چالش‌های اجرای دستورالعمل عرضه موادغذایی سالم در بوفه‌های مدارس

دکتر احمد اسماعیل‌زاده در گفت‌وگو با هیچ یک _ با بیان اینکه کمتر از یک ماه با زمان بازگشایی مدارس فاصله داریم، گفت: بوفه‌های مدارس از اماکن عرضه موادغذایی هستند که میان‌ وعده‌های دانش‌آموزان را می‌فروشند که دانش‌آموزان تا حدودی بتوانند مواد مغذی مورد نیاز خود را تامین کنند.

او درباره رسیدگی به عملکرد بوفه‌های مدارس توضیح داد: دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با همکاری مرکز سلامت محیط و کار این وزارتخانه و وزارت آموزش‌وپرورش به موضوع بوفه‌های مدارس ورود می‌کند تا تغذیه سالم در بوفه‌های مدارس عرضه شود.

این متخصص تغذیه با بیان اینکه نظارت بر بوفه‌های مدارس از مباحث پر چالش محسوب می‌شود، تصریح کرد: مسائل متعددی در ارتباط با موضوع نظارت بر بوفه‌های مدارس نقش دارند. وزارت بهداشت نه تنها متولی تعیین موادغذایی است که در بوفه‌ها عرضه می‌شود، بلکه بر اجرای دستورالعمل عرضه موادغذایی در بوفه‌های مدارس نیز نظارت می‌کند.

اسماعیل‌زاده درباره دستورالعمل بوفه‌های مدارس برای سال جاری گفت: دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با همکاری وزارت آموزش و پرورش نسبت به بازنگری و تنظیم دستورالعمل عملکرد بوفه‌های مدارس اقدام کرده و دستورالعمل جدید را به دانشگاه‌های علوم‌پزشکی سراسر کشور ابلاغ می‌کنیم.

او درباره چالش‌های رسیدگی به فعالیت بوفه‌های مدارس توضیح داد: ابلاغ دستورالعمل نحوه فعالیت بوفه‌های مدارس، چالش اصلی رسیدگی بر فعالیت این مراکز عرضه موادغذایی نیست. شاید بتوان گفت بازنگری و ابلاغ دستورالعمل‌ ساده‌ترین اقدام ممکن باشد. نظارت بر بوفه‌ها، چالش اصلی رسیدگی به وضعیت این مراکز عرضه موادغذایی است.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: تعداد نیروهای بهداشت محیط آنچنان زیاد نیست که امکان نظارت بر تمام اماکن عرضه موادغذایی از جمله بوفه‌های مدارس با دقت تمام وجود داشته باشد.

او درباره سایر محدودیت‌های نظارت بر عملکرد بوفه‌های مدارس توضیح داد: حتی اگر نظارت‌های بهداشتی به درستی و بادقت کامل انجام شود، مباحث و مسائل درونی وزارت آموزش و پرورش نیز مطرح است. «محدودیت فضای فیزیکی مدارس» و «توانمندی مالی مدارس» از دیگر چالش‌های رسیدگی به وضعیت بوفه‌ها به‌شمار می‌رود.

این متخصص تغذیه ادامه داد: مدارس به عنوان منبع درآمد به بوفه‌ها نگاه می‌کنند و آن را به بخش خصوصی اجاره می‌دهند. واگذاری بوفه‌ها به بخش خصوصی تا حدودی اجرای دستورالعمل را محدود می‌کند و دست کارشناس بهداشت محیط را می‌بندد تا با قدرت بر نحوه اجرای دستورالعمل نظارت کنند.

اسماعیل‌زاده درباره اجرای دستورالعمل فعالیت بوفه‌های مدارس توضیح داد: اگرچه دانشگاه‌های علوم‌پزشکی بر نحوه اجرای دستورالعمل‌ ابلاغی اقدام می‌کنند، اما نمی‌توان گفت آنچنان با قدرت و طبق تمام مواردی مدنظر دستورالعمل ابلاغی است. به طور قطع، بوفه مدرسه‌ای وجود ندارد که مواد غذایی ناسالم عرضه نکند.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: اقدامات درباره عملکرد بوفه‌ها فقط به ابلاغ دستورالعمل و همچنین نظارت‌های کم‌وبیش خلاصه می‌شود. مولفه‌های متعددی مانند اعتراض والدین و انجمن اولیا مربیان و مسائل مالی مدارس سبب می‌شود که نتوانیم برخورد خوبی با متخلفان داشته باشیم.

این متخصص تغذیه با بیان اینکه بحث بوفه‌های مدارس یک موضوع جدید نیست، تصریح کرد: حدود ۳۰ سال از ابلاغ دستورالعمل عرضه مواد غذایی در بوفه‌های مدارس می‌گذرد اما همچنان نتوانسته‌ایم این دستورالعمل را سفت و سخت اجرا کنیم.

اسماعیل‌زاده درباره تجربه سایر کشورها در ارتباط با عملکرد بوفه‌های مدارس گفت: کشورها، تجربه موفقی در زمینه عرضه مواد غذایی در بوفه‌های مدارس دارند. «ساختار فرهنگی» و «مسائل مالی‌-اعتباری مدارس» سبب شده که نتوانیم برنامه رسیدگی به بوفه‌های مدارس را به نحو احسن اجرا کنیم.

او گفت: وظیفه دفتر بهبود تغذیه فقط به تنظیم، بازنگری و ابلاغ دستورالعمل نحوه فعالیت محدود می‌شود. بر اساس ماهیت موضوع رسیدگی به بوفه‌های مدارس یک موضوع بین بخشی است، ما در دفتر بهبود تغذیه دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی درخواست کرده‌ایم که از سایر دستگاه‌ها بخواهند به پای کار بیایند.

او گفت: اگرچه پیگیری‌های متعددی داشته‌ایم اما باز هم چالش‌هایی در مسیر اجرای دستورالعمل‌های ابلاغی وجود دارد.