او را پدر تئاتر کرمانشاه مینامیدند؛ چراکه بیش از نیمقرن، نفس تئاتر این دیار بود. عباس بنیعامریان، هنرمندی که هم بر صحنه نمایش میدرخشید و هم با قلم نی خود، خوشنویسی را زنده نگه داشت. روایتی از زندگی مردی که هنر را با اخلاق پیوند زد و تا واپسین روز حیات، چراغ فرهنگ کرمانشاه را فروزان نگاه داشت.
به گزارش هیچ یک _ وقتی از تاریخ تئاتر کرمانشاه سخن به میان میآید، نام عباس بنیعامریان چون نگینی میدرخشد. مردی که در سال ۱۳۱۶ در شهرستان سنقر و کلیایی چشم به جهان گشود و تا ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ که در قطعه هنرمندان باغ فردوس کرمانشاه آرام گرفت، عمری را وقف هنر و فرهنگ این دیار کرد.
بنیعامریان از نوجوانی عاشق تئاتر بود. در ۲۳ سالگی راهی تهران شد تا در کلاسهای «اسکوییها» که تازه از روسیه بازگشته بودند، روش «استانیسالوسکی» را بیاموزد. او در آن روزگار همکلاسی مهدی فتحی شد که بعدها به یکی از بهترین استادان فن بیان بدل گشت. اما کرمانشاه همیشه در دل او جای داشت؛ بازگشت و در دبیرستان رازی، همپای هنرمندانی چون آقای جواهری، پشت صحنه نمایش «تاجر ونیزی» ایستاد. همانجا بود که عشق به تئاتر در وجودش شعلهورتر شد.
در سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۳۹، باشگاه «المپیک» در کوچه حشمتالسلطنه، میزبان نمایشهای ملودرام موزونی بود که بنیعامریان در آنها نقشآفرینی میکرد. مردم کرمانشاه با بلیطهای پنج ریالی، استقبالی بینظیر از این آثار میکردند. نمایشهایی با موضوعات اجتماعی، خانوادگی و مسائل روز مردم که بنیعامریان آنها را اجرا میکرد؛ از «چشم در چشم» نوشته دکتر ساعدی تا آثاری که در سالن فرهنگ اسلامآباد و قصر شیرین به صحنه میرفت. او معتقد بود تئاتر باید آیینه زندگی مردم باشد و متأسفانه امروز این فضا در متون نمایشی خالی است.
بنیعامریان تنها به بازیگری اکتفا نکرد. او پس از استخدام در آموزش و پرورش، در دبیرستان کزازی به تدریس ادبیات و هنر پرداخت و گروه تئاتر دبیرستان را سرپرستی کرد. در این مسیر، شاگردانی چون دکتر میرجلالالدین کزازی را پرورش داد. همچنین در انجمن ادبی آقای مهدوی عضویت یافت و به همراه مرحوم ناجی، ذوق شعری خود را نیز به نمایش گذاشت. نمایشهای «خسیس»، «ملانصرالدین و خلیفه بغداد»، «ویولنساز کرمونا»، «شبکه زیرزمینی» و «کمدی باغ سیبزمینی» از جمله آثاری بودند که در دبیرستان کزازی به کارگردانی او اجرا شدند.
پوران درخشنده، کارگردان برجسته سینمای ایران، درباره او میگوید: استاد بنیعامریان از بزرگان فرهنگ و هنر کشور بود. او عاشقی بود که اگر چیزی در این استان شکل گرفت، مرهون عشق و علاقهای است که به شاگردانش داشت. او معلم اخلاق و انسانیت بود و مدام به دنبال کشف استعدادهای جدید میگشت.
قطبالدین صادقی، نمایشنامهنویس و کارگردان مطرح نیز او را در کنار مرحوم ناجی و نورآزادی، یکی از سه هنرمند فعال و پرکار تئاتر کرمانشاه در دهههای 30 و 40 میداند و تأکید دارد که بنیعامریان تا واپسین روز حیاتش در زادگاهش ماند و چراغ هنر را در خانه خود روشن نگاه داشت.
علاوه بر تئاتر، بنیعامریان یکی از چهرههای مطرح خوشنویسی کرمانشاه بود. او سالها مدیر اجرایی انجمن خوشنویسان ایران و عضو شورای عالی این انجمن بود و در برگزاری چندین کنگره ملی و راهاندازی فصلنامهی فرهنگی هنری «جلیبا» نقش اساسی داشت.
استاد غلامحسین امیرخانی، رئیس انجمن خوشنویسان ایران، در مراسم نکوداشت او در ۸ مهر ۱۳۹۵ در سنقر، بر جایگاه محوری وی در جامعه هنری تأکید کرد و او را مدیری اجرایی با پیشینهای ارزشمند در معلمی و نمایش معرفی نمود. دکتر میرجلالالدین کزازی نیز در آن مراسم، خوشنویسی را هنری آیینی دانست و بنیعامریان را فرزند برومند سنقر خواند که در این هنر دیرینه، شاهکارهایی آفریده است.
منصور میرخبر، پیشکسوت تئاتر، از ویژگیهای شخصیتی او میگوید: ایشان از هر فرصتی برای آموزش کارگردانی و بازیگری به جوانان استفاده میکرد. بسیار سختگیر و در عین حال پیگیر بود. آنچه از بازیگرانش میخواست، فراتر از ظرفیتهای موجود بود و به همین دلیل تمرینات را طولانی میکرد. او با درایت بسیار مطلوبی که داشت، در جشنوارههای استانی موفقهای چشمگیری کسب میکرد. در اجرای نمایشهایش، سکوت مطلق بر سالن حکمفرما بود.
عبدالله جواری، رئیس انجمن خوشنویسان کرمانشاه، نیز او را انسانی خونگرم، مردمدار و پرانرژی میداند که تا ۸۴ سالگی، هیچگاه از مطالعه و تحقیق و نوشتن دست نکشید.
عباس بنیعامریان، با همهی دشواریها، هیچگاه کرمانشاه را ترک نکرد. او به تمام معنا یک عاشق بود؛ عاشق هنر، عاشق شاگردانش و عاشق دیارش. امروز که نامش بر تارک فرهنگ و هنر کرمانشاه میدرخشد، نسلهای جدید تئاتر و خوشنویسی این استان، خود را شاگردان او میدانند و راهش را ادامه میدهند. او رفت، اما یادگارش در صحنههای نمایش و قلمهای نی، جاویدان ماند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی مرکز کرمانشاه در سالهای اخیر معرفی مفاخر و مشاهیر استان را در برنامه های خود قرار داده است و در دوره جدید هم قصد دارد با مبنا قرار دادن کتاب «چهل چهره هنری کرمانشاه»، گزارشاتی را در خصوص این شخصیت ها منتشر کند.
این کتاب تازهترین اثر اسفندیار رشیدی شاعر و نویسنده کرمانشاهی است؛ اثری پژوهشی و تحلیلی که با واکاوی زندگی و آثار برجستهترین هنرمندان کرمانشاه، نقشهای روشن از هویت فرهنگی این سرزمین پیش روی نسل امروز میگذارد.
About The Author
