التهاب ارزی، کاهش تولید و نگرانی از تداوم محدودیتها، بازار خودرو را در آذرماه وارد مرحله تازهای از نوسان کرده است.
به گزارش هیچ یک و به نقل از دنده 6 / بازار خودرو در آذرماه با ترکیبی از نوسانات ارزی، تغییرات سیاستی و رشد انتظارات تورمی وارد مرحله تازهای از التهاب شده است؛ مرحلهای که اکنون کف قیمت خودروهای داخلی را به ۷۰۰ میلیون تومان رسانده و طی سه هفته اخیر جهشهایی کمسابقه را در هر سه گروه وارداتی، مونتاژی و داخلی رقم زده است. براساس دادههای موجود، خودروهای وارداتی بهطور میانگین ۱۱.۷ درصد، محصولات مونتاژی ۸.۸ درصد و خودروهای داخلی ۶.۶ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند؛ روندی که بیانگر بازاری بیثبات و حساس به کوچکترین سیگنال اقتصادی و سیاسی است و نشان میدهد چرا این دوره در نگاه کارشناسان، یکی از ملتهبترین مقاطع سال محسوب میشود.
سه محرک اصلی در جهش آذرماه
نخستین عامل اثرگذار در این جهش، افزایش نرخ ارز است که بخش وارداتی و مونتاژی را مستقیماً تحتفشار قرار داده و حتی کاهشهای جزئی روزهای اخیر نیز نتوانسته چشمانداز افزایشی بازار را تعدیل کند. دلار اگرچه روز گذشته اندکی افت داشت، اما نسبت به هفته قبل حدود چهار درصد رشد کرده و همین تغییر کافی بوده تا سطح جدیدی از قیمتها را رقم بزند. دومین عامل، رشد انتظارات تورمی است؛ نگرانی از گرانی در آینده، تقاضا را بهشدت تقویت کرده و مصرفکنندگان را به خرید فوری تشویق میکند. سومین عامل، افت عرضه و کاهش تولید خودروسازان است. تولید آبانماه با ثبت ۷۲ هزار و ۵۲۲ دستگاه، نسبت به مهر ۴.۲ درصد افت داشته و این کمبود بالفعل در سمت عرضه، مسیر رشد قیمتها را هموارتر کرده است. محدودیت فعالیت برخی شرکتهای چینی و نگرانی از تشدید تحریمها نیز آسیبپذیری مونتاژیها را افزایش داده است.
رفتار بازار در سه بخش: وارداتی، مونتاژی و داخلی
نتایج این وضعیت در آمار قیمتی بهخوبی دیده میشود. خودروهای وارداتی، بیشترین سطح افزایش را تجربه کردهاند. هیوندای کونا با جهش یک میلیارد تومانی معادل ۲۳.۲ درصد در صدر رشد قرار گرفته و نیسان سانی با افزایش ۳۸۰ میلیون تومانی معادل ۱۸.۸ درصد در رتبه دوم قرار دارد. بازار مونتاژیها نیز بینصیب نمانده است؛ لاماری ایما با افزایش ۴۲۰ میلیون تومانی (۱۶.۲ درصد) رکورددار این بخش بوده و امویام X33 نیز رشد ۱۷۵ میلیون تومانی (۱۱.۱ درصد) را ثبت کرده است. در بازار داخلیها، داستان هرچند از نظر درصدها ملایمتر است، اما اثر روانی آن بسیار بزرگتر. اکنون کف قیمت رسمی این بخش به ۷۰۰ میلیون تومان رسیده و خودروهایی مانند ساینا دندهای با ۷۳۰ میلیون و کوییک با ۷۱۵ میلیون تومان معامله میشوند. تارا اتومات نیز با جهش ۱۵۵ میلیون تومانی معادل ۱۱.۱ درصد، بیشترین رشد میان داخلیها را بهنام خود ثبت کرده است. افزوده شدن تأثیر تصمیم جدید دولت مبنیبر حذف سهمیه بنزین خودروهای نوشماره زیر یک میلیارد تومان نیز به افزایش تقاضا در این بازه قیمتی دامن زده است.
خلأ سیاستگذاری و انفعال نهادهای مسئول
در کنار همه این تحولات، جای خالی سیاستگذاری فعال بیش از هر زمان دیگری دیده میشود. نهادهای مسئول در هفتههای اخیر نه مداخله مؤثری برای کنترل موج صعودی داشتهاند، نه سازوکاری برای شفافسازی زنجیره عرضه و نه بستهای برای مدیریت انتظارات روانی بازار ارائه کردهاند. نتیجه این خلأ، بازاری است که با کوچکترین تغییر در نرخ ارز، اخبار سیاسی یا شایعات اقتصادی دچار نوسان میشود. نبود سیاستگذاری هماهنگ موجب شده بازار بر مدار رفتار هیجانی بچرخد و مسیر قیمتها بیش از آنکه تابع منطق اقتصادی باشد، از واکنشهای لحظهای پیروی کند.
بازاری در آستانه یک آزمون سیاستی
آنچه بازار خودرو در آذرماه به نمایش گذاشت، حاصل همزمانی سه شوک قیمتی، تورمی و تولیدی است؛ شوکهایی که اگر در مسیرهای متفاوت عمل میکردند شاید اثرشان محدودتر بود، اما اکنون با حرکت همجهت، بازار را به نقطهای رساندهاند که در آن کف قیمتی بالا رفته و اعتماد مصرفکننده کاهش یافته است. تا زمانی که نوسانات ارزی مهار نشود، تولید بهطور پایدار افزایش نیابد و بستهای مشخص برای مدیریت انتظارات تورمی ارائه نشود، روند کنونی میتواند ادامه پیدا کند. بازار خودرو امروز بیش از هر چیز نیازمند شفافیت، هماهنگی سیاستی و مداخله هدفمند است؛ در غیر این صورت، آذرماه فقط شروع موجی خواهد بود که سقف و کف قیمتی جدیدی را بر بازار تحمیل میکند.
About The Author
