وزارت نفت با شتاببخشی به طرحهای جمعآوری گازهای مشعل در دولت چهاردهم، روزانه ۱۱.۵ میلیون مترمکعب از هدررفت سرمایه ملی جلوگیری کرد.
به گزارش هیچ یک ، سوزاندن گازهای همراه نفت در مناطق عملیاتی کشور، قصهای پرغصه است که دههها گریبانگیر صنعت نفت ایران بوده؛ داستانی که در آن سرمایهای کلان نه تنها تبدیل به دود و آلایندههای زیستمحیطی میشد، بلکه فرصتهای طلایی ارزشآفرینی در زنجیره پتروشیمی را نیز به خاکستر مینشاند. اکنون اما در دولت چهاردهم، رویکرد وزارت نفت با محوریت محسن پاکنژاد از «مدیریتِ وضع موجود» به «تحول در جمعآوری» تغییر جهت داده است.
اهمیت این موضوع برای دولت چهاردهم تا جایی است که به گفته وزیر نفت، این مسئله نه یک پروژه حاشیهای، بلکه یک دغدغه مستمر در عالیترین سطوح اجرایی کشور است. پیگیریهای شخص رئیسجمهور در تماسهای تلفنی و جلسات مدیریتی، نشاندهنده عزم جزم قوه مجریه برای بستن پرونده مشعلهای همیشه روشن است.
این توجه ویژه، بوروکراسیهای اداری را کنار زده و مسیر را برای اجرای طرحهای زیرساختی هموار کرده است؛ طرحهایی که هدفشان جلوگیری از هدررفت منابع و کاهش ناترازی گاز در کشور است.
جهش آماری در جمعآوری؛ وقتی عزم سیاسی به نتیجه میرسد
آمارها گویای یک تغییر ملموس در عملکرد صنعت نفت است. پیش از استقرار دولت چهاردهم، ظرفیت جمعآوری گازهای مشعل در مجموعههای کلیدی همچون شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، شرکت نفت مناطق مرکزی و شرکت نفت و گاز اروندان، حدود ۷ میلیون مترمکعب در روز بود. این عدد، با آغاز به کار دولت چهاردهم و راهاندازی واحدهای فرآورشی جدید، به رقم خیرهکننده ۱۶ میلیون مترمکعب در روز رسیده است.
به عبارت سادهتر، از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم تاکنون، روزانه حدود ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار مترمکعب گاز که پیشتر بیهدف در مشعلها سوخته میشد، اکنون در مدار بهرهبرداری قرار گرفته است. این دستاورد، تنها یک عدد ریاضی نیست؛ بلکه به معنای بازگشت ثروتی است که میتوانست به جای آلوده کردن هوا، در خوراکرسانی به پتروشیمیها یا تأمین شبکه سراسری گاز کشور نقشآفرینی کند.
وزیر نفت با اشاره به دستور صریح رئیسجمهور مبنی بر رفع هرگونه مانع در این مسیر، تأکید دارد که این پروژه تا رسیدن به نقطه مطلوب و توقف حداکثری گازسوزی، با همان شدت و حدت اولیه دنبال خواهد شد.
مسیر فنی و قراردادهای راهبردی؛ ۵۷ مشعل در آستانه خاموشی
جمعآوری گازهای فلر برخلاف آنچه در نگاه نخست به نظر میرسد، پروژهای فوقالعاده پیچیده از نظر فنی و مهندسی است. این فرآیند نیازمند جمعآوری گاز در مبدأ، تقویت فشار، انتقال با خطوط لوله و در نهایت فرآورش در تأسیسات تخصصی است که هر کدام نیازمند زیرساختهای عظیم و سرمایهگذاریهای کلان است. علاوه بر این، یافتن بازار مصرف یا مشتری برای محصولات جانبی این گازها، پازل دیگری است که باید به درستی چیده شود.
در همین راستا، شرکت ملی نفت ایران با امضای ۲۳ قرارداد کلیدی، گام بزرگی برای تغییر وضعیت برداشته است.
بر اساس پیشبینیهای کارشناسی، اجرای کامل این قراردادها منجر به خاموشی ۵۷ مشعل بزرگ خواهد شد که ثمره اقتصادی آن، ایجاد سالانه بیش از ۸۰۰ میلیون دلار درآمد برای کشور است. استفاده از مکانیسم نرخ پایه صفر برای رقابت بخش خصوصی و غیردولتی در خرید گازهای همراه نفت، یکی دیگر از اقدامات هوشمندانه وزارت نفت بوده است.
دائمیشدن این مصوبه در هیئتمدیره شرکت ملی نفت، پیامی اطمینانبخش به سرمایهگذاران است که نشان میدهد دولت به دنبال ایجاد یک بازار پایدار و امن برای حضور بخش غیردولتی در این صنعت است.
چشمانداز ۱۴۰۶؛ به سوی استانداردهای جهانی و توسعه پایدار
برنامه راهبردی وزارت نفت، جمعآوری ۹۰ درصد گازهای مشعل تا پایان سال ۱۴۰۶ است. این هدفگذاری، فراتر از یک وظیفه سازمانی، یک ضرورت ملی برای گذار به اقتصاد سبز و اصلاح الگوی مصرف انرژی در کشور است.
کارشناسان انرژی معتقدند جمعآوری گازهای فلر، کمریسکترین و عقلانیترین مسیر اصلاح ساختار انرژی است؛ چرا که این پروژه همزمان سه هدف را محقق میکند: نخست، افزایش بهرهوری و درآمدزایی؛ دوم، کاهش آلودگیهای زیستمحیطی؛ و سوم، ارتقای اعتبار بینالمللی ایران در شاخصهای توسعه پایدار.
در شرایطی که ناترازی گاز در فصول سرد سال به چالش اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده، بازگرداندن میلیونها مترمکعب گاز به چرخه تولید، اقدامی استراتژیک محسوب میشود. مشعلهای در حال خاموشی، نه تنها نمادی از جلوگیری از اسراف ثروت، بلکه نشانی از حرکت به سمت یک صنعت نفت مدرن، مسئولیتپذیر و سودآور هستند.
مسیری که دولت چهاردهم در پیش گرفته، اگر با همین سرعت در توسعه واحدهای NGL و بهسازی پالایشگاههای گازی ادامه یابد، میتواند در کمتر از سه سال آینده، چهره مناطق نفتخیز کشور را به کلی تغییر داده و ثروت نهفته در گازهای مشعل را جایگزین دود و آلایندگی کند.
About The Author
