در قلب کویر یزد، صدای ضرب مرشد و هلهله پهلوانان، هر روز، طنینانداز است و ۱۱۲ زورخانه فعال و قریب به ۴۵۰۰ باستانیکار، نه تنها نگهدارنده ورزشی کهن که پاسدار مکتبی اخلاقی و معنوی در روزگار ماست.
به گزارش هیچ یک _ ورزش پهلوانی و باستانی به عنوان یکی از اصیلترین رشتههای ورزشی ایران، قرنهاست که نهتنها قوای بدنی، بلکه فضیلتهای اخلاقی، جوانمردی و تعهد معنوی را در میان نسلها پرورش داده است.
در استان یزد، این میراث، با حضور پرشور چهار هزار و ۵۰۰ باستانیکار در ۱۱۲ گود زورخانه، بهصورتی پویا و پررونق ادامه دارد و مرشدان به عنوان نگهبانان این سنت،با خوانش اشعار و ذکرها، روحیهای جمعی آمیخته از عرفان و غیرت را در فضای زورخانهها جاری میسازند.
این ورزش ریشه در تاریخ و اساطیر ایران دارد و همواره نماد پهلوانی، راستی و دفاع از مظلوم بوده است، در استان یزد، با پیشینهای غنی از معماری و فرهنگ، زورخانهها نهتنها مکان ورزش، بلکه کانونهای اجتماعی و فرهنگی محسوب میشوند که پیوند نسلها را تقویت میکنند و معماری خاص زورخانه، با گنبد و گود، نمادی از وحدت و تمرکز است و هر بخش از آن معنایی عرفانی و اخلاقی را تداعی میکند.
برگزاری هفته فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای در یزد فرصتی است برای بازتعریف این ورزش در بستر امروز و برنامههای این هفته که با محوریت بزرگداشت رهبر شهید و شهدای اقتدار و نیز در واکنش به تجاوز آمریکایی-صهیونیستی طراحی میشوند، نشان میدهند که زورخانه تنها مکانی برای ورزش نیست، بلکه کانونی برای ترویج مقاومت، ایستادگی و پاسداشت ارزشهای ملی و دینی است.
در این هفته مراسمهای مختلفی از جمله نمایشهای ورزشی، نشستهای فرهنگی با موضوع پهلوانی و اخلاق، و یادوارههای شهدا برگزار میشود که همگی بر نقش این ورزش در تقویت هویت ملی و روحیه مقاومت تأکید دارند.
با وجود این حضور پررنگ، ورزش باستانی با چالشهایی مانند نیاز به نوسازی و استانداردسازی برخی زورخانهها، جذب نسل جوان در دنیای دیجیتال امروز و نیاز به حمایت مالی بیشتر روبرو است و از سوی دیگر، این ورزش فرصت بینظیری برای مقابله با آسیبهای اجتماعی، ترویج سبک زندگی سالم و تقویت انسجام اجتماعی در سطح محله و شهر فراهم میآورد.
تداوم و گسترش این ورزش اصیل نیازمند توجه و سرمایهگذاری بیشتر است، حمایت خیران و همکاری نهادهای مرتبط میتواند در تجهیز زورخانهها، آموزش نسل جوان، برگزاری دورههای تخصصی برای مرشدان و ورزشکاران، و ترویج هرچه بیشتر این فرهنگ پهلوانی در سطح ملی نقش تعیینکنندهای ایفا کند و ایجاد پیوند بین نهادهای آموزشی مانند مدارس و دانشگاهها با زورخانهها میتواند زمینه آشنایی و جذب جوانان را فراهم آورد.
ورزش پهلوانی و باستانی در یزد با تاریخچهای غنی و حضور هزاران ورزشکار، نمونهای زنده از تلفیق ورزش، اخلاق و معنویت است و تقویت این رشته، بهویژه در شرایط کنونی، نهتنها به حفظ یک میراث فرهنگی میانجامد بلکه روحیه مقاومت، وحدت و سلامت اجتماعی را در جامعه نهادینه میکند.
همراهی خیران، متولیان ورزشی و نهادهای فرهنگی میتواند آیندهای درخشانتر برای این ورزش اصیل رقم بزند و آن را به عنوان الگویی تاثیرگذار در سطح ملی و حتی بینالمللی معرفی کند و ورزش باستانی تنها یک فعالیت فیزیکی نیست؛ بلکه مدرسهای برای زندگی و پاسداری از ارزشهای انسانی است که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
ورزش زورخانهای در ایران قدمتی سه هزار ساله دارد و با توجه به زورخانه خیابان قیام یزد، سابقه آن در این استان به حدود ۷۰۰ سال میرسد. در تاریخ معاصر یزد، پهلوانان نامداری چون «پهلوان بزرگ یزدی»، «پهلوان ابراهیم حلاج» و «پهلوان محمد عبدل» از چهرههای شاخص این ورزش بودهاند.
در حال حاضر طیف سنی فعالان این رشته در یزد از کودک چهار ساله تا پیرمرد ۸۰ ساله را شامل میشود و ۷۰ درصد فعالان ورزشهای پهلوانی استان را جوانان تشکیل میدهند.
هفته ترویج فرهنگ ورزش پهلوانی تا ۲۶ فروردین ماه ادامه دارد و استان یزد ۵۵ هیات ورزشی و بیش از ۹۰ هزار ورزشکار بیمه شده دارد.
About The Author
