تقویت امنیت انرژی جهان با توافق‌های نفتی ایران و عربستان

به گزارش پایگاه خبری هیچ یک _ از وزارت نفت، مناسبات سیاسی بین ایران و عربستان در دولت سیزدهم گامی رو به جلو برداشته است. این دو کشور همسایه که جزو بزرگ‌ترین دارندگان منابع نفتی جهان نیز هستند بعد از وقفه‌ای چند ساله، روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفتند.

این موضوع باعث شد تا مذاکرات نفتی بین دو کشور نیز دوباره آغاز شود و حتی صحبت از مشارکت دو کشور برای توسعه میدان‌های مشترک به میان بیاید.

تا آنجا که «محسن خجسته‌مهر» مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت که هم‌اکنون میدان مشترک نفتی تعیین تکلیف نشده‌ای بین ایران و عربستان وجود ندارد، از سوی دیگر با توجه به احیای روابط بین دو کشور کارهای مقدماتی برای انجام همکاری دوجانبه آغاز شده است.

وی ادامه داد که برای همه میدان‌های مشترک بین ایران و عربستان برنامه و مصوبه‌های لازم برای افزایش تولید و نگهداشت توان تولید دریافت شده است.

این اظهار نظر، احتمال همکاری‌های نفتی بین دو کشور را که البته از تأثیرگذارترین کشورهای عضو اوپک نیز هستند، تقویت کرد.

اهمیت این همکاری‌ها آنجا بیشتر مشخص می‌شود که ایران و عربستان در مجموع حدود ۳۷ درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارند و می‌توانند با سرمایه‌گذاری‌های مشترک و تجارت هماهنگ در بازار نفت، نقش به سزایی در ایجاد امنیت انرژی جهان بازی کنند.

اهمیت این همکاری آن‌چنان زیاد است که حتی در حاشیه هشتمین سمینار بین‌المللی اوپک در وین، وزیر نفت ایران با وزیر انرژی عربستان دیدار کرد و هر دو طرف بر لزوم توسعه همکاری‌ها برای ثبات در بازار نفت تأکید کردند.

«جواد اوجی» وزیر نفت و «عبدالعزیز بن سلمان» وزیر انرژی عربستان درباره شرایط کنونی بازارهای جهانی نفت خام، آینده بازار نفت، تصمیم‌های کنونی و مورد نیاز برای آینده و چشم‌انداز قیمت‌های نفت خام بحث و تبادل نظر کردند.

دو طرف همچنین درباره موضوع‌های دوجانبه بین ایران و عربستان از جمله سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز و بررسی امکان سرمایه‌گذاری مشترک نیز گفت‌وگو کردند.

مسائلی مانند تجارت مواد هیدروکربنی و توسعه میدان‌های مشترک نیز از دیگر محورهای مذاکره دو طرف در حاشیه هشتمین سمینار بین‌المللی اوپک بود.

ایران و عربستان دو کشور تأثیرگذار در تصمیم‌های اوپک و ائتلاف اوپک و غیراوپک (اوپک پلاس) هستند از این رو وزیر نفت ایران و وزیر انرژی عربستان در این ملاقات درباره تصمیم‌های مرتبط با اوپک و اوپک پلاس و مسائل مربوط به آینده سرمایه‌گذاری‌ها در بخش انرژی تبادل نظر کردند.

پیش از این نیز، هم‌زمان با توافق ایران و عربستان برای ازسرگیری روابط دیپلماتیک به‌عنوان دو قدرت خاورمیانه در حوزه اقتصادی، انرژی و سیاسی غرب آسیا به‌ویژه منطقه خلیج فارس مهم ارزیابی شده بود..

اگرچه با این توافق، روابط سیاسی دو کشور از سر گرفته شده، اما این توافق از نظر اقتصادی آثار قابل‌توجهی دارد و گشایش‌هایی را در حوزه ارزی به همراه خواهد داشت.

از سوی دیگر، این توافق دورنمای روابط سیاسی بین دو کشور و کشورهای منطقه را امیدبخش کرده است و بی‌شک مبنای همکاری‌های گسترده بین‌المللی و دیپلماتیک خواهد بود؛ زیرا بهبود و تقویت همکاری‌های چندجانبه زمینه‌ساز تحولات و گشایش‌های راهبردی در بخش‌هایی همچون اقتصادی و انرژی خواهد بود.

این در حالی است که تا پیش از این روابط اقتصادی دو کشور در حوزه انرژی به تصمیم‌های اوپک محدود می‌شد و از آنجا که در اوپک منافع اقتصادی بر موضع‌گیری‌های سیاسی ارجح است، این همکاری‌ها بدیهی بود.

حالا ایران و عربستان یک گام رو به جلو برای توسعه روابط در زمینه انرژی برداشته‌اند؛ زیرا نزدیک‌شدن به عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت در بین کشورهای عربی، می‌تواند این تصور را ایجاد کند که ایران چنین توافقی را با دیگر کشورهای همسو با این کشور مانند کویت و امارات خواهد داشت.

مزیت دیگر همکاری دو کشور ایران و عربستان می‌تواند بحث تسریع در همکاری تهران با دیگر کشورها باشد. برای نمونه در بحث صادرات گاز به پاکستان یکی از موانع اصلی در این پروژه دخالت‌های عربستان بود که با توافق بین دو کشور این همکاری‌ها تداوم بخشیده می‌شود. در بسیاری از موارد عربستان تنها برای اینکه جلو نفوذ ایران در کشورهای منطقه را بگیرد برخی اختلال‌زایی‌ها را انجام و رفتارها و پیشنهادهای مالی و سرمایه‌گذاری را به دیگر کشورهای منطقه می‌داد، برای نمونه پیشنهاد صادرات برق به عراق و تأمین مالی احداث ۷۰۰ کیلومتر از خط لوله تاپی از این پیشنهادها بود.