مناسب سازی محیط شهری و فضای اداری برای استفاده معلولان و توان یابان که حقی قانونی است سالهاست به موضوعی حل نشده در استان تبدیل شده، درحالیکه باید به این موضوع، فراتر از بخشنامههای اداری نگاه کرد و با عزمی انسان دوستانه و نگاهی فرا اداری برای اجرا کردن آن اقدام نمود.
به گزارش هیچ یک ، مناسبسازی فضاهای شهری، ساختمانها و خدمات عمومی برای استفاده معلولان و توان یابان، یکی از مهمترین ابعاد توسعه انسانی و اجتماعی در هر جامعه به شمار میرود.
افراد دارای معلولیت و توان یاب همانند سایر شهروندان حق دارند بدون وابستگی به دیگران از محیط زندگی، حملونقل، خدمات شهری، فضاهای آموزشی و تفریحی بهرهمند شوند که این حق در قوانین ملی، کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت و دستورالعملهای شهرسازی به رسمیت شناخته شده است.
با وجود این، در بسیاری از شهرهای کشورمان، زیرساختهای شهری هنوز با نیازهای این قشر هماهنگ نیست و عناصر مختلف شهر، از پیادهروها و معابر گرفته تا ساختمانهای اداری، حملونقل عمومی و فضاهای عمومی، به صورت کامل استانداردسازی نشدهاند.
این وضعیت موجب کاهش مشارکت اجتماعی، محدود شدن فرصتهای آموزشی و شغلی و احساس نابرابری اجتماعی در میان افراد دارای معلولیت میشود.
با توجه به رشد جمعیت سالمندان، افزایش معلولیتهای ناشی از حوادث و ضرورت تحقق شهر انسانمحور، اهمیت مناسبسازی بیش از گذشته احساس میشود.
بررسی وضعیت موجود، شناسایی چالشها و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود مناسبسازی، گامی اساسی در جهت ارتقای کیفیت زندگی و تحقق عدالت اجتماعی در شهرهای ایران است.
نظارت ویژه بر امر مناسب سازی فضا در دستگاههای اجرایی استان
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان در این خصوص گفت: مدیران دستگاههای اجرایی و فرمانداران برای مناسبسازی فضای شهری جهت استفاده معلولان اهتمام داشته باشند و وظایف قانونی خود را در این حوزه با جدیت پیگیری کنند.
مسعود بیات منش با بیان اینکه مدیران دستگاهها باید به وظیفه قانونی خود درخصوص مناسب سازی عمل کنند، افزود: بسیاری فکر می کنند که موضوع مناسب سازی فقط به جامعه هدف تحت پوشش بهزیستی مربوط می شود درحالیکه این موضوع همه گروههای جامعه به ویژه سالمندان را در بر می گیرد.
وی با بیان اینکه دستگاههای دولتی عمومی که از سازمان برنامه اعتبار دریافت میکنند، از جمله دستگاههای ملی و عمومی، در اولویت مناسبسازی اماکن خود قرار دارند، گفت: این دستگاهها وظیفه خدمترسانی به عموم مردم را بر عهده دارند.
معاون استاندار زنجان با بیان اینکه فرمانداران بهعنوان ناظر و مسئول پیگیری باید از ابتدا بر روند مناسبسازی ساختمانهای تحت مدیریت خود نظارت داشته باشند، ادامه داد: مدیران دستگاهها موظف هستند در برنامه سالانه خود، پیشبینیهای لازم برای رفع نواقص و تأمین اعتبارات نگهداری و تعمیرات را در نظر بگیرند و هیچ بهانه ای در این زمینه مورد پذیرش نیست.
وی با اشاره به پیامدهای اجرا نکردن این موضوع، اظهار داشت: در این صورت، دستگاهها در کمیته تخصیص اعتبار با کاهش یا صفر شدن بودجه مواجه خواهند شد.
بیات منش به موضوع مهم مناسبسازی فضای بانکها اشاره کرد و افزود: طبق وضعیت فعلی ارائه شده، مناسبسازی در ۷۰ درصد بانکهای یکی از شهرستان های استان انجام نشده است که در این ارتباط شورای هماهنگی بانکها باید به صورت مکتوب، برنامههای مناسبسازی را طی سال جاری در دستور کار قرار دهد.
وی به مدت تعیین شده در این بخش و اینکه بانکها تا پایان سال جاری فرصت دارند اقدامات لازم را انجام دهند، اظهار داشت: در صورت تمکین نکردن بانکها، کارگروهی با هماهنگی شهرداریها و فرمانداریها تشکیل میشود تا نسبت به پلمب شعب متخلف اقدام کند.
معاون استاندار زنجان با تاکید بر اینکه پایان سال جاری بهعنوان مهلت نهایی برای مناسبسازی تمام ساختمانهای دولتی و عمومی (اعم از دولتی و غیردولتی) تعیین شده است، گفت: فرمانداران موظف هستند در ابتدای سال، گزارش پیشبینی اعتبار و در پایان سال، گزارش عملکرد مناسبسازی را ارائه دهند، همچنین بر نحوه هزینه شدن اعتبارات و انجام مراقبتهای لازم نظارت داشته باشند.
دستگاه های زنجان موظف به اجرای مناسب سازی فضای شهری
مدیر کل بهزیستی استان زنجان با بیان اینکه موضوع مناسب سازی در مدارس بسیار مهم بوده اما پیگیری ها نتیجه چندان مطلوبی نداشته است، گفت: اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان ابهر در خصوص مناسب سازی هیچ اقدامی انجام نداده است.
مریم کرمی با بیان اینکه مکاتباتی با اداره کل ورزش و جوانان برای مناسب سازی سالن های ورزشی صورت گرفته است، گفت: سالن های مد نظر به این اداره کل معرفی شده اما بازدیدها با توجه به شرایط جنگی هنوز به طور کامل به سرانجام نرسیده است.
مدیر کل بهزیستی استان زنجان با بیان اینکه مقرر شده بود مناسب سازی ساختمان پزشکان شهر انجام شود، گفت: در این خصوص مکاتباتی با دستگاه های متولی انجام گرفت و مشکلات احصا شد.
وی با بیان اینکه در بحث اجرای طرح هادی در روستاها مکاتباتی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در خصوص مناسب سازی صورت گرفته است، گفت: مناسب سازی اقدام قانونی است و دستگاههای اجرایی موظف به رعایت آن هستند.
مدیر کل بهزیستی استان زنجان با بیان اینکه قانون جامع حمایت از معلولان در فصل دوم این قانون به موضوع مناسب سازی تاکید ویژه ای دارد، گفت: در ماده چهارم این قانون نیز به این موضوع مهم اشاره شده و در کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت نیز ماده های چهار، پنج و ۹ به بحث مناسب سازی تاکید ویژه ای دارد.
نمود ضعیف مناسب سازی برای معلولان در زنجان
رییس گروه راهبری و بررسی طرح های معماری و شهرسازی اداره کل راه و شهرسازی استان زنجان با بیان اینکه وقتی موضوع مناسب سازی مطرح می شود تصور فقط جامعه معلولان است، گفت: باید به این موضوع توجه داشت که مناسب سازی باید برای همه سنین در فضای تردد شهری دیده شود.
حمید حمیدی با بیان اینکه مناسب سازی برای کودکان کمتر از هفت سال و حتی معلولیت های موقت نیز مورد توجه است، افزود: مناسب سازی جامعه هدف، طیف گسترده ای از شهروندان را شامل می شود و موضوع مهم دیگر، سیما و منظر شهری است که کمتر به آن پرداخته می شود.
وی با بیان اینکه از دیدگاه زیبایی شناسی، شهری که مناسب سازی شده فضای زیباتری دارد، اظهار داشت: هر چند کارهای زیادی در خصوص مناسب سازی در شهر زنجان انجام گرفته اما از سوی معلولان چندان احساس نمی شود به دلیل آنکه اقدامات مربوط به مناسب سازی ها در سطح شهر به صورت منقطع و جزیره ای صورت گرفته است.
حمیدی با بیان اینکه جامعه معلولان زنجان آنگونه که باید و شاید مناسب سازی را احساس نمی کند، گفت: به بحث مناسب سازی باید از ابعاد مختلف پرداخته شود و شهرداری می تواند در قالب یک طرح جامع مدون این کار مهم را انجام دهد.
این کارشناس با انتقاد از ارتفاع زیاد جداول خیابانها (۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر) در زنجان، تأکید کرد: این امر، اجرای مناسبسازی در مراحل بعدی را دشوارتر میکند.
وی با اشاره به نقش شهرسازی در این مقوله، اضافه کرد: در این بخش، وظایف شهرسازی در دو سطح طرحهای جامع و تفصیلی و همچنین در پروژههای مسکن حمایتی مورد بررسی قرار میگیرد.
حمیدی افزود: در طرحهای جامع و تفصیلی (با مقیاس زیر ۵۰۰)، میتوان با گنجاندن بندها و ضوابطی، رعایت اصول مناسبسازی را برای شهرداریها الزامی کرد.
وی به مکاتبات انجامشده با وزارتخانه و درج این الزامات در طرحهای جامع شهرهای مختلف اشاره و خاطر نشان کرد: کتابچه ضوابط به عنوان یک منبع ارزشمند و علمی برای معماران و فعالان حوزه ساختمانسازی است که اجرای این ضوابط میتواند از بروز مشکلات در زمینه مناسبسازی جلوگیری کند.
بی توجهی به نیاز معلولان در فضای اداری استان
مدیر جامعه معلولان استان زنجان نیز به اهمیت موضوع معلولیت و ضرورت توجه به نیازهای این قشر از جامعه اشاره کرد و گفت:۱۵ درصد جامعه ایران دچار معلولیت شدید و بسیار شدید هستند و به مساعدت دائمی نیاز دارند.
مهدی قنبری موحد گفت: تعدادی از قهرمانان جهان بر اثر تصادف دچار معلولیت شده اند و هم اکنون در عین معلولیت، توانمند هستند که همین موضوع بسیار انگیزهبخش و الهامبخش است و اهمیت توجه به معلولان را برجسته میکند.
قنبری موحد با تاکید بر اینکه جلسات مناسب سازی معلولین نباید تنها مختص به جانبازان و معلولان باشد بلکه باید برای همه افراد جامعه در نظر گرفته شود، افزود: متاسفانه مدیران کل دستگاه ها در جلسات مناسب سازی حضور ندارند که این مهم نشان دهنده بیتوجهی آنان به این موضوع است.
وی با بیان اینکه متاسفانه آنگونه که باید و شاید به نیازهای قشر معلول به ویژه در هنگام مراجعه به ادارات توجهی نمی شود، اظهار داشت: شان و جایگاه این قشر از جامعه باید بیش از گذشته حفظ شود.
مدیر جامعه معلولان استان زنجان با تاکید بر اهمیت سرمایهگذاری درخصوص مناسبسازی ادامه داد: مناسبسازی، نوعی سرمایهگذاری و نه هزینه محسوب می شود و نگاهها به این موضوع باید تغییر کند.
وی با بیان اینکه با آغاز فصل تابستان و افزایش مسافرت ها توجه به مناسب سازی سرویس های بهداشتی ضروری است، گفت: متاسفانه نبود جای پارک مناسب برای معلولان و مشکلات در ورودیها بیمارستان ها به ویژه بیمارستان آیت الله موسوی این شهر مشکلاتی را ایجاد کرده که ارائه کارت معلولیت برای استفاده رایگان از پارکینگهای عمومی می تواند اثر بخش باشد.
About The Author
