تیتراژ مجموعههای تلویزیونی متعددی همچون «بامداد خمار» با صدای محسن چاوشی، «سووشون» با صدای علیرضا قربانی و «بهار شیراز» با صدای علی زندوکیلی منتشر شدند که بعضی از آنها مورد توجه مخاطبان قرار گرفته و هویت مستقلی پیدا کردهاند.
به گزارش هیچ یک _ اصطلاح «تیتراژ» یا «عنوانبندی» به بخش ابتدایی یا انتهایی یک فیلم، سریال یا برنامه تلویزیونی اشاره میکند که در آن نام عوامل سازنده، بازیگران و دیگر اطلاعات مربوط به تولید، نمایش داده میشود.
عناصر گرافیک، حرکت و صدا (موسیقی) با محوریت موضوع خاص برای تیتراژ لازم و ضروری است. برخی کارشناسان، تیتراژ را فرصتی برای فضاسازی ذهنی تماشاگر تلقی میکنند و برخی دیگر معتقدند تیتراژ تکنیکی است که کارگردان و تیم هنری برای معرفی شخصیتها استفاده میکند و تلاشی برای معرفی داستان و خط روایی فیلم است.
کارکرد تیتراژ میتواند مانند یک تابلوی تذکاردهنده، عناصر مفهومی فیلم را به گونهای هنرمندانه کدگذاری کند و در سیر ارتباطی مخاطب با روند روایتی و حسی فیلم و سریال، رمزگشایی زیباییشناختی را برای تماشاگر ایجاد کند، به گونهای که مخاطب با این رمزگشایی به تجربه گسترده مفهومی فیلم دست پیدا کند و از آن لذت ببرد. موسیقی و اجرای تیتراژ با حضور خواننده در آثار تلویزیونی از سالهای گذشته رواج داشته است که در بعضی سالها کمرنگ بوده و در بعضی سالها نقش مؤثری داشته و اثر خواننده جدا از یک مجموعه تلویزیونی و سریال، مورد توجه مخاطبان قرار گرفته و هویت مستقلی پیدا کرده است.
در این گزارش بعضی از تیتراژهای سریالهای تلویزیونی سال گذشته که توسط خوانندگان اجرا و منتشر شده است را مرور میکنیم.
«آبان» و «بامداد خمار» محسن چاوشی
محسن چاوشی ترانهسرا، آهنگساز و خواننده موسیقی پاپ که در سالهای گذشته تجربه اجرای تیتراژ سریالهایی همچون «شهرزاد»، «بانوی عمارت» را داشت، سال ۱۴۰۴ برای سریالهای «آبان» و «بامداد خمار» در مجموع هفت قطعه را اجرا و منتشر کرده است. قطعههای «ساعت دیواری» با ترانهای از امید روزبه، تنظیم اشکان عرب، نوازندگی پیانو توحید نوری، گیتارنایلون بهروز میرزایی، سولو کیبورد آرسین، میکس و مسترینگ مهدی کریمی، «کولی» با ترانهای از کاظم بهمنی، تنظیم رضا فوادیان، نوازندگی گیتار بهروز میرزایی، نوازندگی دودوک امیرحسین کیانپور، میکس و مسترینگ مهدی کریمی برای سریال «آبان» منتشر شدند.
«زندانبان» با شعری از حسین صفا، تنظیم اشکان عرب، نوازندگی گیتارآکوستیک بهروز میرزایی، گیتارالکتریک عادل روحنواز، دودوک امیرحسین کیانپور و «بعد از تو» با شعری از امید روزبه، تنظیم رضا فوادیان، نوازندگی دودوک امیرحسین کیانپور و میکس و مسترینگ مهدی کریمی از دیگر قطعههایی هستند که برای سریال «آبان» به آهنگسازی و خوانندگی چاوشی منتشر شدند.
سریال «آبان» به نویسندگی امیرمحمد عبدی و پوریا کاکاوند، کارگردانی رضا دادویی، تهیهکنندگی مجید مولایی بهمن ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴ از شبکه نمایش خانگی پخش شد. شهاب حسینی، امین حیایی، لاله مرزبان، میرسعید مولویان، مینا ساداتی، بهاره کیانافشار و رضا اخلاقیراد از بازیگران این مجموعه بودند.
درام روانشناختی اجتماعی «آبان»، روایت یک نخبه هوش مصنوعی با نام «آبان» است که الگوریتمی را برای سرمایهگذاری و کسب سود در بازارهای مالی طراحی کرده است. آبان اما با سرمایهگذار پیشین خود به مشکل برخورده و باید بدهی چند میلیاردیاش را به سرعت تسویه کند، در غیر این صورت به زندان خواهد افتاد.
همچنین چاوشی، قطعههای «بامداد خمار» را با شعری از حافظ، نوازندگی مسعود خادمی (سهتار)، بهروز میرزایی (گیتاراکوستیک)، مجید مظاهری (کمانچه)، «پناه» را با ترانهای از امید روزبه، نوازندگی گیتارالکتریک عادل روحنواز، کمانچه مجید مظاهری، تنظیم رضا فؤادیان و «عجب اومدی» را با ترانهای از امید روزبه، تنظیم اشکان عرب، نوازندگی گیتارنایلون بهروز میرزایی، سازهای زهی امین عطایی، میکس و مسترینگ مهدی کریمی برای سریال «بامداد خمار» منتشر کرد.
«بامداد خمار» به نویسندگی حسین کیانی، کارگردانی نرگس آبیار و تهیهکنندگی محمدحسین قاسمی سال گذشته از شبکه نمایش خانگی پخش شد. ترلان پروانه، نوید پورفرج، علی مصفا، رضا کیانیان، لاله اسکندری، گلاره عباسی، حمید صفت، مرجانه گلچین، رزیتا غفاری، پریوش نظریه، کاظم هژیرآزاد، بهنوش بختیاری، داوود فتحعلیبیگی، احترام برومند، گلاب آدینه و بهناز جعفری از بازیگران این مجموعه بودند.
درام عاشقانه «بامداد خمار» که با اقتباس از مشهورترین و پرفروشترین رمان عاشقانه به همین نام بعد از انقلاب به قلم فتانه حاج سیدجوادی ساخته شده است، روایت دختر یک خانواده اعیان طهران قدیم با نام «محبوبه» است که عاشق شاگرد نجاری محلهشان میشود. او خواستگارهایش را رد میکند و در برابر خانوادهاش میایستد تا آنها این عشق را به رسمیت بشناسند و به ازدواج او با «رحیم» رضایت دهند غافل از اینکه چرخ گردون روزگار گاهی بر وفق مراد نمیچرخد.
«پرواز قوها» و «سووشون» علیرضا قربانی
علیرضا قربانی خواننده موسیقی سنتی و تلفیقی نیز سال گذشته قطعاتی را برای سریالهای «تاسیان» و «سووشون» اجرا و منتشر کرد. قطعه «پرواز قوها» با شعری از حسین غیاثی، آهنگسازی و تنظیم علیرضا افکاری برای تیتراژ سریال «تاسیان» منتشر شد.
سریال «تاسیان» به نویسندگی و کارگردانی تینا پاکروان از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ در شبکه نمایش خانگی پخش شد. داستان این سریال با رابطهای عاشقانه یک زوج در سال ۱۳۵۶ آغاز میشود و تا انقلاب ۱۳۵۷ ادامه پیدا میکند. هوتن شکیبا، بابک حمیدیان، مهسا حجازی، صابر ابر، پانتهآ پناهیها، نازنین بیاتی، محمدرضا غفاری و رضا بهبودی از بازیگران «تاسیان» بودند.
همچنین تکآهنگ «سووشون» با شعری از محمد سلمانی، آهنگسازی علیرضا افکاری و خوانندگی قربانی سال گذشته برای سریال «سووشون» به نویسندگی و کارگردانی نرگس آبیار و تهیهکنندگی محمدحسین قاسمی منتشر شد.
فیلمنامه «سووشون» اقتباسی از رمان «سووشون» اثر سیمین دانشور است. این سریال داستان نقش مردم شیراز را در مقابله با استعمار روایت میکند. بهنوش طباطبایی، میلاد کیمرام، فرشته صدرعرفایی، سام درخشانی، مریم سعادت، ترلان پروانه، آرمین رحیمیان از بازیگران «سووشون» بودند که از شبکه نمایش خانگی پخش شد.
پاییز سال گذشته اعلام شد که تیتراژ سریال «هزار و یک شب» قرار است با شعری از حسین غیاثی، آهنگسازی سهراب پورناظری، خوانندگی علیرضا قربانی با حضور سحر بروجردی همزمان با پخش این سریال در شبکه نمایش خانگی منتشر شود که ابتدا منتشر شد اما پس از مدتی از صفحهها و سایتهای رسمی حذف شد.
سریال «هزار و یک شب» به کارگردانی و تهیهکنندگی مصطفی کیایی با حضور بازیگران مطرحی از ایران و ترکیه ساخته شده است، بهرام رادان، پرویز پرستویی، هدیه تهرانی، سحر دولتشاهی، محسن کیایی، پدرام شریفی و محمد بحرانی از بازیگران این سریال هستند.
این سریال در فضای رازآلودی سفری به قصههای «هزار و یک شب» دارد. نغمه ثمینی به همراه مصطفی کیایی نگارش فیلمنامه را انجام دادهاند و هدیه تهرانی نیز بازنویسی بخشهایی از فیلمنامه را برعهده داشته است.
«رفتن» با صدای محمد اصفهانی
تکآهنگ «رفتن» با ترانهای از بابک روزبه، آهنگسازی فؤاد حجازی، خوانندگی محمد اصفهانی و میکس و مستر محمد فلاحی به عنوان تیتراژ سریال «ساهره» منتشر شد.
سریال «ساهره» نویسندگی مرضیه خدیوی، کارگردانی حمیدرضا لواف و تهیهکنندگی سیدرامین موسوی ملکی در ماه مبارک رمضان از شبکه سه سیما پخش شد. این مجموعه با نگاهی معنوی، مفهوم مرگآگاهی و نسبت آن با زندگی معاصر را دستمایه روایت خود قرار داد.
«ساهره» داستان احسان، بازرگان موفق ۴۰ سالهای را روایت کرد که پس از درگذشت همسرش، با تماسی عجیب از دختری دانشجوی پزشکی به نام عطیه روبهرو میشود. عطیه مدعی است در زمانی دیگر زندگی میکند و از مرگ قریبالوقوع احسان خبر دارد. این مواجهه رازآلود، احسان را وارد مسیری تازه میکند.
امین زندگانی، گلنوش قهرمانی فرتاش، هومن برقنورد، سیاوش طهمورث، میلاد میرزایی، زهرا سزاوار، سوگل طهماسبی، محمدرضا رهبری، ایرج نوذری و مهران رجبی از بازیگران سریال «ساهره» بودند.
تیتراژ سریال «آلا» با صدای سالار عقیلی
تکآهنگ «پناه» به عنوان تیتراژ سریال تلویزیونی «آلا» با ترانه و آهنگسازی سین تاج، خوانندگی سالار عقیلی، تنظیم فردین مهاجرپور، میکس و مستر معراج میرزایی منتشر شد. برای شنیدن قطعه اینجا مراجعه کنید.
سریال تلویزیونی «آلا» به نویسندگی امیرعباس پیام و سمانه نامدار، کارگردانی شکیل مظفری و تهیهکنندگی مصطفی علمیفرد با مضمون اجتماعی- خانوادگی سال گذشته از شبکه سه سیما روی آنتن رفت.
این سریال با محوریت مسائل چالشبرانگیز فرزندپروری و فرزندآوری، شخصیتها و داستانهایی مستقل را در هر قسمت ارائه داد. داریوش فرهنگ، سام قریبیان، نیلوفر کوخانی، نفیسه روشن، کاوه خداشناس، ویدا جوان، بیتا سحرخیز از بازیگران سریال «آلا» بودند.
«عملیات مهندسی» مصطفی راغب
تکآهنگ «بغض هر شبم» با ترانهای از زینب ممبینی، آهنگسازی اسماعیل خانی، خوانندگی مصطفی راغب، نوازندگی گیتار سجاد کلامی، ویولن پدرام گرجی، سولو کسری سلیمانی، تنظیم میلاد اقدسی، میکس و مسترینگ حمید صانع به عنوان تیتراژ سریال «عملیات مهندسی» منتشر شد.
«عملیات مهندسی» به نویسندگی حسین ترابنژاد و میلاد نجفی، کارگردانی سروش محمدزاده و تهیهکنندگی محمدرضا شفیعی محصول مرکز سیمافیلم از شبکه سه سیما پخش شد. حمید گودرزی، مریم سعادت، علی دهکردی، ثریا قاسمی، محمود پاکنیت، نادر سلیمانی، رضا فیاضی، یوسف تیموری، مرتضی امینیتبار، سوگل طهماسبی، یاسمن معاوی، خیام وقار کاشانی از بازیگران این سریال بودند.
در خلاصه آن آمده بود: «مگه شما نمیبینید این برادرای ما رو چه کردن؟ آخه کجای دنیا شما سراغ دارین، کجا تاریخ به یاد داره، کجا شما دیدین که پوست سر یک انسان رو بکنن؟ کجا سراغ دارین پوست صورت رو زنده زنده از بدن جدا کنن؟».
«بهار شیراز» علی زندوکیلی
تیتراژ سریال «بهار شیراز» با ترانهای از داوود غلامی شیرازی، آهنگسازی و خوانندگی علی زندوکیلی، تنظیم حسین امیدی منتشر شد. این قطعه از جمله آثار محلی زندوکیلی است که برای تیتراژ این سریال آماده شده است.
سریال «بهار شیراز» به نویسندگی و کارگردانی حسن وارسته و طراحی و تهیهکنندگی ابوالفضل صفری محصول مرکز سیمرغ از شبکه دو سیما روی آنتن رفت.
این سریال، روایتگر قصه خانوادهای شیرازی به نام «معدل» بود که در هر قسمت با یک اتفاق شیرین و تازه روبهرو میشوند و داستانی خانوادگی با محوریت روابط انسانی و اجتماعی را پیش روی مخاطبان قرار میداد. مجتبی فلاحی، قربان نجفی، سودابه بیضایی، نسرین نکیسا، مازیار مهرگان، سارا رشیدی، ناهید استواری از بازیگران سریال «بهار شیراز» بودند.
تیتراژ سریال «یزدان» با صدای گرشا رضایی و مهدی پویا
تیتراژ ابتدایی سریال «یزدان» با ترانه، آهنگسازی، خوانندگی و نوازندگی گیتاربیس گرشا رضایی، نوازندگی گیتار علی جمالی، میکس و مسترینگ سالار حقیر، مدیریت تولید حسن رضایی منتشر شد.
همچنین خواننده تیتراژ پایانی این سریال مهدی پویا بود. امید روزبه ترانهسرا، مجتی مصری آهنگساز، امین عطایی نوازنده ویولن، اشکان عرب تنظیمکننده، مهدی کریمی میکس و مسترینگ از دیگر هنرمندان این اثر بودند.
سریال «یزدان» به نویسندگی امیرمحمد عبدی، کارگردانی منوچهر هادی و تهیهکنندگی سلیم ثنائی در ژانر اجتماعی از شبکه سه سیما پخش شد. این سریال در هر قسمت به داستانی اجتماعی درباره ماموری به نام عماد با بازی پژمان بازغی پرداخت، این مامور به دنبال داستانهایی بود که در گوشه و کنار شهر گم شدهاند و کمتر کسی پیگیر آنهاست.
پژمان بازغی، دارا حیایی، فاطیما بهارمست، کوروش ثنائی، لعیا زنگنه، سیما تیرانداز، علیرضا خمسه، جعفر دهقان، حمید گودرزی، رزیتا غفاری، فقیه سلطانی، محمود عزیزی، مریم مومن، بهنوش بختیاری، شهین تسلیمی، سیروس همتی، رضا فیاضی، علی اوسیوند، پدرام کریمی، فریدهسپاه منصور، رابعه مدنی، نیما شاهرخشاهی و منوچهر هادی از بازیگران «یزدان» بودند. مسعود سخاوتدوست آهنگسازی موسیقی متن این سریال را برعهده داشت.
تیتراژ سریال «میراث» با صدای مجید اخشابی
مجید اخشابی که بیشتر در دهه ۸۰ تیتراژ مجموعههای تلویزیونی همچون «گمگشته»، «خانه به دوش»، «یک وجب خاک» و «متهم گریخت» را اجرا کرده بود، سال گذشته تکآهنگ «طنین وطن» تیتراژ پایانی سریال «میراث» را با شعری از نصیبا مرادی، آهنگسازی و خوانندگی خود، منتشر کرد. تنظیم، میکس و مسترینگ اثر برعهده سعید گلاب بود.
زینب مرادپور، فرزانه تهرانی، احسان یعقوبیفر، امیرعباس سخایی همخوانان، ناصر گلشنی صدابردار و میلاد ابراهیمی مدیر تولید از دیگر عوامل اجرایی «طنین وطن» هستند.
میلاد ابراهیمی آهنگسازی و خوانندگی تیتراژ ابتدایی سریال «میراث» را با ترانهای از طیبه بهبودی، تنظیم و میکس و مسترینگ سعید گلاب برعهده داشت.
سریال «میراث» به نویسندگی کیاوش زارع طلب، کارگردانی امین امانی و تهیهکنندگی کمیل سوهانی محصول مرکز سیمرغ از شبکه دو سیما به روی آنتن رفت. لعیا زنگنه، داریوش کاردان، ثریا قاسمی، آرش نوذری، بهرام ابراهیمی، امیرحسین صدیق، محمد شیری، زهرا سعیدی، آرام جعفری، شراره رخام، رامین راستاد، کیاوش زارعطلب، نصرالله رادش، وحید شیخزاده، پیام احمدینیا، بهراد خرازی، سمیه مهدیپور و علی قلیچ خانی از بازیگران این سریال بودند.
این سریال در فضایی واقعگرا و اجتماعی با نگاهی طنز، اهمیت تولید ملی، خوداتکایی اقتصادی نسل جوان و نقش سازنده روحانیت و نهادهای مردمی در پیشبرد مسیر توسعه کشور را بازتاب میدهد. درون مایه این سریال بر مواجهه یک طلبه جوان با چالشهای پیشبینینشده و تلاش او برای عبور از موانع اقتصادی و اجتماعی متمرکز بود.
«حکایتهای کمال ۲» با صدای حسن مهدی اعتباری
تیتراژ پایانی فصل دوم سریال «حکایتهای کمال» با مضمون میهن، با شعری از ستاره کدخدایی، آهنگسازی رامین عبدالهی و خوانندگی حسن مهدی اعتباری، تنظیم سیدحسین موسوی و نظارت ضبط محمد فرشتهنژاد منتشر شد.
فصل دوم مجموعه تلویزیونی «حکایتهای کمال» براساس کتاب «حکایتهای کمال» نوشته محمد میرکیانی، کارگردانی قدرتالله صلح میرزایی و تهیهکنندگی محمود سلامیان، محصول گروه تولیدات نمایشی مرکز سیمرغ سال گذشته از شبکه دو سیما به روی آنتن رفت.
قصه این مجموعه روایتی از دهه ۴۰ شمسی است و ساختاری اپیزودیک دارد. محمود پاکنیت، حمید ابراهیمی، میرطاهر مظلومی، ایرج نوذری، مجید سعیدی، یوسف صیادی، جعفر دهقان، کاظم نوربخش، محمد فیلی، کاظم هژیرآزاد، آزیتا ترکاشوند، مهدی امینیخواه، افشین سنگچاپ، کیانوش گرامی، فاطمه شکری بازیگران فصل دوم مجموعه «حکایتهای کمال» بودند. محمدرضا شیرخانلو در این فصل حضور نداشت، امیرمهدی خاکپیز ایفای نقش کمال را برعهده داشت.
«وحشی» با صدای حیدو هدایتی
تکآهنگ «زنده» تیتراژ فصل دوم سریال «وحشی» با شعری از مرتضی لطفی، آهنگساز و خوانندگی حیدو هدایتی و تنظیم نیک رایش و جارو مسرسشمیت (Nik Reich & Jaro Messerschmidt) هنرمندان آلمانیتبار منتشر شد.
تیتراژ ابتدایی فصل اول سریال «وحشی» با ترانه، آهنگسازی و خوانندگی شروین حاجیپور و تیتراژ پایانی آن به نام «جنگ شد» با شعر مرتضی لطفی، آهنگسازی و خوانندگی حیدو هدایتی و تنظیم Nik Reich منتشر شد. همچنین آلبوم موسیقی این سریال شامل موسیقی و تیتراژهای ابتدایی و پایانی منتشر شده و از طریق اسپاتیفای در دسترس است.
سریال «وحشی» به نویسندگی و کارگردانی هومن سیدی به تهیهکنندگی محمدرضا صابری از شبکه نمایش خانگی پخش شد. جواد عزتی، نگار جواهریان، احسان امانی، علیرضا ثانیفر، مهدی صباغی و محمد صابری از جمله بازیگران این سریال بودند.
سریال «وحشی» ژانر اجتماعی و معمایی مجموعه اقتباسی آزاد از زندگی علی اشرف پروانه معروف به «علی کرده» است و داستان زندگی کارگری را روایت میکند که پس از یک اتفاق زندگیاش دگرگون میشود.
تیتراژ «محکوم» با صدای امیرعلی کریمخانی
تیتراژ سریال «محکوم» با شعری از زندهیاد افشین یداللهی، آهنگسازی فردین خلعتبری، خوانندگی امیرعلی کریمخانی و میکس و مسترینگ کاوه عابدینی منتشر شد، این نخستین اثر کریمخانی بود که برای نخستین بار منتشر شد.
سریال «محکوم» به نویسندگی مهران مهدویان، کارگردانی سیامک مردانه، تهیهکنندگی محمدرضا منصوری سال گذشته از شبکه نمایش خانگی پخش شد. این درام اجتماعی حقوقی درباره نسرین آرمند، یک دادیار است که پس از از دست دادن همسرش در تلاش است زندگی خود و پسرش را از نو سامان دهد. در این مسیر، او با چالشهایی روبهرو میشود که میان مسئولیتهای حرفهای و زندگی شخصیاش تعارض ایجاد میکند.
ساره بیات، پژمان جمشیدی، کوروش تهامی، مهران غفوریان، الهام کردا، اسماعیل محرابی، یونس حران اف، شادی خلیلی، رامین پرچمی، آرمین خزائلی و امیر دژاکام از بازیگران سریال «محکوم» بودند.
About The Author
