آتش‌بس یا جنگ؟ نفت سردرگم ماند

بازار نفت در پایان هفته‌ای پرنوسان، شاهد سقوط بیش از ۶ درصدی قیمت‌ها بود، با وجود آنکه روز جمعه شاهد جهشی تا ۳ درصدی بود. تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران در تنگه هرمز و اطراف آن، همراه با خوش‌بینی متناوب به توافق آتش‌بس، معامله‌گران را در وضعیتی سردرگم قرار داده است. در این میان، تحلیل‌های جدید سیتی‌گروپ و فیتچ ریتینگز، همراه با گزارش اشتغال فراتر از انتظار آمریکا و اظهارات ضدونقیض مقامات، تصویری پیچیده از آینده نفت ترسیم می‌کند. این مقاله به بررسی همه رویدادهای مهم مؤثر بر نوسانات اخیر قیمت نفت می‌پردازد.

۱. نوسان شدید قیمت‌ها در پی درگیری و آتش‌بس

روز جمعه، قیمت نفت خام برنت ابتدا تا ۳ درصد جهش کرد و در نهایت با افزایش ۱٫۲۳ درصدی در سطح ۱۰۱٫۲۹ دلار در هر بشکه بسته شد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز ۰٫۶۴ درصد رشد کرد و به ۹۵٫۴۲ دلار رسید. با این حال، هر دو شاخص در پایان هفته بیش از ۶ درصد کاهش را ثبت کردند. جان کیلداف، شریک در آگین کپیتال، وضعیت را «رفت و برگش مانند یک توپ تنیس» توصیف کرد و گفت بازار در آستانه «شکست مذاکرات یا از سرگیری درگیری‌ها» قرار دارد.

۲. تشدید تنش‌های نظامی در تنگه هرمز

در روزهای اخیر، درگیری‌های پراکنده‌ای میان نیروهای آمریکایی و ایرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز رخ داده است. بر اساس گزارش‌ها، آمریکا چند شناور ایرانی را هدف قرار داده و از رهگیری حملات ایران به کشتی‌های جنگی خود خبر داده است. همچنین برخی اخبار از حملاتی به تأسیسات و بنادر ایران حکایت دارد که صحت و سقم آن هنوز تأیید نشده است.

۳. اظهارات متناقض ترامپ و روبیو؛ انتظار برای پاسخ ایران

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با تأیید حملات جدید، تأکید کرد آتش‌بس هنوز برقرار است. اما وی در پیامی در شبکه اجتماعی تهدید کرد: «اگر ایران قرارداد را سریع امضا نکند، در آینده خیلی محکم‌تر و خشن‌تر رفتار خوهیم کرد.» مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، نیز گفت هنوز پاسخی از ایران به پیشنهاد ۱۴ ماده‌ای دریافت نشده است. ایران همچنان در حال بررسی این پیشنهاد است.

۴. تحلیل سیتی‌گروپ: ریسک صعودی نفت در کوتاه‌مدت

سیتی‌گروپ اعلام کرد سناریوی پایه آن همچنان بر کاهش اختلال در تنگه هرمز تا پایان ماه مه است، اما دشواری در دستیابی به توافق آمریکا و ایران، ریسک صعودی قیمت را در کوتاه‌مدت افزایش داده است. این بانک پیش‌بینی خود برای قیمت نفت برنت در بازه صفر تا سه ماهه را ۱۲۰ دلار در هر بشکه حفظ کرده است. سیتی انتظار دارد برنت در سهماهه دوم به طور متوسط ۱۱۰ دلار، در سهماهه سوم ۹۵ دلار و در سهماهه چهارم ۸۰ دلار باشد. همچنین کاهش واردات نفت چین به میزان ۲٫۴ میلیون بشکه در روز (به ۹٫۲ میلیون بشکه) فشار بر بازار جهانی را کاهش داده است. با این حال، سیتی هشدار داد: «بازار نفت همچنان ریسک‌های بلندمدت و دوام را کم‌قیمت می‌گذارد.»

۵. گزارش اشتغال آمریکا؛ تأثیری موقتی بر نفت

داده‌های اداره آمار کار آمریکا نشان داد حقوق‌بگیران غیرکشاورزی در آوریل با افزایش ۱۱۵ هزار نفری (بهتر از پیش‌بینی ۶۵ هزار) مواجه شدند و نرخ بیکاری در ۴٫۳٪ ثابت ماند. اما تحلیلگران گفتند این گزارش در شرایطی منتشر شده که تمرکز سیاست‌گذاران بیشتر بر تورم ناشی از جهش قیمت نفت است. داده‌ها نشان داد رشد دستمزدها تحت تأثیر تورم قرار گرفته است. پیش از این گزارش، بازارها احتمال کمی برای افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در سال جاری داده بودند که پس از انتشار داده‌ها تعدیل شد.

۶. فیتچ ریتینگز: بازنگری صعودی قیمت نفت

آژانس رتبه‌بندی فیتچ پیش‌بینی خود از قیمت نفت برنت برای سال ۲۰۲۶ را از ۷۰ دلار به ۸۷ دلار در هر بشکه افزایش داد. برای سال ۲۰۲۷ نیز پیش‌بینی برنت از ۶۳ به ۶۵ دلار و WTI از ۵۸ به ۶۰ دلار اصلاح شد. فیتچ علت اصلی این تغییر را «فرض بازنگری شده در مورد مدت زمان بسته شدن مؤثر تنگه هرمز» اعلام کرد و اکنون انتظار دارد این تنگه از حدود جولای بازگشایی شود. فیتچ افزود: «فرض می‌کنیم بسته شدن تنگه حدود پنج ماه طول بکشد، در حالی که پیش از این یک تا دو ماه پیش‌بینی می‌شد.»

۷. افشای تحقیقات CFTC درباره معاملات مشکوک پیش از اظهارات ترامپ

رویترز گزارش داد که کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) در حال بررسی معاملات نفتی به ارزش ۷ میلیارد دلار است که اندکی پیش از اعلامیه‌های مهم ترامپ درباره جنگ ایران انجام شده بود. بیشتر این معاملات، موقعیت‌های فروش (شرط روی کاهش قیمت) در بورس‌های ICE و CME بوده که پیش از اعلام تاخیر در حملات، آتش‌بس یا تغییرات دیگر در سیاست ایران که منجر به افت قیمت نفت شد، ثبت گردیده است.

۸. نظرات تحلیلگران دیگر

وندانا هاری، بنیانگذار وندا اینسایتز، گفت: «دولت آمریکا همچنان چشم‌انداز تنش‌زدایی را بیش از حد خوش‌بینانه نشان می‌دهد و بازار خوش‌بینانه آن را می‌خرد. جالب اینجاست که هر بار، بهبودی قیمت تدریجی و ناقص است.» جان ایوانز از پی‌وی‌ام اویل نیز خاطرنشان کرد: «سرمایه‌گذاران باید به این سؤالات فکر کنند که چقدر سریع می‌توان عرضه را از کشورهای خلیج فارس برگرداند، وضعیت موجودی انبارها در آستانه فصل اوج مصرف بنزین چگونه خواهد بود و تحریم‌ها پس از توافق به چه شکل خواهند بود.»

قیمت نفت در شرایطی هفته را با کاهش ۶ درصدی به پایان رساند که نوسانات لحظه‌ای شدیدی را تجربه کرد. بازار میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است: از یک سو، حملات نظامی و بن‌بست مذاکرات آمریکا و ایران، ریسک اختلال طولانی‌مدت در تنگه هرمز و جهش قیمت را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، خوش‌بینی نسبی به آتش‌بس، کاهش واردات چین، آزادسازی احتمالی ذخایر استراتژیک و نشانه‌های کاهش تقاضا، فشار نزولی اعمال می‌کند. تحلیل سیتی‌گروپ و فیتچ نشان می‌دهد که انتظارات از مدت زمان بحران به تدریج در حال تعدیل به سمت سناریوی طولانی‌تر است. با توجه به تحقیقات CFTC در مورد معاملات مشکوک و اظهارات متناقض مقامات، به نظر می‌رسد بازار نفت تا حصول یک توافق پایدار یا تشدید قطعی جنگ، در دامنه نوسانات بالا و سردرگمی باقی بماند. سرمایه‌گذاران باید تحولات لحظه‌ای اخبار، داده‌های انبارهای نفت و سیگنال‌های سیاسی را با دقت رصد کنند