تولید خودرو در بلاتکلیفی؛ صمت میان ۷۰۰ هزار و ۱ میلیون دستگاه گیر کرد

 وزارت صمت هنوز عدد قطعی تولید خودرو در سال جاری را اعلام نکرده است. طبق اطلاعات دریافتی در ۲۱ اوت (۳۰ مرداد)، برنامه تولید در محدوده‌ای بین ۷۰۰ هزار تا ۱ میلیون دستگاه در نوسان است. این فاصله ۳۰۰ هزار دستگاهی به معنای نبود هدفی روشن برای صنعت خودرو در سال جاری است. برای خریدارانی که منتظر تغییر عرضه خودرو هستند، این ابهام تصمیم‌گیری را دشوارتر می‌کند.

دامنه اعلام‌شده نشان می‌دهد وزارت صمت میان ۲ رقم گیر کرده است. عدد ۱ میلیون دستگاه، هدف رسمی و آرمانی وزارتخانه برای رشد صنعت خودروسازی است. عدد ۷۰۰ هزار دستگاه، برآوردی نزدیک‌تر به ظرفیت واقعی خطوط تولید در شرایط کنونی است. وقتی هدف‌گذاری و واقعیت تولید همخوانی ندارد، برنامه‌ریزی برای عرضه و قیمت‌گذاری خودرو نیز نامعلوم می‌ماند.

چرا تولید خودرو محقق نمی‌شود

شکاف میان این ۲ رقم ریشه در چند عامل ساختاری دارد. بخشی از خطوط تولید به دلیل کمبود قطعات با ۱ شیفت کاری فعالیت می‌کنند، نه ۲ شیفت کامل. این محدودیت، ظرفیت اسمی کارخانه‌ها را در عمل کاهش می‌دهد. بخشی از قطعات مورد نیاز خودروسازان نیز وارداتی است و به نرخ ارز و تأمین مالی وابسته است؛ افزایش هزینه تأمین قطعه، سرعت تکمیل خودرو در خط تولید را کند می‌کند.

پیامد مستقیم این وضعیت، انباشت خودروهای ناقص در پارکینگ کارخانه‌هاست. خودروی ناقص، خودرویی است که مونتاژ آن کامل نشده و منتظر قطعه کم است. این خودروها در آمار تولید محاسبه نمی‌شوند و عملاً به بازار عرضه نمی‌رسند. در نتیجه فاصله میان تولید اسمی و تحویل واقعی به دست مشتری، بیش‌تر از رقم‌های اعلامی است.

اثر روی بازار و قیمت خودرو

عدم قطعیت در برنامه تولید، مستقیم به بازار خودرو منتقل می‌شود. وقتی عرضه آینده مشخص نیست، فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد نیز نوسان بیش‌تری پیدا می‌کند. کارشناسان بازار خودرو می‌گویند تعیین عددی واحد و پایدار برای تولید، پیش‌نیاز ثبات قیمت در نیمه دوم سال است. تا زمانی که دامنه ۳۰۰ هزار دستگاهی باقی بماند، هر برآورد قیمتی نیز با احتیاط همراه خواهد بود.

در سال‌های اخیر نیز هدف‌گذاری تولید خودرو بارها با رقم محقق‌شده در پایان سال فاصله داشته است. این سابقه، دلیل اصلی احتیاط فعالان بازار نسبت به عدد ۱ میلیون دستگاه است. تصمیم نهایی وزارت صمت درباره برنامه دقیق تولید، در هفته‌های آینده روشن‌تر خواهد شد.