افشای پرداخت ۶.۵ میلیارد دلار ارز به یک مونتاژکار خودرو

حسین رحیمی‌نژاد، کارشناس صنعت خودرو، در گفت‌وگو با همشهری‌تی‌وی از دریافت ۶.۵ میلیارد دلار ارز توسط یک شرکت مونتاژکار خودرو خبر داد. او این رقم را در جریان بررسی وضعیت تأمین ارز صنعت خودرو مطرح کرد، بدون آنکه جزئیات کامل نام شرکت یا سازوکار دقیق تخصیص را اعلام کند.

بر اساس این گفته، این میزان ارز در اختیار یک مونتاژکار قرار گرفته است؛ رقمی که در مقایسه با نیاز روزمره بازار داخلی برای واردات قطعات یا خودروی کامل، بسیار بزرگ توصیف می‌شود. اهمیت این خبر در آن است که تخصیص ارز به شرکت‌های خودروساز، مستقیماً بر تعداد خودروهای قابل تولید و در نهایت بر قیمت آن‌ها در بازار اثر می‌گذارد.

چرا این رقم برای خریداران مهم است

وقتی ارز بیشتری به یک مونتاژکار تعلق می‌گیرد، انتظار می‌رود عرضه قطعات و در نتیجه تیراژ تولید افزایش یابد. اثر این افزایش عرضه، در حالت معمول، کاهش فشار تقاضا و تعدیل نسبی قیمت در بازار خودرو است. اما اگر همین ارز صرف واردات محدود یا مونتاژ گران‌قیمت شود، ممکن است تأثیر محسوسی بر قیمت نهایی برای مصرف‌کننده نداشته باشد؛ نکته‌ای که هنوز روشن نیست.

رحیمی‌نژاد در این گفت‌وگو به نسبت میان حجم ارز تخصیص‌یافته و خروجی واقعی تولید اشاره کرد. به بیان دیگر، پرسش اصلی این است که آیا رقمی در این اندازه، متناسب با تعداد خودروهایی است که در نهایت به دست مشتری می‌رسد یا خیر. تا زمانی که آمار رسمی تولید و فروش این شرکت منتشر نشود، پاسخ دقیق به این پرسش ممکن نیست.

ابهام درباره شفافیت تخصیص ارز

نبود اطلاعات دقیق درباره نام شرکت، منبع تأمین ارز و نحوه هزینه‌کرد آن، موضوعی است که در اظهارات این کارشناس بدون پاسخ باقی مانده است. چنین ابهامی در گذشته نیز درباره صنعت خودرو کشور مطرح بوده و هر بار پرسش‌هایی درباره نظارت بر مصرف ارز تخصیص‌یافته به تولیدکنندگان به همراه داشته است.

صنعت خودرو در سال‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین متقاضیان ارز در میان تولیدکنندگان داخلی بوده است، چرا که بخش قابل‌توجهی از قطعات خودروهای مونتاژی از خارج کشور تأمین می‌شود. هر تغییر در حجم یا نحوه تخصیص این ارز، به‌طور مستقیم بر زنجیره تولید و قیمت خودرو در بازار داخلی بازتاب پیدا می‌کند.