حوزه موسیقی سال ۱۴۰۴ متاثر از اتفاقات اجتماعی و سیاسی کشور، شاهد فراز و نشیبهایی بسیاری بود، با این وجود بعضی رویدادها طبق روال برگزار شد و شاهد حضور هنرمندان در عرصه بینالمللی بودیم.
به گزارش هیچ یک _ اتفاقات مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی سال ۱۴۰۴ در ایران و منطقه رخ داد که هر یک تاثیر عمیق و قابل توجهی بر فضای فرهنگی و هنری کشور داشت؛ کشورمان در خردادماه با جنگ تحمیلی ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی و اسفندماه با «جنگ رمضان» حملات نیروهای آمریکایی صهیونیستی مواجه شد که به واسطه این جنگها بسیاری از رویدادهای هنری و موسیقایی تعطیل شدند. «جنگ رمضان» همچنان ادامه دارد.
همچنین به دلیل ناآرامیهای اجتماعی و سیاسی در دی ماه، بسیاری از رویدادها تعطیل شدند، با این وجود هنرمندان موسیقی در واکنش به جنگها، ناآرامیها، اعلام وطندوستی و حمایت از مردم، نوشتهها و آثاری را در صفحههای شخصی خود در فضای مجازی منتشر کردند.
در تداوم تغییرات در دولت چهاردهم، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تغییر کرد. در روند فعالیت نادره رضایی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به دلایلی او از این سمت برکنار شد و معاونت امور هنری چند ماهی با حضور سرپرست اداره شد.
با این وجود در شرایط ثبات کشور، کنسرتها، جشنوارهها، رویدادهای هنری و موسیقایی متعددی برگزار شدند و برخی از هنرمندان ضمن حضور در رویدادهای بینالمللی، موفقیتهایی را کسب کردند. در این گزارش به مهمترین رویدادهای موسیقی در سال گذشته میپردازیم.
انتصاب مدیرکل موسیقی و تصمیمات جدید
سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ۳۱ فروردین ماه ۱۴۰۴ طی حکمی بابک رضایی را به عنوان مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب کرد، رضایی ۱۰ اردیبهشت «پیماننامه»ای را منتشر کرد و درباره برنامهها و اولویتهای حوزه مدیریتیاش توضیحاتی ارایه کرد.
مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هفتم خردادماه گزارش فعالیتها و اقدامات یک ماهه حضور خود در این مجموعه را منتشر کرد. در راستای برنامههای دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشست هماندیشی مدیران ادوار پیشین این نهاد با عنوان «روایت تجربه» برگزار شد.
دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۱۸ خردادماه با انتشار اطلاعیهای، از تدوین شیوهنامه قیمتگذاری بلیت کنسرتها در راستای حمایت از حقوق مخاطبان و فعالان حوزه موسیقی خبرداد و ۲۰ مردادماه اطلاعیهای را درباره ایمنسازی سالنهای کنسرت و غیرقابل بودن افزایش قیمت بلیت کنسرتها منتشر کرد.
این نهاد آمار درخواستها و مجوزهای صادر شده در بازه زمانی اردیبهشت تا پایان مهرماه را منتشر کرد که در این مدت، مجوز یکهزار و ۷۲ کنسرت موسیقی صادر شد. دفتر امور موسیقی آبان ماه، گزارش افزایش ۲ برابری مخاطبان موسیقی و رشد ۷۷ درصدی صدور مجوز اجراهای صحنهای را نسبت به ۲ سال گذشته منتشر کرد. هر این نهاد سال گذشته در تلاش بود تا وضعیت موسیقی و قیمت کنسرتها را ساماندهی کند اما این اقدامات را به صورت دقیق اعلام نکرد و مصاحبه با رسانهها نیز به صورت گزینشی انجام شد.
سال گذشته، داود گنجهای، احمد صدری، علی ثابتنیا، سحر فروزان اعضای جدید هیات امنا و بابک رضایی رئیس جدید هیات امنای انجمن موسیقی ایران معرفی شدند. اسحاق شکری نیز به عنوان مدیرعامل انجمن موسیقی ایران منصوب شد. این انجمن نهم مردادماه درباره طرح برخی مسائل در رسانهها و فضای مجازی پیرامون موضوع نحوه هزینهکرد درآمدها توضیحاتی ارائه داد.
کارن همایونفر؛ چهره سال هنر انقلاب اسلامی
آیین اختتامیه یازدهمین رویداد فرهنگی هفته هنر انقلاب اسلامی ۳۱ فروردین ۱۴۰۴ با حضور جمعی از مسئولان و هنرمندان در تالار اندیشه حوزه هنری برگزار شد. در این آیین علاوه بر اهدای نخستین جایزه هنرگردان، جایزه بخش چهره ماندگار هنر انقلاب، جایزه چهره بینالمللی هنر مقاومت اهدا و قطعات موسیقی توسط ارکستر سمفونیک و گروه کُر اجرا شد.
در این آیین کارن همایونفر آهنگساز برای خلق آلبوم «سید الامه» در رثای شهید سیدحسن نصرالله، به عنوان «چهره سال هنر انقلاب اسلامی سال ۱۴۰۳» معرفی و تجلیل شد. آلبوم موسیقی بیکلام «سیدالامه» که با هنرمندی همایونفر خلق شد، با نتهایی که غم و حماسه را توامان قاب میگرفت، به نغمه جمعی تمام دوستداران دبیرکل شهید حزب الله تبدیل شد.
همچنین همایونفر اسفندماه سال گذشته، در جریان «جنگ رمضان» و عملیات «وعده صادق ۴»، سه قطعه مارش نظامی ساخت که این آثار برای نخستین بار توسط حوزه هنری منتشر شد.
نخستین نمایشگاه موسیقی کودک
نخستین نمایشگاه موسیقی کودک و نوجوان اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ با هدف ایجاد فضایی نو برای معرفی ظرفیتها و توانمندیهای این حوزه به همت گروه «ترنج» با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مرکز آفرینشهای فرهنگی، هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.
در این نمایشگاه ۴۰ مجموعه فعال شامل تولیدکنندگان و عرضهکنندگان سازها، آموزشگاههای موسیقی حوزه کودک و نوجوان، مراکز پژوهشی موسیقی، ناشران آثار موسیقی، کتابهای موسیقی کودک و نوجوان حضور داشتند. برگزاری نشستهای علمی و پژوهشی با حضور پژوهشگران و صاحبنظران این حوزه و کنسرتهای موسیقی از بخشهای جنبی این نمایشگاه بود.
هفدهمین جشنواره موسیقی نواحی
هفدهمین جشنواره منطقهای موسیقی نواحی ایران پیرامون «ایران فرهنگی؛ طبقهبندی موسیقایی و تغییرات» طی مذاکراتی میان استاندار هرمزگان و معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مقرر شد پنجم تا هشتم اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ در هرمزگان برگزار شود.
اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان در فاصله زمانی اسفند ۱۴۰۳ تا اردیبهشتماه ۱۴۰۴، با توجه به گروههای اجرایی مشخص شده؛ چند پیش درآمد و پیش برنامه را درباره آیینهای کمتر پرداخته شده در هرمزگان طراحی کرد که رمضانخوانی به عنوان احیا و بازآفرینی آیین و سنتهای مردم هرمزگان در ماه مبارک رمضان از جمله آنها بود.
هفدهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران با میزبانی از ۱۰۶ هنرمند در قالب ۳۴ گروه از ۲۲ استان کشور پنجم اردیبهشت ۱۴۰۴ در بندرعباس آغاز شد اما این جشنواره در پی حادثه بندر شهیدرجایی هرمزگان و کشته و زخمی شدن تعدادی از هموطنانمان، ناتمام ماند و روز دوم آن به اجرای مویهها و غمنامههای نقاط مختلف کشور اختصاص پیدا کرد.
همچنین مقرر شد به دلیل تاخیر در جشنواره موسیقی نواحی در سال ۱۴۰۳، هجدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی پاییز ۱۴۰۴ برگزار شود که این امر میسر نشد و سال گذشته نشست هماندیشی جشنواره موسیقی نواحی ایران با حضور مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیرعامل انجمن موسیقی ایران و جمعی از کارشناسان و متخصصان موسیقی نواحی برگزار شد.
رویداد «هزار دف» در روستای گردشگری پالنگان، نخستین جشنواره موسیقی «بیکلام خلیج فارس» و تجلیل از خالو قنبر نوازنده پیشکسوت موسیقی نواحی هرمزگان، یازدهمین جشنواره موسیقی نواحی «بیت و حیران» در سردشت و تجلیل از مقام هنری خضر قادری هنرمند ۱۰۹ ساله کُرد، نهمین جشنواره «کهن آواهای تنبور» در روستای بانزلان شهرستان دالاهو، پنجمین جشنواره موسیقی کیش با عنوان «فستیوال موسیقی بانوان نواحی ایران»، جشنواره موسیقی اقوام ایرانی در شیراز و فستیوال موسیقی و هنر «کاوان» در قشم از جمله جشنوارههایی بودند که سال گذشته در حوزه موسیقی نواحی برگزار شدند.
جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و اجراهای خیابانی
در پی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، بسیاری از رویدادهای هنری و موسیقایی تعطیل و لغو شدند. هنرمندان موسیقی همچون سایر هنرمندان نیز سعی کردند با انتشار متن و آثار موسیقایی در فضای مجازی، ضمن انزجار نسبت به رژیم صهیونیستی، حس میهندوستی را در میان مردم جامعه تقویت کنند.
مدیریت دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتشار اطلاعیهایاز آمادگی این نهاد برای حمایت از تولید آثار ملی میهنی در راستای انسجام ملی خبر داد. همچنین کنسرتهایی در قالب پویش «به نام ایران: همبستگی ملی، دفاع میهنی»، با شعار «شهر، زندگی، هنر» از یکم تا چهارم تیرماه به صورت رایگان در سطح شهر تهران برگزار شد و تعطیلی کنسرتهای موسیقی به پایان رسید و این برنامهها از سر گرفته شد.
در این برنامه علی قمصری با همراهی دو نوازنده گروه «همنوازان حصار» در میدان آزادی و گروه «عاشیقلار میشو»️ در میدان هفت تیر، گروه «باسیدون» در باغ فردوس و کنسرتهای هنرمندان هنرستانهای موسیقی و گروه سازهای بادی در پهنه رودکی و ارکستر سمفونیک تهران به رهبری نصیر حیدریان و خوانندگی محمدرضا صفی در میدان آزادی به روی صحنه رفتند.
همچنین نخستین ویژهبرنامه«خیمه هنر» دهه اول محرم در قالب محفل عاشورایی هنرمندان حوزههای موسیقی، هنرهای نمایشی و هنرهای تجسمی ششم تا ۱۵ تیرماه در پهنه فرهنگی هنری رودکی برگزار شد.
خبرهایی از سند موسیقی
نهم اردیبهشت ماه سال گذشته، طی دیدار حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با نادره رضایی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موضوعهای مرتبط با حوزه هنر، به ویژه راهکارهای حمایت از هنرمندان و بررسی «سند موسیقی» مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
پنجمین جلسه اعضای ستاد اجرایی سند ملی موسیقی کشور ۲۱ اردیبهشت ماه با معرفی حمیدرضا نوربخش به عنوان سخنگوی این ستاد برگزار شد. سند ملی موسیقی کشور که طی ماههای گذشته پس از تصویب و ابلاغ آن، با مباحث و نقطه نظرهای کارشناسی متعددی از سوی هنرمندان و کارشناسان مواجه شده، بنا به تصمیم ستاد اجرایی در مسیر بازنگری و اصلاح قرار گرفته است اما تا پایان سال خبرهای رسمی درباره تغییرات و اصلاحات درباره این سند منتشر نشد.
دیدار شجریان با خسروپناه
نشست حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با همایون شجریان خواننده موسیقی سنتی خردادماه با موضوع بررسی ابعاد مختلف جایگاه هنر در فرهنگ و تمدن اسلامی برگزار شد.
در این نشست که با ابتکار معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در محل دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد، در مورد مسائل مختلف موسیقی، لزوم توجه به حکمت و فلسفه در هنر، اهمیت تبیین جایگاه هنر در جامعه و ظرایف دیدگاه اسلامی به موسیقی صحبت شد.
همچنین شجریان در صفحه شخصی خود در فضای مجازی با اشاره به برگزاری نشست با دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نوشت: برای شکوفایی هر چه تمامتر موسیقیمان باید سعی متفاوت داشته باشیم و به وسع خویش چراغی بیافروزیم.
هجدهمین جشنواره موسیقی جوان
فراخوان هجدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان به دبیری حمیدرضا اردلان توسط انجمن موسیقی ایران و با حمایت دفتر موسیقی و معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ در چهار بخش اصلی «موسیقی دستگاهی»، «موسیقی نواحی»، «موسیقی کلاسیک غربی»، «آهنگسازی» و یک بخش ویژه «شناخت و حفظ ردیف» برای سه گروه سنی «الف» ۱۵ تا ۱۸ سال، «ب» ۱۹ تا ۲۳ سال و «ج» ۲۴ تا ۲۹ سال منتشر شد.
پس از پایان مهلت فراخوان، در مرحله نخست جشنواره، یکهزار و ۶۴۰ نفر شرکت کردند که از این میان ۸۴۰ نفر در بخش موسیقی دستگاهی، ۳۵۱ نفر در بخش موسیقی کلاسیک و ۴۴۹ نفر در موسیقی نواحی حضور داشتند و از این تعداد بعد از داوری اولیه؛ ۲۱۷ نفر در بخش دستگاهی، ۲۷۲ نفر در بخش نواحی و ۱۱۶ نفر در بخش کلاسیک به مرحله پایانی رسیدند.
بخش اجرای نهایی شرکتکنندگان در هجدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان از ۱۱ تا ۲۶ شهریورماه در تالار رودکی برگزار شد و در همه شاخههای سازی و آوازی، شرکتکنندگان در حضور هیات داوران به روی صحنه رفتند. در بخش آهنگسازی، ساز ویولن ایرانی و پیانوی ایرانی، رقابتها تکمرحلهای بوده و مقامها در همان مرحله نخست مشخص شد.
ارکستر ملی در فلک الافلاک و «دیار سیمرغ» بانوان
ارکستر موسیقی ملی ایران سال گذشته فعالیت خود را با رویکرد گرامیداشت بزرگان موسیقی ایرانی و اجرای آثار آنان آغاز کرد، نخستین کنسرت این ارکستر اردیبهشت ماه با عنوان «خاطرهای با من هست» در گرامیداشت محمد سریر موسیقیدان و آهنگساز پیشکسوت به رهبری همایون رحیمیان و خوانندگی علی تفرشی در تالار وحدت به روی صحنه رفت.
«مانده با نگاهی» با اجرای آثار زندهیاد همایون خرم به خوانندگی محمد عبدالحسینی، «گلگون» به خوانندگی حسین علیشاپور و امیرحسین سمیعی همزمان با ماه صفر، «رستمزاد» به آهنگسازی و رهبری مهمان امیر پورخلجی و روایت باران نیکراه، «آن لحظهها» به رهبری همایون رحیمیان و خوانندگی عبدالحسین مختاباد، «کنون به گوش میرسد…» به آهنگسازی و نوازندگی کمانچه سعید فرجپوری، خوانندگی وحید تاج، «مرا عاشقتر کن…» با اجرای منتخبی از آثار ماندگار آهنگسازان برجسته موسیقی ایرانی، خوانندگی فاضل جمشیدی، علی پویانیا و امیر رفعتی از دیگر کنسرتهای ارکستر ملی در سال گذشته بودند.
همچنین ارکستر موسیقی ملی ایران شهریورماه با رهبری همایون رحیمیان و خوانندگی مجتبی عسگری، محمدرسول ترمه و محمدرضا صفی در دومین کنگره ملی ۸ هزار شهید استان گیلان و سوم و چهارم مهرماه با خوانندگی مجتبی عسگری و محمدرضا صفی در دومین کنگره ملی بزرگداشت ۳هزار شهید استان سمنان به روی صحنه رفت.
نخستین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان «رنگوارهها» ۲۷ فروردین با اجرای قطعاتی از آهنگسازان شهیر قرن نوزدهم و بیستم میلادی در تالار وحدت برگزار شد. سمفونی «فلکالافلاک» در محوطه قلعه تاریخی فلکالافلاک در خرمآباد و تالار وحدت تهران، اوراتوریوی «نامیرا» به آهنگسازی بهزاد عبدی، «اکتبر ۱۹۰۴»، «شهرزاد»، «دیار سیمرغ» به رهبری میهمان پانیذ فریوسفی با اجرای آثاری از زنان آهنگساز و «واگویهها» از دیگر برنامههای ارکستر سمفونیک تهران در سال گذشته بود.
قرار بود ارکستر سمفونیک تهران به رهبری میهمان حامد گارسچی، کنسرت «پرنده آتشین» را دی ماه به روی صحنه ببرد که به دلیل ناآرامیهای دی ماه لغو شد.
ارکستر سمفونی جوانان و گروه کُر به رهبری ارکستر نصیر حیدریان و رهبری کُر سحر انزلی شهریورماه با اجرای کنسرت «برای ایران» و با حضور نوازندگان جوان ۱۰ تا ۱۹ ساله در موزه هنرهای معاصر تهران رونمایی شد.
کنسرتهای «سمفونی نوروز» نوروزخوانیهای اقوام ایرانی، ارکستر فیلارمونیکارمنستان در شیراز، «بر سریر نغمه» در گرامیداشت هفتادمین زادروز زندهیاد پرویز مشکاتیان آهنگساز، موسیقیدان، ارکستر «میترا» به رهبری محمدرضا صفوی و روایت گلاب آدینه هنرمند پیشکسوت تئاتر و سینما، موسیقی نمایش «داستان شهریار» به آهنگسازی علی قمصری و کارگردانی گلاب آدینه، «اُپرای شیدا» اثری از پرواز همای، «جان بیقرار» به خوانندگی مهران مدیری با همراهی پرفورمنس سجاد افشاریان، کنسرت خیابانی و رایگان در میدان انقلاب تهران، سمفونی «پرواز اردیبهشت» با مضمون شهدای خدمت در سانحه هوایی اردیبهشتماه، ارکستر سمفونیک «ایرانمرد» در گرامیداشت یاد و خاطره سردار شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی، از دیگر برنامههای موسیقایی در سال گذشته بودند.
معرفی اعضای جدید شورای هنری بنیاد رودکی
نشست شورای هنری ارکسترهای بنیاد فرهنگی هنری رودکی تیرماه با حضور محمد الهیاری مدیرعامل بنیاد و اعضای جدید شورا برگزار شد و در این نشست نگاهی نو در برنامهریزی و ارتقای فعالیت ارکسترها مورد تاکید قرار گرفت. حسن ریاحی، نادر مشایخی، محمدرضا تفضلی، مانی جعفرزاده، همایون رحیمیان و نصیر حیدریان به عنوان اعضای جدید شورای هنری ارکسترهای بنیاد رودکی معرفی شدند.
تولد «ارکستر سازهای موسیقی ایرانی»
نخستین کنسرت ارکستر سازهای موسیقی ایرانی با عنوان «راهی بزن…» آذرماه در گرامیداشت زندهیاد فرامرز پایور همزمان با سالروز درگذشت این موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده برجسته سنتور به سرپرستی مهمان علی بهرامیفرد و خوانندگی مهمان مجتبی عسگری در تالار وحدت به روی صحنه رفت.
این ارکستر با توجه به ماموریتهای تعریف شده در اساسنامه بنیاد رودکی، تیرماه سال گذشته به همت این بنیاد با هدف ارتقای جایگاه موسیقی اصیل ایرانی، بهرهگیری از ظرفیتهای ارزشمند نوازندگان و فارغالتحصیلان این حوزه و در پاسخ به تقاضای اهالی موسیقی، پس از چندین ماه کار کارشناسی و برگزاری جلسات هماندیشی تشکیل شد.
برگزاری سومین دوره «جایزه ملی آهنگسازی استادروحالله خالقی» و اهدای نشان این جایزه به فرهاد فخرالدینی، نخستین دوره جایزه ملی سنتورنوازی پایور با هدف گرامیداشت این استاد فقید از دیگر رویدادهای موسیقی سنتی در سال گذشته بودند.
نامگذاری خیابانی به نام زندهیاد فریدون شهبازیان
خیابان «شیرزاد» واقع در منطقه ۱۱ شهرداری تهران سال گذشته به نام زندهیاد فریدون شهبازیان آهنگساز و رهبر ارکستر فقید و خالق آثاری همچون «شیر سنگی» نامگذاری شد.
ترانه تیتراژ پایانی فیلم سینمایی «پاییزان» با شعر جواد مجابی، آهنگسازی زندهیاد شهبازیان به مناسبت گرامیداشت هشتادوسومین سالروز تولد این آهنگساز فقید بازآفرینی و رونمایی شد.
همچنین سال گذشته بزرگداشت هنرمندانی همچون حسین علیزاده، علی اکبر شکارچی، بیژن بیژنی در ویژهبرنامههای شب بخارا، نکوداشت زندهیاد فرهاد مهراد در برنامه «مثِ یک کوه، بلند …» و زندهیاد ناصر شکرایی موسیقیدان، آهنگساز و مدرس موسیقی برگزار شد.
حضور بینالمللی هنرمندان و اجراهای مشترک
هنرمندان و گروههای گونههای مختلف موسیقی سال گذشته با همکاری هنرمندان دیگر کشورها آثار مشترکی را اجرا کردند، در رویدادهای بینالمللی حضور داشتند و موفقیتهایی را کسب کردند. دومین اثر مشترک سامی یوسف (خواننده، آهنگساز، ایرانی-بریتانیایی) و همایون شجریان به نام «زنده» با شعری از مولانا و به زبانهای انگلیسی، ترکی و فارسی منتشر شد.
اجرای «اُپرای رستم و سهراب» اثر لوریس چکناواریان در ایروان، کنسرتهای علیرضا قربانی به مناسبت نوروز ۱۴۰۴ در سالن همایشهای بینالمللی یونسکو در پاریس، «آوای شرقی» با حضور ناگایو تسوموجی نوازنده ویولن ژاپنی، کیوان ساکت آهنگساز و نوازنده تار در سفارت ژاپن در تهران و تقدیم قطعه «افسوس» به جانباختگان حادثه بندرعباس، هیروشیما و ناکازاکی، گروههای «سر افشان» در جشنواره «فرهنگهای جهان در هانوی ۲۰۲۵» ویتنام، «همنوازان فاخته» در جشنواره دایرافست روسیه، «سازهای ایرانی» ارکستر موسیقی ملی ایران به سرپرستی پوریا شیوافرد و خوانندگی مجتبی عسگری به مناسبت روز بزرگداشت حافظ در آنکارا، حضور هنرمندان ایرانی همچون کیوان ساکت، وحید تاج و احسان قربانی با گروه «مولانای کرمان»، حسامالدین سراج با گروه «بیدل» در جشنواره «دولت عشق» قونیه از جمله این رویداهای بینالمللی بود.
آریا عظیمینژاد با اجرای پرفورمنس موزیکال «عشق در گذر دوران» در سالن تئاتر ایفل پاریس، آیدین علیانسب و مهسا خراطیان نوازندگان تار در «کنسرتو پارسی برای ۲ تار» به رهبری علی رهبری در اُپرای مارینسکی سنتپترزبورگ روسیه، رضا فکری خواننده بینالمللی اُپرا با همراهی هروه نیکه رهبر ارکستر فرانسوی در زاگرب کرواسی، تینا جامهگرمی به عنوان تکنواز ویولن همراه با ارکستر سمفونیک پسیفیک کالیفرنیا، علی پهلوان خواننده، آهنگساز و از بنیانگذاران گروه موسیقی «آریان» در کنسرت کریس دیبرگ هنرمند ایرلندی در تالار اُپرا هاوس سیدنی به روی صحنه رفتند.
همچنین کنسرت نمایش «سیصد» اثری از سهراب پورناظری در بعضی از شهرهای آمریکا، اروپا و استرالیا، کنسرتهای مهران مدیری با مروری بر خاطرات گذشته به سرپرستی مسعود همایونی آهنگساز و نوازنده گیتارالکتریک و با همراهی سامان احتشامی آهنگساز و نوازنده پیانو در سالن اُپرای دبی، آرون افشار در لس آنجلس آمریکا، علی یاسینی و اشوان (به صورت مشترک) در کانادا برگزار شدند.
موفقیتهای محمدرضا اژدری آهنگساز در مسابقات بینالمللی موسیقی، انتخاب مهران متین آهنگساز به عنوان نامزد جایزه گرمی ۲۰۲۶ در بخش «بهترین موسیقی در سبک آفریقایی» برای قطعه «امید و محبت»، کسب جایزه دوم توسط محمدرضا حاتمی در رقابت بینالمللی Classical Music Stars Festival در لهستان، کسب مدال نقره و طلای فستیوال اسپانیا ۲۰۲۵ توسط ۲ گروه موسیقی پارسه و سکشن سبز شیراز از دیگر افتخارات هنرمندان ایرانی در رویدادهای بینالمللی بودند.
تورکنسرت «ایرانم» علیرضا قربانی با بیش از ۷۵۰۰ مخاطب
تورکنسرت «ایرانم» علیرضا قربانی خواننده موسیقی سنتی و تلفیقی با مدیریت هنری حسام ناصری خرداد و تیر ۱۴۰۴ به مدت ۱۳ شب در فضای باز مجموعه آزادی تهران با ظرفیت بیش از ۷۵۰۰ نفر برگزار و با استقبال مخاطبان مواجه شد که به دلیل آغاز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه متوقف شد و از شهریورماه با بهبود شرایط از سر گرفته شد و در مجموع طی ۳۰ شب در مجموعه آزادی برگزار شد.
این تورکنسرت سپس در شهرهای یزد، اهواز و بوشهر و همچنین استانبول، دبی و شهرهای ونکوور، کلگری، مونترال و تورنتوی کانادا روی صحنه رفت که در بعضی از شهرها، کنسرت «ایرانم» در چند نوبت تمدید شد.
با توجه به برگزاری کنسرت «ایرانم» در کانادا، رسانه انگلیسی زبان «مونترال»، در یادداشتی به اجرای کنسرت «ایرانم» علیرضا قربانی در کانادا پرداخت و درباره کیفیت صدا و اجرای این هنرمند ایرانی نیز به نکاتی اشاره کرد.
این کنسرت قرار بود از ۲۰ تا ۲۳ دی ماه در سالن استاد شهریار شهر تبریز برگزار شود که به دلیل ناآرامیهای کشور لغو شد.
تغییر معاون امور هنری وزارت فرهنگ
سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شهریورماه ضمن تقدیر از تلاشهای شبانهروزی نادره رضایی به عنوان معاون امور هنری وزیر، در حکمی محمدمهدی احمدی مشاور عالی وزیر را با حفظ سمت، به عنوان سرپرست جدید این معاونت منصوب کرد. طی چهار ماه معاونت امور هنری با سرپرست اداره شد اما فعالیتهای این نهاد طبق روال و برنامهریزیهای انجام شده، ادامه پیدا کرد اما نگرانیهایی نیز برای فعالیتها و تداوم رویدادهای هنری وجود داشت.
در نهایت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دی ماه ۱۴۰۴ در حکمی مهدی شفیعی را به عنوان معاون امور هنری این وزارتخانه منصوب کرد.
جشنواره چهل و یکم موسیقی
برنامهریزیهای لازم برای برگزاری چهلویکمین جشنواره بینالمللیموسیقی فجر از مردادماه ۱۴۰۴ با حضور معاون امور هنری وقت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و معرفی اعضای این شورا برگزار شد.
ضمن معرفی اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره، آرش امینی به عنوان دبیر چهل و یکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر منصوب شد. براساس برنامهریزیها مقرر شد این جشنواره از یکم تا ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۴ برگزار شود که با توجه به شرایط کشور و جانباختن جمعی از هموطنانمان در ناآرامیهای دی ماه، این تاریخ تغییر کرد و به ۲۰ تا ۲۶ بهمن ماه موکول شد.
چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر با غبارروبی قبور هنرمندان فقید و ادای احترام به آنان، آغاز به کار کرد و با حمایت دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ۶ بخش «موسیقی ایرانی»، «همسرایان یا گروههای کُر»، «اجرای گروههای کودکان و نوجوانان»، «موسیقی تلفیقی و گونههای موسیقی پاپ»، «موسیقی کلاسیک» و «موسیقی اقوام و نواحی ایران» ادامه پیدا کرد. قرار بود که اختتامیه جشنواره ۲۶ بهمن ماه برگزار شود که این آیین نیز به ۲۵ بهمن ماه موکول شد.
آیین اختتامیه چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر با حضور جمعی از مسئولان و هنرمندان، معرفی برگزیدگان جایزه باربد و تجلیل از هنرمندان پیشکسوت؛ شمسی بهروز بانوی خواننده پیشکسوت بلوچ معرف به شمشوک، عاشور گلدی برزین (گرکزی) خواننده و نوازنده پیشکسوت دوتار موسیقی ترکمن از استان گلستان، شفیع خالدی کیمنهای هنرمند پیشکسوت موسیقی کردستان، بهمن اسکینی خواننده پیشکسوت لرستان در تالار وحدت برگزار شد.
رونمایی از آلبوم موسیقی پاپ «اینجا ایران است» با اجرای ۴۱ خواننده با موضوع «ایران» و اجرای خواننده هوش مصنوعی با عنوان «آوین» با همراهی یک گروه موسیقی پاپ از دیگر بخشهای این آیین بود.
هر چند که انتقادهای بسیاری برای برگزاری جشنواره موسیقی فجر در شرایط نامناسب جامعه از سوی برخی از هنرمندان مطرح شد و بسیاری از هنرمندان شناخته شده با این رویداد همراهی نکردند اما وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی معتقد بود که نباید عافیتطلبی را انتخاب و جشنواره را تعطیل میکردیم؛ اگر جشنواره امسال تعطیل میشد سال بعد نیز به بهانهای دیگر همین اتفاق میافتاد و درختی که سالها برایش زحمت کشیده شده به دست خودمان قطع میشد.
همدردی هنرمندان با جانباختگان ناآرامیهای دی ماه
بسیاری از هنرمندان و گروههای موسیقی در پی حوادث و ناآرامیهای دی ماه در کشور و جانباختن جمعی از هموطنانمان، تصاویری از آنان و دلنوشتههایی را در صفحههای شخصی خود در فضای مجازی منتشر کردند و برای همدردی با مردم، کنسرتها و برنامههای موسیقایی خود را لغو کردند.
همچنین این هنرمندان همزمان با چهلمین روز جانباختگان ناآرامیهای دی ماه، آثاری را منتشر و با خانوادهها و بازماندگان آنان اعلام همدردی کردند.
معرفی هیات مدیره جدید خانه موسیقی و آغاز به کار کانون موسیقی نواحی
نشست مجامع عمومی و انتخابات هیات مدیره کانونهای دهگانه خانه موسیقی ایران؛ صدابرداران، پژوهشگران، خوانندگان کلاسیک، آهنگسازان، مدرسان، سازندگان ساز، نوازندگان کلاسیک، خوانندگان سنتی، نوازندگان سنتی، ناشران سال گذشته برگزار شد. مجمع عمومی خانه موسیقی ایران با حضور اعضای هیاتمدیره کانونها، به منظور انتخاب هیاتمدیره مرکزی و بازرس این نهاد، دی ماه سال گذشته برگزار و انتخابات انجام شد.
پس از انتخابات و شمارش آرا، داریوش پیرنیاکان، حمیدرضا اردلان، حمیدرضا عاطفی، امیرعباس ستایشگر، حمیدرضا نوربخش، محسن رجبپور و امیرپدرام طاهریان به عنوان اعضای اصلی هیاتمدیره خانه موسیقی ایران انتخاب شدند. محمد ذوالنوری و زیدالله طلوعی به عنوان اعضای علیالبدل هیاتمدیره، عفت (آذر) هاشمی به عنوان بازرس اصلی و خسرو بهرامی به عنوان بازرس علیالبدل خانه موسیقی ایران انتخاب شدند.
همچنین انتخابات داخلی هیاتمدیره انجام شد و داریوش پیرنیاکان به عنوان رئیس هیاتمدیره و سخنگو، حمیدرضا اردلان به عنوان نایبرئیس و حمیدرضا عاطفی به عنوان دبیر هیاتمدیره انتخاب شدند.
آیین آغاز به کار کانون موسیقی نواحی خانه موسیقی ایران نیز ۳۰ مهرماه در خانه هنرمندان ایران برگزار شد. کانون موسیقی نواحی با هدف پاسداشت، ترویج و حمایت از میراث غنی موسیقی اقوام ایرانی آغاز به کار کرد و تلاش دارد بستری برای معرفی، پژوهش و حمایت از هنرمندان این حوزه فراهم کند.
بازگشت حامد زمانی پس از ۸ سال
حامد زمانی خواننده، آهنگساز، ترانهسرا و تهیهکننده موسیقی پاپ که بیشتر با مضامین انقلابی و هویتی فعالیت میکرد، پس از هشت سال وقفه، با انتشار قطعه «میکشونی» با مضمون امام رضا(ع) به این حوزه بازگشت. این قطعه با شعر و آهنگسازی حامد زمانی و تنظیم امیر جمالفرد به همت مرکز موسیقی حوزه هنری انقلاب اسلامی منتشر شد. زمانی در ادامه فعالیتهای خود قطعه «صُمود» را با مضمون همبستگی با مردم فلسطین با شعری از قاسم صرافان، مرتضی آلکثیر و محسن کریمی راهجردی و تنظیم امیر جمالفرد منتشر کرد.
اجرای قطعهای در وصف شهید احمد کاظمی برای فیلم سینمایی «احمد» به کارگردانی امیرعباس ربیعی و تهیهکنندگی حبیبالله والینژاد، «لگد» و «تو بگو ایران» از دیگر آثار زمانی است که به همت حوزه هنری در سال ۱۴۰۴ منتشر شدند.
همچنین سال گذشته برخی هنرمندان و گروههای موسیقی در گونههای مختلف سنتی، پاپ و تلفیقی، آلبومها و قطعههایی را منتشر کردند. کنسرت مهراد جم خواننده موسیقی پاپ پس از پنج سال در تهران برگزار شد.
«جنگ رمضان» و واکنش هنرمندان
اسفندماه سال گذشته با حملات نیروهای آمریکایی و صهیونیستی علیه کشورمان و «جنگ رمضان» مواجه بودیم که این جنگ تاکنون ادامه دارد.
کنسرتهای موسیقی از دی ماه به دلیل ناآرامیهای کشور تعطیل شده بود که این روند تا اسفندماه نیز ادامه داشت. در پی حملات نیروهای آمریکایی صهیونیستی به کشورمان، هنرمندان به خصوص هنرمندان موسیقی با انتشار دلنوشتههایی به شهادت جمعی از هموطنان واکنش نشان داده و با بازماندگان اعلام همدردی کردند. همچنین برخی از هنرمندان همچون محسن چاوشی، محمد معتمدی، رضا صادقی، سیدمحسن حسینی، غلامرضا صنعتگر، حامد همایون، گرشا رضایی، حسام آرین و ژانو باغومیان هنرمند ایرانی آمریکایی با تولید و انتشار آثار موسیقایی ضمن ابراز انزجار نسبت به اقدامات نیروهای آمریکایی صهیونیستی علیه کشورمان، وطندوستی خود را اعلام کردند.
مرکز تخصصی سرود و جمعخوانی «سینوا» زیرمجموعه حوزه هنری فراخوان دعوت به مشارکت درنذر فرهنگی تولید موسیقی با هدف تقویت روحیه ملی و همبستگی و دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فراخوان ملی تولید آثار هنری «هنر برای ایران» را منتشر کردند.
بنیاد رودکی، مجموعه «موسیقی حماسی ایران» با روایت دلاوری قهرمانان وطن را در ۶ بخش تولید کرد. اجرای این مجموعه بر عهده گروه «سازینه» به سرپرستی پیمان بزرگنیا است و روایت هر بخش را بهاره جهاندوست بر عهده دارد. همچنین این بنیاد تولید مجموعه نماهنگهای کوتاه با عنوان «این مرز پرگهر»را با محوریت تقویت حس میهن دوستی در دستور کار قرار داد. دفتر موسیقی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور فراخوانی از هنرمندان عرصه موسیقی خواست آثار خود را با الهام از فضای حاکم بر کشور تولید و منتشر کنند.
About The Author
