سامانه هوشمند هشدار جوی؛ تاب‌آوری اقلیمیِ ده‌ها کشور با «مازو»

این شرایط نامطلوب با پیش‌بینی‌های نگران‌کننده‌ای نیز برای سال‌های آتی همراه است و همین امر بسیاری از متخصصان، کارشناسان و مسئولان را در کشورهای مختلف بر آن داشته تا راهکارهایی را برای افزایش تاب‌آوریِ جوامع بشری در برابر مخاطرات جوی و کاهش تلفات و خسارات ناشی از آن تا حد امکان، ابداع کنند.

به گزارش هیچ یک _ چین یکی از کشورهایی است که امروزه در عرصه فناوری، پیشگام است و اخیرا در حال صادر کردن یک سامانه هشدار منحصر به فرد خود به کشورهایی است که در برابر بلایای طبیعی آسیب‌پذیرترند.

این سیستم ابتکاریِ چین، سامانه «مازو» نام دارد.

«مازو» (MAZU) چیست؟

«مازو» (MAZU) مخفف «Multi-hazard, Alert, Zero-gap, and Universal»، یک سامانه هوشمند طراحی چین برای هشدارهای زودهنگام هواشناسی است که مدل‌های پیش‌بینی پیشرفته هوش مصنوعی و فیزیکی را با فناوری‌های نظارتی مانند ماهواره‌های هواشناسی ادغام می‌کند تا پیش‌بینی‌های آب و هوایی دقیق‌تری ارائه دهد.

در حال حاضر هفت کشورِ در حال توسعه از این سامانه هشدار آب‌وهوایی مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده می‌کنند تا آمادگی خود را برای مقابله با بلایای طبیعی نظیر طوفان‌های سهمگین بهبود بخشند.

این سامانه در هفت کشور شامل پاکستان، جیبوتی، اتیوپی، اردن، مغولستان، جزایر سلیمان و سریلانکا نیز به‌ صورت عملیاتی مستقر شده و عملا در جریان فعالیت‌های روزمره آن‌ها ادغام گردیده است.

همچنین بنابر گزارش روزنامه «پیپلز دیلی»، نسخه ابری عمومی سامانه «مازو» توسط ۴۰ کشور از کشورهای «جنوب جهانی» (Global South) مورد آزمایش قرار گرفته است.

مازو به جوامع آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی در بیش از ۴۰ کشور کمک می‌کند تا تاب‌آوریِ اقلیمی خود را تقویت کنند و در شکل‌گیری جامعه‌ای با آینده‌ای مشترک برای بشریت سهیم باشند.

خدمات هشدار زودهنگام متناسب با نیازهای کشورهای در حال توسعه

سامانه مازو از همان ابتدا با هدف استفاده در سطح جهانی طراحی و نخستین بار در «کنفرانس جهانی هوش مصنوعی» سال گذشته در شانگهای رونمایی شد.

«پان جین‌جون»، مهندس ارشد اداره هواشناسی چین این سامانه را به عنوان یک کالای عمومی بین‌المللی توصیف کرد که «خدمات هشدار زودهنگامِ متناسب با نیازهای کشورهای در حال توسعه» را ارائه می‌دهد.

پان در گفتگو با چندین رسانه پیش از برگزاری «کنفرانس جهانی هوش مصنوعی» در شانگهای، اظهار داشت که این نخستین پروژه ملی در راستای پاسخ به طرح سازمان ملل متحد با عنوان «هشدار زودهنگام برای همه» است؛ طرحی که هدف آن تضمین حفاظت از تمام نقاط کره زمین در برابر پدیده‌های شدید جوی است.

به گفته «پان»، این سامانه مدل‌های بومی هوش مصنوعی چین برای پیش‌بینی وضع هوا و داده‌های ماهواره‌های هواشناسی را با داده‌های مشاهداتی کشورهای همکار تلفیق می‌کند و بر اساس نیازهای کاربر، خدمات سفارشی و متنوع (به‌صورت منویی) ارائه می‌دهد.

پان اظهار داشت این سامانه هواشناسی، پیش‌تر «مورد تحسین و پذیرش گسترده سازمان‌های بین‌المللی» قرار گرفته است.

در کنفرانس اخیر، جزئیاتی درباره نحوه به‌کارگیری سامانه مازو ارائه شد. برای نمونه از این سامانه برای صدور هشدار در خصوص خطرات طبیعی گوناگون در پاکستان و ارائه پیش‌بینی‌های دقیق آب‌وهوایی به مقامات بندری جیبوتی استفاده می‌شود؛ هم‌زمان در نیجریه نیز نسخه ابری آن برای پیش‌بینی سیلاب‌های شهری به کار می‌رود.

این سامانه در سال جاری چندین مرحله ارتقا را پشت سر گذاشته است؛ به‌طوری که جیبوتی که سال گذشته نسخه ۱.۰ را دریافت کرده بود در کنفرانس امسال رسماً نسخه ۲.۰ آن را تحویل گرفت.

یکی از نمایندگان سازمان هواشناسی به نشریه «چاینا نیوز ویکلی» گفت که سیستم به‌روزرسانی‌شده با کاهش تفکیک‌پذیری مکانی از ۹ کیلومتر به ۳ کیلومتر، دقت پیش‌بینی‌ها را افزایش داده و اکنون قادر است به‌جای یک‌بار در هر سه روز، هر شش ساعت یک‌بار پیش‌بینی‌های جدیدی ارائه دهد.

پان خاطرنشان کرد هوش مصنوعی با ارائه پیش‌بینی‌های سریع و پوشش‌دهنده مناطق وسیع به‌سرعت در حال تبدیل شدن به موتور محرک اصلی برای بهبود هشدارهای مربوط به شرایط جوی شدید است.

او افزود این سیستم همچنین قادر به استفاده از ماهواره، رادار و سایر داده‌ها برای شناسایی و ردیابی بهتر طوفان‌ها، گردبادها و باران‌های شدید است.

به گزارش «سوث چاینا مورنینگ پست»، توسعه چنین سیستم‌هایی اهمیت روزافزون چین در توسعه جهانی این فناوری‌ها را برجسته می‌کند. با این حال پان هشدار داد که مدل‌های پیش‌بینی هوش مصنوعی هنوز به دلیل محدودیت داده‌های دنیای واقعی، کامل نشده‌اند.

به گزارش شینهوا، «چن ژن‌لین»، رئیس اداره هواشناسی چین نیز اظهار داشت مازو، راهکار هوشمند چین برای هشدار زودهنگام هواشناسی می‌تواند خدماتی متناسب با سناریوهای کاربردی خاص ارائه دهد. به گفته او، این سامانه همچنین با تلفیق پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی و مدل‌های فیزیکی پیش‌بینی با فناوری‌های نظارتی مانند ماهواره‌های هواشناسی «فنگ‌یون»، پیش‌بینی‌های دقیق‌تری از وضعیت آب‌وهوا فراهم می‌کند.