وقتی دمای هوا هر روز رکورد تازهای ثبت میکند گاهی تنها راه، پناه بردن به دل طبیعت است و گیلان بهشت سرچشمههای پنهان در دل طبیعت، «سموش» را با چشماندازی شگرف در جنگلهای شرق استان پنهان دارد.
به گزارش هیچ یک ، بنا به تعاریف استادان گردشگری اکوتوریسم (طبیعتگردی) سفری است مسئولانه به مناطق طبیعی که منجر به حفظ محیط زیست شده و موجب بهبود کیفیت زندگی مردم محلی می شود؛ این بار مقصد، حوضچه سموش در نزدیکی رحیمآباد رودسر است؛ سفری یکروزه که با پرداخت ۷۵۰ هزار تومان و همراهی یک تور طبیعتگردی آغاز شد و به یکی از بکرترین چشماندازهای شرق گیلان رسید.
شهرستان رودسر در شرق گیلان با تاریخ کهن، تمدنی پویا و چشماندازی بینظیر از کوه، دره و دریا بهعنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری شمال کشور شناخته میشود؛ این شهرستان بهعنوان یکی از شهرهای تاریخی و زیبای گیلان در طول تاریخ همواره از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است و جزو معدود شهرستانهایی است که از یک طرف به کوهستان و از طرف دیگر به دریا متصل میشود؛ قسمت کوهستانی رودسر، خوش آب و هوا و سردسیر است و قسمت شمالی این شهرستان که در قسمت کرانه جنوبی دریای کاسپین و در نزدیکی منطقه جلگهای قرار گرفته، ناحیهای مرطوب و شرجی است.
رودسر به علت قرار گرفتن در کنار دریا، جنگلها و زمینهای پست بیشتر برای کشت گل گاوزبان، ماهیگیری و دامداری (تنها افراد گالش) و تمامی مشاغل مرتبط با آن مناسب است؛ همچنین مشاغلی از جمله کوزهگری، کاشیسازی، حصیربافی و دوزندگی از مشاغل سنتی رودسر به شمار میرود و چای، برنج، مرکبات، گردو، فندق و گل گاو زبان از عمدهترین محصولات کشاورزی این شهرستان است و رحیمآباد با جنگلهای انبوه بخشی از این شهرستان است.
رودسر؛ سیاحت در دشت و دریا
ساعت هنوز به ۶ صبح نرسیده بود که پنج خودرو ون باطبیعتگردانی از دهههای مختلف اعم از ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰ و حتی ۹۰ از رشت به سمت شرق گیلان حرکت کردند؛ مقصد، منطقهای بود که نامش را هم هرگز نشنیده بودم اما با اطمینان از دفتر خدمات مسافرتی راهی حوضچه سموش، یکی از بکرترین جاذبههای طبیعی شهرستان رودسر شدیم.
نکته جالب توجه تاکید بر حفظ محیط زیست و به همراه داشتن پلاستیک زباله برای برگرداندن زبالههای تولید شده در طول سفر بودروز قبل راهنمای تور علاوه بر برنامهریزی برای ساعت رفت و برگشت سفر، توصیههای لازم را به صورت مکتوب ارسال کرد و نکته جالب توجه تاکید بر حفظ محیط زیست و به همراه داشتن پلاستیک زباله برای برگرداندن زبالههای تولید شده در طول سفر بود؛ بعد از حدود دو ساعت از رحیمآباد گذشتیم؛ شهری که دروازه ورود به بسیاری از ییلاقها و مناطق جنگلی شرق گیلان است؛ هرچه از جاده اصلی فاصله میگرفتیم، رنگ سبز جنگل پررنگتر و صدای رودخانه واضحتر میشد.
ماچیان، اشکور، بندبن، بنکسر و جادهای باریک، پیچ در پیچ و پوشیده از درختان توسکا، افرا و ممرز ما را به سموش رساند؛ جایی که نخستین چیزی که توجه هر گردشگری را جلب میکند، صدای خروشان آب است؛ سموش، نزدیکترین منطقه تفریحی به رحیمآباد در دل جنگلهای شرق گیلان قرار گرفته و رودخانهای حدود ۱۳ کیلومتری از میان آن عبور میکند؛ رودخانهای که از ارتفاعات میان جواهردشت و رودپشتهدشت سرچشمه میگیرد؛ از دل جنگلها میگذرد و در نهایت به پلرود و سد پلرود میپیوندد.
اگرچه جاده خاکی می شد اما امکان رفت و شد و ماشینها تا چهار کیلومتر دیگر وجود داشت؛ اما چون تور طبیعتگردی و پیادهروی بود ونها در دامنه ایستادند و لیدر گروه طبیعتگردی از پیادهروی یک ساعت و نیم در شیبی نرم رو به ارتفاع خبر داد و از گروه پرسید چه کسانی طالب چای آتشی با طعم قورباغه هستند؟ و چه کسانی طالب چای آتشی با آب معدنی؟ بیشتر گروه چای هیزمی با آب رودخانه و به قول لیدر گروه چای آتشی با آب رودخانه با طعم قورباغه را انتخاب کردند اما لیدر گروه گفت چارهای نیست و باید سه بسته آب معدنی تا مقصد حمل شود و از مردان گروه خواست هر نفر علاوه بر کولههایشان یک آب معدنی را نیز با خود حمل کند.
دو سه نفر از اعضای گروه بدلیل گرمای هوا و نداشتن آمادگی بدنی لازم برای مسیر پیاده روی دچار تنگی نفس و گرمازدگی شده اما متاسفانه تور فاقد پزشک همراه و لوازم کمک های اولیه بود؛ به هر روی گروه ایستاد و تعدادی از اعضای گروه به کمک آمدند و مشکل رفع شد.
لیدر همچنین از گروه خواست مطابق برنامه اعلام شده کیسههای زباله را در دسترس داشته باشند و حتی بقدر سر سوزنی زباله در طبیعت رها نشود و همه در یک خط و سمت چپ حرکت کنند تا برای خودروهایی که قصد رسیدن به آخرین نقطه برای رسیدن به حوضچه را دارند خللی ایجاد نشود.
گروه راه می افتد و پس از یک ساعت و نیم پیادهروی در شیبی ملایم رو به ارتفاع و خاکی به نقطهای می رسیم که خودروها هم دیگر نمیتوانند جلوتر بروند و سرنشینانش برای رسیدن به حوضچه باید ۴۵ دقیقه پیاده روی در راه جنگلی را تجربه کنند.
دو سه نفر از اعضای گروه به خاطر گرمای هوا و نداشتن آمادگی بدنی لازم در مسیر پیادهروی دچار تنگی نفس و گرمازدگی شده اما متاسفانه تور فاقد پزشک همراه و لوازم کمکهای اولیه بود؛ به هر روی گروه ایستاد و تعدادی از اعضای گروه به کمک آمدند و مشکل رفع شد؛ گروه بار دیگر آماده حرکت شد و لیدر گروه توضیح داد از اینجا به بعد تونل جنگلیست و اگر چه شیب و بالای مسیر قدری بیشتر اما مسیر جنگلی و خنک است و بالاخره پس از ۴۰ تا ۴۵ دقیقه پیادهروی در مسیر جنگلی، حوضچه سموش نمایان شد؛ حوضچهای طبیعی با آبی شفاف و خنک که انعکاس درختان بلند جنگل بر سطح آن، تصویری شبیه یک تابلوی نقاشی خلق کرده بود.
آب رودخانه آنقدر زلال بود که سنگهای کف آن به وضوح دیده میشد؛ هوای اطراف، حتی در گرمترین روزهای تابستان، چند درجه از شهر خنکتر است؛ سایه درختان انبوه اجازه نمیدهد آفتاب مستقیم بر بستر رودخانه بتابد و همین موضوع، سموش را به یکی از محبوبترین مقاصد طبیعتگردی گیلان تبدیل کرده است.
اعضای تور هرکدام به سویی رفتند؛ برخی کنار رودخانه بساط ناهار پهن کردند، عدهای پاهایشان را در آب فرو بردند و گروهی نیز دوربین به دست در جستوجوی قابهای تازه میان جنگل قدم زدند.
راهنمای تور میگفت سرچشمه رودخانه سموش در ارتفاع حدود ۲ هزار متری قرار دارد و دو شاخه اصلی آن، «دارانگو رود» و «سموشرود» در نزدیکی روستای گوسفندگویه به هم میپیوندند و پس از آن، رودخانه با آبی پرحجمتر مسیر خود را در میان درهای آبرفتی ادامه میدهد.
هرچه در امتداد رودخانه پیش میرفتیم، صدای آب بلندتر و چشماندازها بکرتر میشد؛ در برخی نقاط، حوضچههای طبیعی کوچکی شکل گرفته بود که گردشگران برای آبتنی از آن استفاده میکردند.
مسیر رسیدن به آبشار و حوضچههای بالادست، هرچند از میان سنگها و شیبهای ملایم عبور میکند، اما سختی راه در برابر منظرهای که در انتها انتظار گردشگر را میکشد، ناچیز است.
سموش علاوه بر طبیعت کمنظیر از نظر دسترسی نیز نسبت به بسیاری از مناطق جنگلی گیلان شرایط مناسبتری دارد و همین ویژگی باعث شده خانوادهها، گروههای کوهنوردی و تورهای طبیعتگردی، بهویژه در بهار و تابستان آن را به عنوان مقصد سفر انتخاب کنند.
با این حال افزایش حضور گردشگران، مسئولیت حفاظت از این طبیعت را نیز دوچندان کرده است؛ رهاسازی زباله، روشن کردن آتش در جنگل و آسیب رساندن به پوشش گیاهی، مهمترین تهدیدهایی است که این منطقه با آن روبهروست.
خورشید آرامآرام به میانه آسمان رسیده بود و زمان بازگشت فرا میرسید؛ اما آخرین تصویری که از سموش در ذهن میماند، نه حوضچههای زلال و نه درختان سر به فلک کشیده بلکه صدای آرام رودخانهای بود که بیوقفه در دل جنگل جاری است؛ صدایی که شاید بهترین دلیل برای دوباره برگشتن به این گوشه بکر شرق گیلان باشد.
مفاهیم گردشگری در دنیای امروز عمق یافته و گیلان با همه گیراییهای کم نظیرش برای آنانی که از ذوق سفر سرشارند سفرنامهای است بی انتها؛ از این رو ایرنا گیلان تلاش کرده در مجموعه گزارشهایی با عنوان «در مسیر باران، آشنایی با جاذبههای گیلان» باهدف بالا بردن سطح آگاهی در مورد نقش گردشگری در جامعه جهانی و نشان دادن چگونگی تاثیر این صنعت بر ارزشهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در سراسر جهان، تنها اشارتی کلی به مقاصدی بارز از شهرستانهای استان برای علاقهمندان به سیاحتگردی داشته باشد.
About The Author
