در خیابانهای تهران، عابر پیاده، راننده تاکسی و حتی مالک خودروهای شخصی، سالهاست آموخته در برابر موتورسواران متخلف سکوت کند؛ سکوتی اجباری در شهری که سرعت و جسارت بیمحابا جای قانون را گرفته و اعتراض هم فایده ای ندارد. صدای موتور که از پشت سر شنیده می شود، اغلب همه بیاختیار کنار میکشند و راه را باز می کنند گویا که حق تقدم با آن ها است چون موتورسوارند.
پیادهروها قرار بود امنترین مسیر برای مردم باشد اما حالا چندان هم امن نیست بسیاری از عابران هنگام قدم زدن، مدام پشت سرشان را نگاه میکنند. موتورهایی که ناگهان از میان جمعیت عبور میکنند، قدمها را کند و نگاهها را نگران کرده تا جایی که گاهی عابر پیاده مجبور است برای عبور یک موتور، خودش از مسیر او کنار بکشد و راه او را باز کند. در خیابان هم وضعیت چندان فرقی نمی کند راننده تاکسی که مسافر در خودرو دارد یا رانندهای که در ترافیک سنگین گرفتار شده، اغلب ترجیح میدهد واکنشی نشان ندهد. تجربه به آنها آموخته که یک تذکر ساده میتواند به مشاجره یا تنش تبدیل شود، بنابراین سکوت را به درگیری ترجیح میدهند.
این جاست که بی هزینه بودن تخلف تبدیل به عادت می شود. اتفاقی که اکنون برای موتورسیکلت ها در شهر تهران افتاده است، یک بی قانونی عادی، عبور از پیادهرو، حرکت خلاف جهت یا رد شدن از میان خودروها، صحنههایی است که برای بسیاری از شهروندان به تصویری روزمره در تهران تبدیل شده است.
از پیادهروها می ترسم
زن جوان هنوز نفسش سر جایش نیامده. کودکش را جابهجا میکند و زیر لب میگوید: آدم از خیابان میترسد، از پیادهرو هم باید بترسد؟ اطرافش را نگاه میکند؛ جمعیتی که با قدمهای مردد پیش میروند، هر لحظه آماده است موتوری از پشت یا روبهرو سبز شود. در همین شلوغی، موتورسواری دیگر با دنده نیمکلاچ جلو میآید نگاهش پر از تحکم، انگار که پیادهرو ملک شخصی اوست و باید بگویی ببخشید، بقرمایید! گویی کوچهها و خیابانها زیر پایش سند خورده.
زن جوان به راهش ادامه می دهد اما این بار با قدمهای کندتر و نگاه به پشت سر. دیگر عصبانی می شود و با موتور سوار درگیری لفظی پیدا می کند و می گوید: مگر خیابان خراب شده که پیاده رو را اشغال کرده ای؟ نزدیک بود من و فرزندم را به کشتن دهی. موتور سوار به حالت طلبکارانه ای می گوید: خیابان ارث پدر کسی نیست و دلم می خواهد از هرجا که می توانم عبور کنم، مگر ترافیک را نمی بینی؟!
اگر فقط نیم ساعت در یکی از خیابان های تهران قدم بزنید به وفور چنین صحنه هایی خواهید دید. در مشاهدات خود بانوی میانسالی را دیدم که از موتورسوارها به شدت می ترسید، حتی وقتی در پیاده رو قدم می زد. با او همراهی کردم و درددلش باز شد؛ سال گذشته در ایستگاه اتوبوس در پیاده رو منتظر اتوبوس بودم که اول صبح با موتور سواری به شدت برخورد کردم، از محل متواری شد. یکی از پاهایم از آن روز آسیب دید و به خوبی نمی توانم راه بروم آن ها مراعات پیرمردها و پیرزن ها را نمی کنند چه برسد به کودکان و جوانان.
شاید موتورسوارها جریمه نمی دهند
پیرمردی تعریف می کرد؛ چندی پیش دختر و نوه اش همراه او برای خرید کفش به مغازه رفته بودند. در همین حین نوه ۳ ساله اش به خارج مغازه آمده و موتورسواری با او به شدت برخورد کرد. همین تصادف باعث شد نوه اش مدتی را در بیمارستان گذرانده و دچار آسیب در ناحیه پا و گردن شود و هنوز هم تحت مداواست. اگر مقرراتی برای ورود موتورسواران به پیاده رو و اِعمال جریمه ای سنگین وضع شود مطمئنا دیگر جرات نمی کنند مزاحمت برای عابران پیاده ایجاد کنند.
یکی از شهروندان تهرانی که از دست موتورسوارها بسیار شاکی است، می گوید: موتور راحت ترین و بی دردسرترین وسیله برای تردد در شهر شلوغ و پرترافیکی مثل تهران به شمار می رود و برای همین هم همه ترجیح می دهند با موتور سرکار بروند تا در ترافیک نمانند. شنیده ام تخلف آنها در دوربین ها توسط پلیس ثبت نمی شود و همین عامل سبب بی تفاوتی آنها و عبورشان در همه اماکن و محل هاست، مگر می شود قانونی باشد و دوربینی باشد تا تخلفات را ثبت کند اما آن ها همچنان می تازند، در حالی که اگر فقط یک بار جریمه بدهند هرگز دست به تخلف نخواهند زد.
آموزش های مستمر به راکبین موتور، زمینه ساز کاهش تخلفات است
«فریگرد رزم آزما» کارشناس ارشد ترافیک در گفت و گو با خبرنگار ایرنا می گوید: موتورسیکلت سواران هم مانند سایر وسایل نقلیه باید تابع قوانین بوده و مقررات و قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت کنند.
وی ادامه می دهد: راکبین موتور خود را تافته جدا بافته دانسته و همین موضوع سبب بروز تخلف از سوی این افراد می شود در حالیکه موتور هم باید تابع قوانین باشد.
رزم آزما با تاکید بر اینکه در صورت عدم رعایت قوانین باید با راکبین موتورسیکلت سوار برخورد شود، می گوید: با توجه به اینکه حضور فیزیکی پلیس در همه اماکن امکان پذیر نیست با نصب موانع فیزیکی در جاهایی که تخلفات چشمگیر و روشن است، اجازه تخلف به این افراد داده نخواهد شد.
مدیر سابق مرکز کنترل ترافیک پایتخت ادامه می دهد: شهرداری با نصب موانع در برخی اماکن، کار ارزنده ای را برای ممانعت از حضور موتور سیکلت سواران انجام داده است.
ضعف آموزشی سبب بروز تخلفات راکبین موتور سوار می شود
رزم آزما با اشاره به اینکه ضعف آموزشی سبب بروز تخلفات راکبین موتورسوار می شود، می گوید: کار خوب و موثری از سوی پلیس راهور در زمینه ممانعت از تخلفات موتور سیکلت سواران انجام و کلاس های آموزشی برگزار شده است. با آموزش به راکبین موتور سیکلت سوار و تشدید برخورد به وسیله پلیس و ثبت توسط دوربین ها، تخلفات این گروه به شدت کاهش خواهد یافت.
جمعبندی
کارشناسان شهری معتقدند آنچه امروز در برخی خیابانها و پیادهروهای تهران دیده میشود، نتیجه مجموعهای از عوامل است: از تراکم بالای ترافیک و جمیعت غیر استاندارد گرفته تا استفاده گسترده از موتورسیکلت برای مشاغل خدماتی و از سوی دیگر ضعف در اجرای برخی مقررات. در چنین شرایطی گاهی تعادل میان حقوق عابران، رانندگان و موتورسواران بهخوبی برقرار نمیشود. به باور متخصصان حوزه حملونقل شهری، بهبود این وضعیت بیش از هر چیز نیازمند اجرای دقیقتر قوانین، ساماندهی تردد موتورسیکلتها و تقویت فرهنگ ترافیکی است. هر چند طراحی شهری نیز بی تاثیر نیست و مجموعه ای از این عوامل باید سرلوحه برنامه مدیران شهری قرار گیرد.
About The Author
