رئیس گروه سالمندان دفتر برنامهریزی و نظارت مراکز توانبخشی و مراقبتی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت ۵۵ خانه حمایتی سالمندان در کشور درباره الگوهای متفاوت مراکز شبانهروزی نگهداری سالمندان گفت: «خانههای حمایتی سالمندان» با هدف ایجاد محیطی شبیه خانه و خانواده راهاندازی شدهاند و ساکنان این خانهها اتاق و فضای شخصی داشته و خدمات اقامتی دریافت میکنند.
مهین نوروزی روز سه شنبه در گفت و گو با هیچ یک افزود: ساکنان خانههای حمایتی، مانند سایر افراد جامعه میتوانند از خدمات اجتماعی خارج از مرکز استفاده کنند و برای انجام امور و رفع نیازهای خود از خانه خارج شوند. طراحی این خانهها نیز متناسب با شرایط بومی هر استان انجام میشود و ظرفیت هر خانه حداکثر ۱۰ نفر است.
به گفته وی، در حال حاضر ۵۵ خانه حمایتی سالمندان در کشور فعال است و ۴۵۸ نفر در این مراکز اقامت دارند که ۱۵۴ نفر از آنها دارای دستور قضایی هستند و به دلیل مجهولالهویه بودن یا فقدان سرپرست مؤثر در این مراکز نگهداری میشوند.
ارائه خدمات سالمندان در قالب مدلهای مرکزمحور و خانوادهمحور
رئیس گروه سالمندان دفتر برنامهریزی و نظارت مراکز توانبخشی و مراقبتی سازمان بهزیستی کشور با تشریح خدمات این سازمان به سالمندان گفت: خدمات به سالمندان در دو الگوی اصلی «مرکزمحور» و «خانوادهمحور» ارائه میشود و تلاش بر این است که ضمن حفظ کرامت سالمندان، امکان دریافت خدمات در محیط خانواده نیز افزایش یابد.
نوروزی درباره خدمات مرکزمحور اظهار کرد: مراکز سازمان بهزیستی در این بخش در سه الگوی اصلی فعالیت میکنند که نخستین آنها مراکز مراقبتی شبانهروزی هستند. در این مراکز خدمات به صورت شبانهروزی ارائه میشود و شامل خدمات توانبخشی، اقدامات پزشکی و پرستاری و همچنین خدمات فوقبرنامه است.
وی افزود: خدمات توانبخشی در این مراکز شامل اقدامات توانبخشی حرفهای، آموزشی و اجتماعی است. در حال حاضر ۳۱۸ مرکز مراقبتی شبانهروزی نگهداری سالمندان در کشور فعال هستند که به ۱۵ هزار و ۶۸۶ نفر خدمت ارائه میکنند. از این تعداد، چهار هزار و ۱۲۴ نفر دارای حکم قضایی هستند و به دلیل مجهولالهویه بودن یا نداشتن سرپرست مؤثر، با حکم قضایی در مراکز سازمان بهزیستی اقامت دارند.
ارائه خدمات به سالمندان در مجتمعهای مسکونی
رئیس گروه سالمندان بهزیستی، «مجتمعهای مسکونی» را از مدلهای دیگر مراکز شبانهروزی عنوان کرد و گفت: در این مجتمعها خدمات مورد نیاز سالمندان به صورت خرید خدمت تأمین میشود و واحدهای اقامتی به شکل سوئیتهای یکنفره، دونفره و سهنفره در اختیار آنان قرار میگیرد.
نوروزی افزود: این مجتمعها حداقل ۱۰ و حداکثر ۲۰ واحد دارند و در حال حاضر پنج مجتمع مسکونی سالمندان در کشور فعال است که به ۱۴۱ نفر خدمات ارائه میکنند.
توسعه خدمات خانوادهمحور برای کاهش تقاضای اقامت شبانهروزی
رئیس گروه سالمندان دفتر برنامهریزی و نظارت مراکز توانبخشی و مراقبتی سازمان بهزیستی با اشاره به خدمات خانوادهمحور اظهار کرد: سازمان بهزیستی با هدف حفظ کرامت سالمند در خانواده و همچنین کاهش تقاضا برای پذیرش سالمندان در مراکز شبانهروزی، مجموعهای از خدمات خانوادهمحور را ارائه میکند.
نوروزی یکی از این خدمات را «خدمات توانبخشی در منزل» عنوان کرد و گفت: در این مراکز، تیم توانبخشی و توانپزشکی شامل پزشک، پرستار، اعضای تیم توانبخشی و مددکار اجتماعی به منزل سالمند اعزام میشوند و خدمات مورد نیاز را در محیط خانه ارائه میکنند.
وی افزود: در حال حاضر ۱۱۳ مرکز ارائهدهنده خدمات توانبخشی در منزل در کشور فعال هستند و به پنج هزار و ۱۳۸ نفر خدمات ارائه میکنند.
این مسئول سازمان بهزیستی تأکید کرد: استفاده از خدمات توانبخشی در منزل برای سالمندانی در نظر گرفته شده است که دارای معلولیت متوسط، شدید یا خیلی شدید هستند و امکان مراجعه به مراکز بهداشتی و درمانی یا مراکز روزانه را ندارند؛ بنابراین خدمات مورد نیاز این افراد به محل زندگی آنها منتقل میشود.
ارائه خدمات مراقبت در منزل به ۱۸۰۹ سالمند
رئیس گروه سالمندان بهزیستی همچنین از فعالیت مراکز مراقبت در منزل خبر داد و گفت: در این مراکز، مراقبان آموزشدیده به منازل سالمندان اعزام میشوند و خدمات مراقبتی را تحت نظارت تخصصی نیروهای حوزه علوم توانبخشی ارائه میکنند.
به گفته وی، در حال حاضر ۱۰۵ مرکز مراقبت در منزل در کشور فعالیت دارند و یکهزار و ۸۰۹ سالمند از خدمات این مراکز استفاده میکنند.
شرط استفاده از خدمات بهزیستی برای سالمندان
رئیس گروه سالمندان دفتر برنامهریزی و نظارت مراکز توانبخشی و مراقبتی سازمان بهزیستی درباره نحوه بهرهمندی سالمندان از این خدمات گفت: برای استفاده از خدماتی که سازمان بهزیستی به سالمندان ارائه میکند، فرد باید دارای پرونده توانبخشی در سازمان باشد.
نوروزی ادامه داد: سالمندان برای تشکیل پرونده باید به کمیسیونهای تعیین نوع و شدت معلولیت مراجعه کنند. همچنین واحدهای دولتی و مراکز «مثبت زندگی» میتوانند افراد واجد شرایط را به مراکز مربوط ارجاع دهند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: توسعه مدلهای خانوادهمحور در کنار مراکز شبانهروزی، با هدف ارائه خدمات متناسب با نیاز سالمندان و حفظ کرامت آنان در محیط خانواده و جامعه دنبال میشود.