رونق انرژی خورشیدی پشت‌بامی با سقوط قیمت پنل‌های چین

به گزارش هیچ یک _ این کاهش شدید قیمت اکنون به افزایش نصب سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی، از کارخانه‌های سیمان پاکستان گرفته تا خانه‌های فیلیپین و حومه‌های استرالیا کمک کرده است. یک شرکت بزرگ سیمان پاکستان با استفاده از انرژی خورشیدی در واحدهای تولیدی خود هزینه برق را تا ۴۰ درصد کاهش داده و ظرفیت انرژی خورشیدی پشت‌بامی در فیلیپین طی یک سال تقریبا دو برابر شده است. همزمان، آفریقا در مسیر ثبت رکورد در نصب ظرفیت خورشیدی قرار دارد و استرالیا نیز در بیش از چهار میلیون خانه پنل خورشیدی نصب کرده است.

هند به دلیل کاهش سریع هزینه انرژی خورشیدی، یارانه‌های سخاوتمندانه دولتی و شرایط جغرافیایی مناسب، در مسیر تبدیل شدن به نخستین کشور جهان است که فرآیند صنعتی شدن خود را با استفاده از انرژی خورشیدی، به جای سوخت‌های فسیلی مانند زغال‌سنگ و نفت، پیش می‌برد. هند سال گذشته ۴۴ گیگاوات ظرفیت خورشیدی جدید اضافه کرد و ظرفیت نصب‌شده انرژی خورشیدی این کشور به ۱۵۴ گیگاوات رسید. پیش‌بینی می‌شود انرژی خورشیدی تا ۲۰۳۰ نیمی از رشد تقاضای برق هند را تامین کند.

با این حال، هند تنها کشوری نیست که سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی انرژی خورشیدی انجام می‌دهد. دسترسی گسترده به پنل‌های فتوولتائیک ارزان‌قیمت ساخت چین، موجب رشد سریع تولید برق در مقیاس کوچک و به صورت مستقل برای خانه‌ها، کسب‌وکارها و کارخانه‌ها در سراسر جهان، هم در اقتصادهای توسعه‌یافته و هم در کشورهای در حال توسعه، شده است.

شرکت «بست‌وی سیمان» پاکستان، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سیمان این کشور، در حال احداث نیروگاه‌های خورشیدی زمینی در پنج واحد تولیدی خود است تا وابستگی به شبکه برق ناپایدار پاکستان را کاهش دهد. در کارخانه این شرکت در چکوال، در حال حاضر ۲۶ مگاوات ظرفیت فتوولتائیک نصب شده که بیش از یک‌چهارم برق مورد نیاز این واحد را تامین می‌کند.

انرژی خورشیدی توزیع‌شده در مناطقی که برق کمیاب، ناپایدار یا گران است، با رشد چشمگیری روبه‌رو شده است. برآورد اندیشکده  «امبر» (Ember) نشان می‌دهد ظرفیت انرژی خورشیدی پشت‌بامی فیلیپین طی ۱۲ ماه منتهی به آوریل تقریبا دو برابر شده و پنل‌های خورشیدی خانگی اکنون می‌توانند هزینه خود را طی کمی بیش از سه سال جبران کنند. شرکت «مرالکو»، توزیع‌کننده برق فیلیپین، برآورد کرده است که سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی این کشور تنها در نیمه نخست ۲۰۲۶، ۳۷۲ گیگاوات‌ساعت برق تولید کرده‌اند.

«امبر» پیش‌بینی کرد آفریقا در ۲۰۲۶، در مسیر نصب رکورد ۱۷ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی قرار دارد که نشان‌دهنده رشد ۴۵ درصدی نسبت به سال گذشته است. حدود سه‌چهارم این رشد نیز ناشی از سامانه‌های توزیع‌ شده و کوچک‌مقیاس نصب‌ شده روی پشت‌بام ساختمان‌های تجاری و صنعتی خواهد بود.

انرژی خورشیدی غیرمتمرکز در هند نیز با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است. برنامه دولتی انرژی خورشیدی پشت‌بامی هند که در فوریه ۲۰۲۴ آغاز شد، تاکنون برای بیش از ۵.۵ میلیون خانه پنل خورشیدی نصب کرده و هر ماه حدود ۵۰۰ هزار خانه دیگر به آن اضافه می‌شوند. این طرح با بودجه اولیه حدود ۹ میلیارد دلار، کمک مالی مستقیم دولت مرکزی را بر اساس ظرفیت نصب‌ شده و پس از بازرسی، طی ۳۰ تا ۴۵ روز به حساب بانکی مالکان خانه واریز می‌کند. دولت همچنین با همکاری بانک‌ها، وام‌های کم‌بهره و بدون نیاز به وثیقه را برای تامین بخشی از هزینه نصب، به خانواده‌های کم‌درآمد ارائه می‌دهد. این برنامه از «اندازه‌گیری خالص» نیز استفاده می‌کند که به خانه‌ها اجازه می‌دهد برق خورشیدی مازاد خود را به شبکه بفروشند.

کشورهای توسعه‌یافته نیز از این روند بهره می‌برند، از جمله استرالیا که در حال حاضر در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی پشت‌بامی در جهان پیشتاز است. نور فراوان خورشید، هزینه بالای برق و مشوق‌های قوی دولتی از عوامل این وضعیت هستند. بیش از ۴.۳ میلیون خانه و کسب‌وکار کوچک در استرالیا، معادل حدود ۴۳ درصد از کل آنها، به پنل‌های خورشیدی مجهز هستند که بالاترین نرخ سرانه استفاده در جهان محسوب می‌شود، این رقم دو برابر کشور در رتبه دوم و تقریبا ۱۰ برابر میانگین جهانی است.

ظرفیت کل انرژی خورشیدی پشت‌بامی استرالیا اخیرا به ۲۸.۳ گیگاوات رسیده و از ظرفیت تولید برق با زغال‌سنگ این کشور با رقم حدود ۲۲.۵ گیگاوات، فراتر رفته است. با این حال، چنین سطح بالایی از استفاده از انرژی خورشیدی می‌تواند به ناپایداری‌های قابل‌توجه در شبکه برق منجر شود؛ مشکلی که استرالیا اکنون با آن روبه‌رو شده است.

طبق گزارش اویل پرایس، در همین حال، انرژی خورشیدی قابل اتصال به برق یا همان انرژی خورشیدی بالکنی و خورشیدی متصل‌ شونده به برق در اروپا به روندی پرطرفدار تبدیل شده است. در این سامانه‌ها کاربران می‌توانند با نصب یک پنل کوچک و اتصال مستقیم یک ریزمبدل به پریز معمولی برق خانه، برق تولید کنند.

انگلیس نیز در آگوست سال جاری استفاده از سامانه‌های خورشیدی متصل‌شونده به برق را رسما قانونی کرد و امکان اتصال سامانه‌هایی با حداکثر توان خروجی جریان متناوب ۸۰۰ وات به پریزهای معمولی برق را مجاز دانست.