بورس تهران در معاملات روز شنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ با سقوط سنگین شاخصها و قرمز شدن ۹۲ درصد نمادها وارد فاز بحرانی شد.
بورس تهران معاملات روز شنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ را در حالی به پایان رساند که فضای منفی از همان ساعات ابتدایی شکل گرفت و بهتدریج تشدید شد. اگرچه در شروع بازار تلاشهایی برای حفظ تعادل دیده میشد، اما غلبه عرضه و نبود تقاضای مؤثر اجازه نداد این تعادل دوام بیاورد. نتیجه آن شد که در پایان روز، تقریباً تمام بازار زیر فشار فروش قرار گرفت و رنگ غالب تابلو معاملات قرمز شد.
در پایان معاملات، شاخص کل بورس با افت ۵۷ هزار و ۶۸ واحدی معادل ۱.۴۳ درصد در سطح ۳ میلیون و ۹۲۴ هزار واحد ایستاد. شاخص کل هموزن نیز که تصویر دقیقتری از وضعیت عمومی بازار ارائه میدهد، با کاهش ۱۸ هزار و ۱۹۱ واحدی معادل ۱.۷۷ درصد به سطح یک میلیون و ۷ هزار واحد عقبنشینی کرد. افت همزمان این دو شاخص نشان داد فشار فروش فقط محدود به نمادهای کوچک نیست و حتی سهمهای بزرگ و شاخصساز هم در برابر موج عرضه تاب نیاوردند.
برتری مطلق عرضه بر تقاضا در تابلو معاملات
نگاهی به آمار معاملات امروز عمق ضعف تقاضا را روشنتر میکند. ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به حدود ۱۲ هزار و ۶۹۵ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نسبت به بیش از ۲۲ همت معاملات روز چهارشنبه قبل، افت محسوسی را نشان میدهد. این کاهش ارزش معاملات به معنای آن است که بازار نهتنها ریزشی، بلکه کمرمق و بیجان شده است.
در همین حال سرانه خرید حقیقیها حدود ۴۹.۹ میلیون تومان و سرانه فروش ۷۷.۲ میلیون تومان ثبت شد. این فاصله قابل توجه قدرت خرید منفی ۱.۵۵ را رقم زد که از برتری کامل فروشندگان حکایت دارد. به بیان سادهتر، معاملهگران بیشتر به فکر خروج از بازار بودند تا ورود به آن.
همزمان با این وضعیت، خروج پول حقیقی از بازار سهام به حدود یک هزار و ۹۶۰ میلیارد تومان رسید. استمرار این خروج نقدینگی پیام روشنی دارد: سرمایهگذار خرد نسبت به چشمانداز کوتاهمدت بورس اطمینان ندارد و ترجیح میدهد نقد بماند تا در بازاری پرریسک موقعیت بگیرد.
صفهای فروش و قفل شدن نقدشوندگی
از منظر تعداد نمادها نیز تصویر بازار نگرانکننده است. در پایان معاملات فقط ۶۲ نماد مثبت بودند، در حالی که ۷۴۵ نماد معادل ۹۲ درصد کل بازار در محدوده منفی معامله شدند. چنین نسبتی نشان میدهد جو منفی بهصورت فراگیر کل بورس را در بر گرفته است.
ارزش سفارشهای فروش به بیش از ۷ هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان رسید، در حالی که سفارشهای خرید تنها حدود ۷۷۸ میلیارد تومان بود. این شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا نشان میدهد بازار با کمبود جدی خریدار مواجه است. تعداد صفهای فروش نیز به ۵۸۴ نماد رسید و فقط ۱۱ نماد صف خرید داشتند؛ موضوعی که به کاهش نقدشوندگی و قفل شدن معاملات در بخش بزرگی از بازار منجر شده است.
وقتی سهمها در صف فروش متوقف میشوند، بورس فقط افت قیمت را تجربه نمیکند، بلکه کارکرد اصلی خود یعنی امکان معامله روان را از دست میدهد. این وضعیت معمولاً فضای بیاعتمادی را تشدید میکند و معاملهگران را محتاطتر از قبل میسازد.
خروج پول حتی از کمریسکها؛ پیام پنهان بازار
نکته قابل توجه دیگر، وضعیت صندوقهای درآمد ثابت است. امروز بیش از ۴ هزار و ۲۰۳ میلیارد تومان پول از این صندوقها خارج شد؛ صندوقهایی که معمولاً پناهگاه سرمایهگذاران محتاط محسوب میشوند. خروج پول از این بخش نشان میدهد نگرانی سرمایهگذاران تنها به سهام محدود نیست و به کل فضای مالی سرایت کرده است.
در مجموع، آنچه امروز در بورس تهران دیده شد صرفاً یک نوسان منفی نیست، بلکه نشانهای از فرسایش اعتماد است. وقتی تقاضا عقب مینشیند، نقدینگی خارج میشود و صفهای فروش گسترش مییابد، بازار وارد چرخهای فرسایشی میشود که خروج از آن نیازمند بازگشت اطمینان و انگیزه سرمایهگذاری است. اگر این روند مدیریت نشود، فشار فروش میتواند در روزهای آینده نیز بهعنوان عامل اصلی رفتار معاملهگران باقی بماند.