قیمت نفت در معاملات پنجشنبه ثابت ماند، اما چشمانداز جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، عرضه جهانی را تحت فشار قرار داده و نفت برنت و نفت خام WTI را بالای ۱۰۰ دلار حفظ کرده است.
قیمت نفت در معاملات پنجشنبه ثابت ماند، اما چشمانداز جنگ ایران و بسته
روز پنجشنبه، قیمت نفت خام در معاملات آسیایی تغییرات اندکی را تجربه کرد، اما همانند هفتههای اخیر بالای مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند. نفت برنت سررسید ژوئیه با ۰.۱ درصد افزایش به ۱۰۵.۶۸ دلار رسید و دبلیوتیآی (WTI) نیز با همان درصد رشد، ۱۰۱.۰۸ دلار معامله شد. اگرچه هر دو شاخص در جلسه قبل بیش از یک درصد ریزش داشتند، اما همچنان مسیر ثبت رشد هفتگی قابل توجهی را طی میکنند.
علت اصلی این سکون محتاطانه، انتظار برای نتیجه نشست بسیار مهم میان رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، و همتای چینیاش، شی جین پینگ، در پکن است. این دیدار که نخستین سفر دولتی یک رهبر آمریکایی به چین در ۹ سال گذشته محسوب میشود، در فضایی سرشار از تنشهای ژئوپلیتیکی و بحران انرژی برگزار میگردد.
نشست پکن؛ آیا چین میانجی میشود؟
ترامپ روز پنجشنبه با استقبال تشریفاتی در تالار بزرگ خلق وارد پکن شد تا مذاکراتی حساس را با شی جین پینگ آغاز کند. دستور کار این نشست سه محور اصلی را شامل میشود:
بحران ایران که جریان انرژی جهانی را مختل کرده است
اگرچه ترامپ پیش از این اعلام کرده بود که برای پایان دادن به جنگ ایران به کمک چین نیاز ندارد، اما تحلیلگران معتقدند رئیسجمهور آمریکا ناگزیر از شی جین پینگ برای کمک به حل این منازعه پرهزینه و نامحبوب درخواست خواهد کرد.
از سوی دیگر، تحلیلگران موسسه ING در یادداشتی روز پنجشنبه هشدار دادند: «قیمت نفت در حالت انتظار و مشاهده قرار دارد. بازار احتمالاً امید زیادی به نتایج مثبت مذاکرات آمریکا و چین در قبال ایران بسته است.» این در حالی است که بسیاری از کارشناسان تردید دارند پکن بخواهد متحد استراتژیک دیرینه خود (ایران) را بیش از حد تحت فشار قرار دهد.
تنگه هرمز؛ گلوگاه خفهشده انرژی
از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، تنگه هرمز که روزانه حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور میکند، عملاً به روی تردد نفتکشها بسته شده است. این مسئله اصلیترین علت باقی ماندن قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار است.
ایران ظاهراً کنترل خود بر این آبراه استراتژیک را تشدید کرده و با کشورهای عراق و پاکستان برای حمل نفت خام و گاز طبیعی مایع از منطقه، توافقاتی منعقد کرده است. این اقدامات، انزوای نفتی ایران را کاهش داده و همزمان توانایی آمریکا برای اعمال فشار را تضعیف کرده است.
یک رویداد نمادین: روز چهارشنبه، یک نفتکش فوقسنگین چینی حامل دو میلیون بشکه نفت خام عراقی، پس از بیش از دو ماه زمینگیری در خلیج فارس (به دلیل جنگ آمریکا و ایران)، موفق شد از تنگه هرمز عبور کند. این تنها سومین نفتکشی است که از آغاز جنگ از این تنگه خارج میشود. این موفقیت چین نشاندهنده نقش کلیدی پکن در مدیریت بحران منطقهای است و به همین دلیل، جایگاه چین در مذاکرات پکن بیش از پیش برجسته میشود.
هشدارهای شدیداللحن آژانس بینالمللی انرژی (IEA)
آژانس بینالمللی انرژی که معمولاً دیدگاهی محتاطانه دارد، روز چهارشنبه پیشبینی قبلی خود مبنی بر مازاد عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ را کاملاً کنار گذاشت و اعلام کرد:
«عرضه جهانی نفت امسال به دلیل ویرانیهای ناشی از جنگ ایران بر تولید نفت خاورمیانه و تخلیه بیسابقه ذخایر استراتژیک، از تقاضا عقب خواهد ماند.»
این آژانس هشدار داد که بازار جهانی ممکن است تا بخش زیادی از سال ۲۰۲۶ به شدت با کمبود عرضه مواجه باشد، به ویژه به دلیل کاهش صادرات از منطقه خلیج فارس و اختلال در مسیرهای جایگزین. این موضعگیری، یکی از قویترین هشدارهای IEA در سالهای اخیر محسوب میشود.
اوپک از یک سو، دادههای آمریکا از سوی دیگر
اوپک نیز در تازهترین گزارش ماهانه خود، پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داد. علت این بازبینی کاهشی، تأثیر منفی جنگ بر اقتصاد جهانی و افزایش شدید قیمت سوخت عنوان شده است. با این حال، اوپک پیشبینی رشد اقتصادی کلی خود را بدون تغییر نگه داشته است – نشانهای که حاکی از دوگانگی در ارزیابی اوپک از وضعیت کنونی است.
در نقطه مقابل، دادههای آمریکا حمایت قابل توجهی از قیمتها به عمل آورد. بر اساس گزارش رسمی دولت آمریکا، ذخایر نفت خام این کشور در هفته گذشته به میزان ۴.۳ میلیون بشکه کاهش یافته است. این رقم بسیار بالاتر از پیشبینی تحلیلگران (۲ میلیون بشکه) و حتی بالاتر از میانگین فصلی است. چنین کاهشی نشان میدهد که با وجود قیمتهای بالای نفت (بیش از ۱۰۰ دلار)، تقاضای
سوخت در آمریکا همچنان مقاوم و قوی باقی مانده است. این عامل تا حدی نگرانیها از رکود تقاضا را کاهش داده است.
سایه نرخ بهره و دیپلماسی مردد
با وجود تمام عوامل صعودی، یک تهدید نزولی جدی همچنان پابرجاست: افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو. از آنجا که قیمت بالای نفت و سوخت، تورم را دامن میزند، انتظارات برای ادامه سیاست پولی انقباضی در آمریکا قوت گرفته است. روز چهارشنبه، هر دو شاخص نفتی بیش از ۱ درصد ریزش کردند – نفت برنت بیش از ۲ دلار و WTI بیش از ۱ دلار – که عمدتاً به نگرانی از افزایش نرخ بهره نسبت داده شد.
از سوی دیگر، سیگنالهای متفاوت و متناقض از واشنگتن در قبال دیپلماسی با تهران، باعث سردرگمی معاملهگران شده است. ترامپ اوایل هفته جاری در اظهاراتی گفت که آتشبس «به شدت در وضعیت بحرانی» قرار دارد. این اظهارات، امیدها برای حل و فصل سریعدیپلماتیک بحران را تا حد زیادی کاهش داد.
تحلیلگران چه میگویند؟
تونی سایکامور، تحلیلگر آیجی (IG):
«شکست در پیشرفت معنادار برای بازگشایی تنگه هرمز، ایالات متحده را جز اقدام نظامی مجدد گزینهای باقی نخواهد گذاشت.»
تحلیلگران ING:
«بازار احتمالاً امید زیادی به نتایج مثبت مذاکرات آمریکا-چین در قبال ایران بسته است، اما چنین انتظاری ممکن است زودهنگام باشد.»
جمعبندی: تعادل شکننده نفت بر لبه تیغ دیپلماسی
با مرور همه عوامل مؤثر بر بازار نفت، میتوان گفت که قیمتها در شرایطی بسیار حساس و شکننده قرار دارند. از یک سو، عوامل بنیادی قدرتمندی مانند بسته بودن تنگه هرمز (که حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت را مختل کرده)، کاهش چشمگیر و فراتر از انتظار ذخایر نفت خام آمریکا و هشدار صریح آژانس بینالمللی انرژی مبنی بر کمبود عرضه تا سال ۲۰۲۶، همگی به نفع حفظ قیمتها در سطح بالای ۱۰۰ دلار عمل میکنند. این عوامل ساختاری نشان میدهند که حتی بدون تشدید بیشتر بحران، بازار با کسری عرضه مواجه است.در مقابل، عوامل نزولی نیز کماهمیت نیستند. افزایش نرخ بهره آمریکا که به دلیل تورم ناشی از قیمت بالای سوخت، به یک انتظار قالب در بازار تبدیل شده است، میتواند تقاضا را سرکوب کند. همچنین سیگنالهای دیپلماتیک متناقض از سوی واشنگتن و اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه آتشبس «در وضعیت بحرانی» قرار دارد، امید به حل زودهنگام بحران را کم رنگ کرده، اما در عین حال هرگونه تحول مثبت غیرمنتظره میتواند به کاهش شدید قیمت منجر شود.در این میان، نشست ترامپ و شی جین پینگ مهمترین متغیر کوتاهمدت است. اگر این دیدار به توافقی – حتی نمادین – برای کاهش تنش و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز منجر شود، بازار نفت احتمالاً با یک اصلاح قیمتی قابل توجه تا محدوده ۹۰ تا ۹۵ دلار مواجه خواهد شد. اما اگر نشست پکن خروجی ملموسی نداشته باشد و بنبست فعلی ادامه یابد، انتظار میرود قیمت نفت نه تنها بالای ۱۰۰ دلار تثبیت شود، بلکه با توجه به هشدار IEA و کاهش مستمر ذخایر، احتمال ثبت رکوردهای جدید نیز وجود دارد.در مجموع، بازار نفت هماکنون نفسهای خود را با ضربان مذاکرات پکن تنظیم میکند. سرمایهگذاران به خوبی میدانند که هرگونه نشانهای از اراده جدی برای پایان دادن به جنگ ایران، میتواند سقف قیمتها را جابهجا کند، در حالی که تداوم وضع موجود، نفت را در منطقه خطرناک و پرهزینه بالای ۱۰۰ دلار نگه میدارد. آنچه مسلم است، روزهای آینده برای تعیین سرنوشت کوتاهمدت بازار نفت تعیینکننده خواهد بود.شدن تنگه هرمز، عرضه جهانی را تحت فشار قرار داده و نفت برنت و نفت خام WTI را بالای ۱۰۰ دلار حفظ کرده است.
About The Author
