم صبوری برای «گلین بالا» و جایزه بهترین کارگردانی به حسن جعفری برای «بیستا برمه» اهدا شد.
در بخش بهترین کارگردانی مستند نیمهبلند، علی شهابالدین و محمدعلی یزدانپرست دیپلم افتخار دریافت کردند و محمدرضا خوشفرمان برای «اسپانک» جایزه بهترین کارگردانی را به دست آورد.
در بخش بهترین کارگردانی مستند بلند نیز دیپلم افتخار به جمشید رباتترک برای «امینالضرب» رسید و جعفر صادقی برای «رویای شهر حلقهها» جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد.
جوایز ویژه دبیر جشنواره نیز به مهدیه سادات محور به پاس توجه مستمر به مسائل زنان و جامعه و سعید فرجی برای فیلم «فریمهای فلسطینی» اهدا شد.
جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره به عقیل جماعتی برای فیلم «خشت و خون» رسید.
در بخش آرای مخاطبان، رسول پولادی برای «از نظر دیگران» بهعنوان بهترین فیلم مستند کوتاه، وحید امرایی برای «سایدا» بهعنوان بهترین فیلم مستند نیمهبلند و رفیعالدین اسماعیلی برای «بیمریم» بهعنوان بهترین فیلم مستند بلند انتخاب شدند. در این بخش بیش از ۵۰۰ هزار پیام از سوی مخاطبان ثبت شد. رسول پولادی نیز جایزه خود را به شهدای مدرسه میناب تقدیم کرد.
در بخش جایزه ویژه میراث فرهنگی، میلاد شاهجانی برای فیلم «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشهای» مورد تقدیر قرار گرفت.
جایزه ویژه وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به میلاد شاهجانی، کارگردان مستند «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشهای»، اهدا شد، روایتی مستند که با نگاهی متفاوت به مؤلفههای هویتی، تاریخی و فرهنگی ایران، مورد توجه و تقدیر این وزارتخانه قرار گرفت.
اثری که از منظر پرداخت هنری و رویکرد روایی خود، توانسته است بخشی از ظرفیتهای فرهنگی و هویتی ایران را در قالب زبان مستند به تصویر بکشد.
این جایزه با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، به میلاد شاهجانی اهدا شد و مورد استقبال و تشویق حاضران در مراسم قرار گرفت.
مستند «آواز شمشیر» به کارگردانی میلاد شاهجانی که به بررسی چرایی و چگونگی تصویرسازی رستم، پهلوان اسطورهای ایران، بر کاشیهای معماری ایرانی میپردازد.

