جراحی اقتصادی در دولت چهاردهم
دولت چهاردهم یکی از بزرگترین جراحیهای اقتصادی را در سال 1404 انجام داد. حذف ارز ترجیحی را میتوان یکی از بزرگترین اقدامات دولت پزشکیان دانست. ارز رانتی که موجب رونق بازار دلالی و واسطهگری شده بود، از ابتدای زنجیره تأمین به انتهای زنجیره مصرف منتقل شد تا تأثیر آن به صورت مستقیم در سفره ایرانیان دیده شود.
دولت در پی این نقل و انتقال، از طرح کالابرگ برای جبران افزایش قیمت ناشی از حذف ارز ترجیحی استفاده کرد. ارز ترجیحی که برای واردات کالاهای اساسی پرداخت میشد، به دلیل تفاوت قابل توجهی که با بازار ارز غیررسمی داشت، زمینه سوء استفاده را برای برخی سودجویان فراهم آورده بود. قاعدتاً عرضه ارز ترجیحی باید موجب ارزان شدن کالاهای نهایی میشد، اما در عمل، قیمت کالاها به دفعات از تعادل خارج و بازار دچار تلاطم میشد. این، خود نشانهای از سوء استفاده از ارز ارزان و عدم تأثیر آن بر قیمت نهایی کالاها بود. از این رو با حذف ارز ترجیحی برای واردات این کالاها، دولت به واسطه کالابرگ یک میلیون تومانی، توانست مابهالتفاوت قیمت قبل و بعد را پرداخت کند.
طرح کالابرگ در دی ماه برای 4 ماه برای هر ایرانی شارژ شد. کالابرگ به تمام کسانی که در ایران زندگی میکنند، تعلق میگیرد. حتی کسانی که یارانه نقدی را دریافت نمیکردند نیز میتوانستند برای کالابرگ ثبت نام کرده و از این طرح استفاده کنند. بر اساس این طرح، هر نفر یک میلیون تومان دریافت میکند و به حساب سرپرست خانوار واریز میشود. تاکنون نیز کالابرگ اسفندماه شارژ شده و کالابرگ فروردین ماه هنوز قابل استفاده نیست اما در حساب سرپرست خانوار به عنوان اعتبار وجود دارد.
استفاده از کالابرگ برای خرید اقلام اساسی مورد نیاز خانوار است که در ابتدا 11 قلم را شامل میشد و پس از آن سبد خرید تنوع بیشتری پیدا کرد.
خانوار میتوانند با اعتبار کالابرگ، هم نسبت به خرید یک یا چند قلم محدود اقدام کنند و هم برای خرید تمام اقلام از آن استفاده کنند. اعتبار کالابرگ، اگر استفاده نشود، به ماه بعد اضافه میشود و به اصطلاح سوخت نمیشود. فروشگاههای زنجیرهای و بسیاری از خردهفروشان به این طرح پیوستهاند و خانوار میتوانند برندهای دلخواه خود را از آنها خریداری کنند.
جدیدترین اخبار حاکی از آن است که طرح کالابرگ برای سال آینده نیز ادامه مییابد. یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیراً در گفتوگو با یک رسانه خبری از پیشبینی اعتبار ۹۶۰ همتی برای تأمین منابع مالی کالابرگ توسط دولت و مجلس در بودجه ۱۴۰۵ خبر داد؛ اقدامی که میتواند به منزله تداوم طرح کالابرگ در سال جدید و کمک به حفظ قدرت خرید و بهبود معیشت خانوارها باشد. به گفته وی، امسال در طرح جدید کالابرگ به دنبال تصمیم و تصویب دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی و یکسان سازی نرخ ارز، سه نوبت اعتبار کالابرگ به حساب سرپرستان خانوار واریز شد و در این دوره مبلغ یک میلیون تومان به ازای هر کدام از اعضای خانوار به حساب سرپرست واریز شد لذا تخصیص ۹۶۰ هزار میلیارد تومان در بودجه، نشان دهنده پیشبینی اعتبار کالابرگ برای ۱۲ ماه و حداقل برای ۸۰ میلیون ایرانی و هر کدام از هموطنان به مبلغ یک میلیون تومان است.
ایسنا نیز در گزارشی نوشته است: «به دنبال اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی بسیاری از کارشناسان اقتصادی خواستار تداوم اجرای طرح کالابرگ و افزایش مبلغ یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ شدند. آنها اجرای این طرح را با توجه به آنکه با هدف تأمین نیازهای خوراکی خانوادهها به اجرا درآمده، اقدام مثبت و اثرگذاری دانسته و اعلام کردند که در کوتاه مدت کمک بزرگی به حفظ قدرت خرید و معیشت خانوارها خواهد کرد ولی در بلندمدت نیازمند افزایش اعتبار کالابرگ است.»
همچنین به گزارش ایسنا پیش از این، ایمان زنگنه سخنگوی معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در یک گفتوگوی رادیویی از احتمال افزایش اعتبار کالابرگ در فصل بهار خبر داده و گفته بود: «با توجه به ظرفیت قانونی که وجود دارد پیشنهاد اینکه اعتبار کالابرگ متناسب با افزایش قیمتها افزایش پیدا کند یا تغییر یابد فراهم است و وزارت تعاون این پیشنهاد را ارائه خواهد داد.» به گفته وی، با توجه به اینکه تغییرات قیمتهای اقلام قابل استفاده در طرح کالابرگ رصد میشود و میزان تغییرات این کالاها گزارش میشود، این امکان از نظر قانونی میسر است که متناسب با افزایش قیمتها میزان اعتبار کالابرگ هم به صورت متناسب افزایش یابد و در مقاطعی بازنگری در میزان اعتبار کالابرگ اتفاق بیفتد.
About The Author
