تشکل‌هایی که باید صدای جامعه در پاسداری از طبیعت باشند، خود در پیچ‌وخم مجوزها و استعلام‌های اداری گرفتار شده‌اند، روندی فرساینده که به گفته مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست، فعالیت گروهی کنشگران این حوزه را کم‌رنگ و گرایش آنان به فعالیت‌های مستقل و انفرادی را بیشتر کرده است.
به گزارش هیچ یک _ مشارکت مردمی از ضرورت‌ها و پایه‌های اصلی حفاظت از محیط‌زیست به شمار می‌رود که تحقق آن به حضور تشکل‌های پویا، مستقل و برخوردار از امکان فعالیت مستمر وابسته است.
این مجموعه‌ها با تکیه بر دانش محلی، ظرفیت داوطلبانه و پیوند نزدیک با جامعه در شناسایی آسیب‌های محیط‌زیستی، فرهنگ‌سازی، مطالبه‌گری و همراهی با برنامه‌های حفاظتی نقش‌آفرینی می‌کنند.
با وجود این جایگاه، دشواری‌های اداری در صدور و تمدید مجوزها، طولانی شدن استعلام‌ها و مشکلات سامانه‌ای به یکی از موانع فعالیت این تشکل‌ها تبدیل شده است و این وضعیت به جای تقویت سازمان‌یافتگی اجتماعی، بخشی از فعالان محیط‌زیست را به فعالیت‌های فردی سوق داده است.
مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست روز جمعه در حاشیه کارگاه توانمندسازی تشکل‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی استان‌های غرب کشور در ایلام به خبرنگار ایرنا گفت: سخت‌گیری در صدور و تمدید مجوزها، فرایند طولانی استعلام از دستگاه‌های مرتبط و مشکلات سامانه‌ای فعالیت تشکل‌های زیست‌محیطی را با بوروکراسی و دیوان‌سالاری اداری دست‌وپاگیر مواجه کرده است.
محمدحسین بازگیر ادامه داد: رفع موانع صدور و تمدید مجوز این تشکل‌ها در اختیار سازمان حفاظت محیط‌زیست نیست و برای اصلاح این روند، پیگیری وزارت کشور ضرورت دارد.
وی اظهار کرد: طولانی شدن فرایندهای اداری بر شیوه فعالیت کنشگران محیط‌زیست اثر گذاشته است به گونه‌ای که بسیاری از فعالان به جای فعالیت در قالب تشکل‌های گروهی، فعالیت مستقل و انفرادی را ترجیح می‌دهند و در سال‌های گذشته شمار فعالان مستقل این حوزه از فعالان تشکیلاتی پیشی گرفته است.
مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به پیامدهای گسترده تخریب و آلودگی محیط‌زیست گفت: آسیب به منابع آب و جنگل‌ها می‌تواند به بیکاری، مهاجرت و گسترش حاشیه‌نشینی منجر شود و مقابله با این پیامدها به مشارکت جدی مردم و تقویت فعالیت‌های اجتماعی نیاز دارد.
وی افزود: دولت چهاردهم به دنبال تسهیل فعالیت پایدار تشکل‌های مردم‌نهاد است و سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز همسو با برنامه‌های دولت، محله‌محوری سبز را در اولویت قرار داده است.
بازگیر توضیح داد: تشکل‌های مردم‌نهاد بخشی از جامعه مدنی هستند که به صورت خودجوش در حوزه‌های جغرافیایی و تخصصی مختلف فعالیت می‌کنند و خانه‌های محیط‌زیست نیز بستری برای گسترش ملاحظه‌های محیط‌زیستی و هم‌فکری گروه‌های دغدغه‌مند در دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌ها فراهم می‌کنند.
یک هزار و ۳۹۶ خانه محیط‌زیست در کشور تشکیل شده است
مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به جایگاه مشارکت عمومی در حفاظت از طبیعت گفت: اصل پنجاهم قانون اساسی، حفاظت از محیط‌زیست را وظیفه همگانی می‌داند و خانه‌های محیط‌زیست نیز در شهرداری‌ها و برخی دستگاه‌های اجرایی و خدماتی با هدف تقویت این مسئولیت اجتماعی شکل گرفته‌اند.
بازگیر افزود: یک هزار و ۳۹۶ خانه محیط‌زیست با همکاری ۲۸ دستگاه عمرانی و خدماتی در کشور تشکیل شده است که زمینه هم‌اندیشی گروه‌های علاقه‌مند و پیگیری ملاحظات محیط‌زیستی در برنامه‌ها و طرح‌های اجرایی را فراهم می‌کنند.
وی بیان کرد: اکنون یک هزار و ۴۹ تشکل مردم‌نهاد محیط‌زیستی در کشور فعالیت دارند و راه‌اندازی تشکل‌های جدید و جذب اعضای جوان‌تر نیز در دستور کار است.
بازگیر ادامه داد: ۱۶۶ تشکل جوان با محوریت محیط‌زیست زیر نظر وزارت ورزش و جوانان فعالیت می‌کنند و انجمن‌های علمی و گروه‌های دانش‌آموزی نیز در زمینه مسائل محیط‌زیستی فعالیت دارند.
محله سبز با هدف حل مسائل محیط‌زیستی محله‌ها دنبال می‌شود
مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به برنامه محله‌محوری دولت گفت: در چارچوب مصوبه دولت برای حل مسائل محله‌ها با مشارکت مردم، دستگاه‌های اجرایی و ذی‌نفعان سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز طرح محله سبز را دنبال می‌کند.
بازگیر توضیح داد: در این طرح، مسائل محیط‌زیستی هر محله با مشارکت فعالان همان منطقه شناسایی می‌شود و هدف این است که دست‌کم یک مساله محیط‌زیستی در هر محله با همراهی مردم و دستگاه‌های مسئول برطرف شود.
وی ادامه داد: سازوکارهای اجرایی این طرح فراهم شده و مشارکت تشکل‌های مردم‌نهاد و گروه‌های محلی در شناسایی و حل مسائل محیط‌زیستی از ارکان اصلی آن است.
بازگیر با اشاره به ضرورت گسترش مشارکت خیران در حفاظت از طبیعت گفت: مسئولیت اجتماعی و خیر عمومی مفهومی گسترده‌تر از فعالیت‌های داوطلبانه دارد و بخشی از این مسئولیت باید به حفظ محیط‌زیست اختصاص یابد.
مدیرکل مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست افزود: آیین‌نامه مسئولیت اجتماعی برای شرکت‌های زیر نظر مدیریت دولت تدوین شده و می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر بنگاه‌ها و مجموعه‌های اقتصادی را در فعالیت‌های محیط‌زیستی فراهم کند.
وی بیان کرد: مجمع خیران محیط‌زیست در برخی استان‌ها از جمله لرستان و گلستان شکل گرفته است و این تجربه می‌تواند زمینه گسترش مشارکت خیران در دیگر استان‌ها را فراهم کند.
کارگاه توانمندسازی تشکل‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی استان‌های غرب کشور به مدت دو روز و با حضور شماری از مدیران تشکل‌های فعال استان‌های ایلام، کردستان، کرمانشاه و لرستان به میزبانی ایلام برگزار شد.
۴۴ تشکل مردم‌نهاد محیط‌زیستی در استان ایلام فعالیت دارند.
About The Author
