از میناب تا قلب ایران

گروه جامعه هیچ یک – آن روز هم مانند روزهای گذشته با کش و قوس فراوان بیدار شد، دلش نمی خواست رختخواب گرم و نرمش را رها کند و به مدرسه برود، دوباره چشمانش را روی هم گذاشت، مادر که در حال اتو کشیدن لباس هایش بود صدا زد ماکان بلند شو ، مدرسه ات دیر شد، همزمان با صدای مهربان مادر ناگهان یادش آمد که امروز ورزش دارند و قرار است با همکلاسی هایش مسابقه فوتبال برگزار کنند، به تندی بلند شد، صورتش را شست، لباسهای اتوکشیده اش را پوشید، عادت نداشت که در خانه صبحانه بخورد اما آن روز احساس گرسنگی کرد، مادر چند لقمه به او داد، یک لقمه بزرگتر هم برایش درست کرد تا در مدرسه بخورد.

مادر را آغوش گرفت و بوسید، دست برادر بزرگترش را گرفت تا به مدرسه برود، در فاصله ای که برادر موتورش را روشن کند ماکان با دست چند بوسه برای مادر فرستاد، مادر نمی دانست که این آخرین بوسه هایی است که از پسرش دریافت می کند، در آن زمان باد واسطه میان مادر و پسر بود، ماکان سوار شد و رفت به سوی سرنوشتی که تقدیر برایش رقم زده بود.

روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ بود ، ماکان وارد مدرسه شد، به کلاس رفت و برای زنگ ورزش بی قراری می کرد، بالاخره زمان موعود فرا رسید به حیاط مدرسه رفتند، بازی شروع شد گرماگرم بازی بودند که ناگهان صدایی مهیب شنیده شد، همه جا تاریک و پر از گرد و خاک شد، بمب بود که بر سرشان فرود می آمد، فریادها به هوا برخاست، پیکرهای خونی در گوشه گوشه مدرسه دیده می شد، از آن روز به بعد دیگر خبری از ماکان ۷ ساله نشد، گویی در باد گم شده است، والدینش، تیم های امدادی و دوستانش وجب به وجب مدرسه ای که دیگر جز خرابه ای بیش نیست را گشتند تا شاید اثری از این بچه بیابند، نشد که نشد، حالا از ماکان، نه نشانی در خاک مانده و نه در آوار ، جز خاطره‌ای که به نهالی برای آینده تبدیل شده است.

حالا دیگر ماکان دانش آموز شجره طیبه میناب تنها مفقودالاثر این حادثه معرفی شده است به طوری که بعد از گذشت ۶۸ روز فقط یک لنگه کفش از ماکان یافت شده است، تست های دی ان ای همه منفی بودند، جالب اینکه روزی که ماکان آسمانی شد روز تولدش بود بنابراین دیگر شمعی برای تولدش روشن نشد بلکه از آن روز به بعد وجود والدینش مانند شمع در حال آب شدن است تا شاید اثری از پسر کوچکشان پیدا شود.

در میانه روزهای تلخ و پرالتهاب ماه های گذشته ، نام ماکان در میان شهدای دانش‌آموز قلب‌ها را به درد می آورد، چون بعد از بمباران و خرابی مدرسه هیچ اثری از این کودک بر جای نمانده است، همان صبح ۹ اسفند آخرین باری بود که مادر پسرش را در آغوش گرفت و بویش کرد، الان فقط عطر تنش در خانه باقی مانده است.

در دل هر شهر، هر روستایی و هر محله‌ای، جوانانی هستند که با نگاهی پر امید به آینده می‌نگرند و دست‌هایشان را برای ساختن دنیایی بهتر به کار می‌گیرند، ماکان هم یکی از آنها بود، او نه تنها به علم و دانش و حتی ورزش علاقه‌مند بود، بلکه به طبیعت و محیط زیست عشق عمیقی داشت. داستان او، امروز به یادمان می‌ماند تا ما را به تفکر، همدلی و ایستادگی در برابر خشونت دعوت کند.

ماکان ۲ سالی بود که تمرینات ژیمناستیک انجام می داد، علاقه زیادی به این ورزش داشت، با آن سن کمی که داشت اما عاشق طبیعت بود، دوستدار محیط زیست بود و برای حفاظت از آن تلاش می کرد، از همان کودکی با گوشه‌ای از شهرشان که پر از درخت، باغ‌ و جریان‌های آب زلال بود، پیوند عمیقی برقرار کرده بود، او با اشتیاق درباره حفاظت از جنگل‌ها، صرفه‌جویی در مصرف آب، اهمیت بازیافت و حفظ جان حیوانات صحبت می کرد، ماکان محیط یار بود و دوستانش را هم به انجام کارهای محیط زیستی تشویق می کرد.

او همیشه با لبخند بر لب و زبان شیرین کودکانه اش می گفت که باید حیوانات را دوست داشته باشیم ، شاخه ها را نشکنیم، در طبیعت زباله نیندازیم، او آینده ای دلنشین و روشن برای محیط زیست کشور بود، اما در یک روز که امید و شور کودکی در دل همه دانش‌آموزان می‌درخشید، صدای انفجارهای ناگوار مدرسه میناب، فضا را به کابوس تبدیل کرد، بمباران ناگهانی که هیچ‌کس پیش‌بینی نمی‌کرد، نه تنها دیوارهای مدرسه، بلکه قلب‌های هزاران خانواده را به‌سختی شکست.

ماکان در همان لحظه گویی در میان دود و آتش گم شد، و هنوز اثری از جسم ظریفش نیست، گویی می خواست مرگش هم باری برای طبیعت به همراه نداشته باشد، پدر و مادرش هنوز صدای خنده پسر کوچکشان را به یاد می آورند، با اشک و درد به عکسش نگاه می کنند که لبخند بر لب دارد، مادر لباسش را در آغوش می فشارد تا شاید تن فرزندش را حس کند، اما این درد است که در درونش زبانه می کشد و با صدای ناله ای مانند اشک بر گونه ها جاری می شود.

اگرچه دیگر بدن ماکان در میان ما نیست، اما روح او همچنان در هر بذر کاشته‌ شده، در هر درختی که به‌تازگی سبز می‌شود و در هر گامی که برای حفظ محیط‌زیست برداشته می‌شود، حضور دارد، ماکان برای ما نمادی از امید، عشق به طبیعت و ایستادگی در برابر سختی‌هاست، قصه او، اگرچه با تراژدی پایان یافت، اما می‌تواند چراغ راهی باشد برای همه ما که به‌جای تسلیم شدن به ترس، دست در دست هم، برای ساختن دنیایی پاک‌تر و صلح‌آمیزتر پیش برویم.

در این میان سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت آموزش و پرورش طرح « ماموریت ماکان » را در راستای« طرح محیط یار » بنا نهاده است، در این طرح ماکان محیط یاری است که برای حفظ محیط زیست تلاش زیادی کرده است اما با شهادت ماموریتش نیمه تمام ماند از این رو دانش آموزان دیگر به عنوان محیط یار راه این شهید را ادامه می دهند.

در این راستا دانش آموزان محیط یار خاطرات خود را در این مسیر در قالب مسابقه خواهند نوشت تا یاد ماکان برای همیشه بر تارک محیط زیست کشور پایدار بماند و بدرخشد.

شینا انصاری معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در مراسم رونمایی از طرح ماموریت ماکان گفته بود: طرح ماموریت ماکان، مسابقه قصه‌گویی است، ایده‌ای است که همکاران سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت آموزش و پرورش داشتند برای اینکه با نگاه به آموزش محیط زیست و هم با توجه به پاسداشت شهید ماکان نصیری این مسابقه نام گذاری شده است، کودکی که راهی را آغاز کرد اما فرصت نداشت آنرا به اتمام برساند به همین خاطر این مسابقه فراتر از یک رقابت است، یک حرکت فرهنگی است که دانش اموزان دیگر خودشان را جانشین ماکان ببیند، مسئولیت آنرا بر دوش بکشند و در میان این همه تلاش، امید و حرکت، ادامه مسیر رو پی بگیرند و دنبال کنند.

همچنین علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش در این مراسم با اشاره به جنایت دشمن متجاوز در حمله به مدرسه شهر میناب و شهادت جمعی از کودکان بیگناه، گته بود: امروز نام شهید ماکان نصیری به عنوان نمادی از فرصت‌سازی در دل تهدیدها، معطرکننده فضای تعلیم و تربیت است، ما موظفیم با خون این شهیدان، کاری ماندگار در مسیر اعتلای کشور انجام دهیم.

وی با تأکید بر اینکه حفاظت از محیط‌زیست یک مأموریت فرا ملی است، خاطرنشان کرد: در نظام آموزشی ما، محیط‌زیست یکی از ستون‌های اصلی برنامه های درسی است از این رو شکل‌گیری شبکه «محیط‌یار» در مدارس کشور گامی مهم در این مسیر است و این شبکه می‌تواند به‌عنوان یک ساختار منظم، بستر کنشگری دانش‌آموزان در حوزه محیط‌ زیست را فراهم کند.

کودکی که در هیاهوی انفجار از میان ما رفت، حالا به نامی تبدیل شده که راهش ادامه دارد، ماکان، دانش‌آموزی که عاشق طبیعت بود، امروز الهام‌بخش نسلی شده که برای حفظ زمین، مأموریتی ناتمام را به دوش می‌کشد، این تنها یک روایت تلخ نیست بلکه او به نمادی از عشق به طبیعت و مسئولیت‌پذیری نسل آینده تبدیل شده، نسلی که قرار است راه ناتمام او را در حفاظت از محیط‌زیست ادامه دهد، ماموریتی از زیر آوار تا آغازی برای نجات زمین.

محمد مدادی رئیس مرکز آموزش محیط زیست و تربیت محیط‌بان سازمان حفاظت محیط زیست درباره طرح محیط یار و در ادامه قصه نویسی ماکان به خبرنگار ایرنا گفت: فرهنگ سازی در حوزه آموزش محیط زیست باید از سنین پایین و از کتاب های درسی شروع شود کاری که سازمان حفاظت محیطزیست با همکاری وزارت آموزش و پرورش در حال اجرای آن است.

وی افزود: در این راستا یکی از شاخص ترین و برجسته ترین کارها اجرای طرح ملی محیط یار است که با همکاری آموزش و پرورش در حال اجرا و توسعه آن هستیم، با توجه به اهمیت آموزش به ویژه در بخش محیط زیست از سنین پایین ، اجرای این طرح از سال ۱۳۸۵ در دستور کار قرار گرفت اما چالش های جدی داشت و در مقابل برنامه مدونی برای اجرای آن وجود نداشت که در این دولت با برگزاری جلسات متعدد میان کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت آموزش و پرورش مشکلات و چالش ها برطرف و روند اجرا سرعت گرفت.

وی با اشاره به بازنگری طرح ملی محیط یار توضیح داد: طرح جدید دانش آموز محور، فعالیت محور و مهارت محور است، یعنی فقط داده های نظری به دانش آموز منتقل نمی کند، مسئله محور است یعنی مطابق با مسئله روز کشور می توانیم برنامه ریزی کنیم.

مدادی تاکید کرد: طرح محیط یار در ۱۴ اسفند ۱۴۰۳ رونمایی شد، در حقیقت تثبیت جایگاه سیاستی طرح محیط یار در سیستم نظام آموزش رسمی کشور بود، اما بعد از آن برای بهتر شدن کار طرح مورد بازنگری قرار گرفت بعد از آن از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ابتدای مهر ماه سال ۱۴۰۴، آموزش مراقبین سلامت در سطح کشور و مدیران مدارس ابتدایی شروع شد در این مدت ۷ هزار و ۲۵۸ نفر از مدیران مدارس ابتدایی و ۶ هزار و ۵۱ نفر از مراقبین سلامت در جلسات توجیهی یک روزه شرکت کردند.

وی با اشاره به طرح ماموریت ماکان توضیح داد: ماموریت ماکان به یاد ماکان نصیری دانش آموزی که در میناب شهید شد برای پویایی فضای آموزشی سرزمین مادری در راستای طرح ملی محیط یار طراحی شد که مورد حمایت گسترده نهادهای مختلف قرار گرفت که در ادامه طراحی و تصویب جایزه محیط زیستی ماکان ویژه دانش آموزان محیط‌یار را طراحی می‌کنیم و برای تصویب به شورای عالی ارائه خواهیم داد.

مدادی گفت: ماکان دانش آموز محیط یار مدرسه شجره طیبه میناب بود که در حمله ددمنشانه دشمن امریکایی – صهیونی به شهادت رسید و اثری هم جسم کوچکش پیدا نشده و به عنوان تنها شهید مفقود الاثر این مدرسه اعلام شده است، در این طرح قرار است سایر دانش آموزان محیط یار کارهای محیط زیستی ماکان که موفق به اتمام آنها نشد را انجام دهند.