مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان ایلام از ارسال پرونده موقت «چشمانداز طبیعی و تاریخی دره سیمره» به وزارت برای گذراندن روندهای قانونی و قرارگیری در سیاهه انتظار میراث جهانی یونسکو خبر داد.
فرزاد شریفی روز یکشنبه در گفت و گو با هیچ یک با اعلام این خبر اظهار کرد: پرونده موقت ثبت جهانی این چشمانداز به عنوان مکانی ترکیبی (طبیعی و تاریخی)، پس از انجام پژوهشهای نخستین و با همیاری کارشناسان در زمینههای گوناگون، تکمیل و برای بررسی و گذراندن روندهای اداری به وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فرستاده شد.
وی بیان کرد: این چشمانداز بیهمتا که در گسترهای پیوسته میان استانهای ایلام و لرستان قرار دارد برآیند برهمکنش کمنظیر نیروهای زمینساختی (تکتونیکی) فعال زاگرس با تداوم حیات و سازگاری انسانی از دوران پارینهسنگی تاکنون است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان ایلام یادآور شد: این پهنه یکی از شاخصترین نمونههای جهانی از پیامد رخداد بزرگ زمینریختشناسی، یعنی رانش عظیم زمین در کبیرکوه، بر شکلگیری چشماندازهای طبیعی، بومشناختی و الگوهای استقرار انسانی به شمار میرود.
شریفی با اشاره به این که پرونده پیشنهادی با استناد به سنجههای کنوانسیون میراث جهانی یونسکو تنظیم شده است، گفت: لغزش کبیرکوه به عنوان بزرگترین رانش شناختهشده زمین در جهان نمونهای بیهمتا از روندهای زمینشناسی فعال زاگرس را ارائه میدهد.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، تداوم سکونت، جابهجایی و انطباق فرهنگی جوامع انسانی در درههای سیمره و کشکان در درازای ۸۵ هزار سال، نمونهای استثنایی از پیوند پایدار انسان و طبیعت در یک چشمانداز ناپایدار را به نمایش میگذارد.
شریفی درباره گستره و بخشهای این منظر فرهنگی و طبیعی توضیح داد که درههای سیمره و بخشی از دره کشکان، دامنههای شمالی کبیرکوه، توده عظیم رانش زمین، دریاچههای سدی، پادگانههای رسوبی، تالابهای یازدهگانه پلدختر و مجموعهای از درهها و تنگههای شاخص، نظامی منسجم از پدیدههای طبیعی و فرهنگی را شکل میدهند که ارزش جهانی آنها به صورت یکپارچه قابل تبیین است.
وی تأکید کرد: فرستادن این پرونده، گام نخست در مسیر ثبت جهانی این چشمانداز ارزشمند است و پس از بررسی در وزارتخانه و طرح در کمیته ملی میراث جهانی در صورت تأیید در سیاهه موقت جمهوری اسلامی ایران برای ثبت در یونسکو قرار خواهد گرفت.
مدیرکل میراثفرهنگی ایلام یادآور شد: ثبت جهانی دره سیمره میتواند نقش مهمی در نگهداری بلندمدت این میراث کمنظیر، ارتقا جایگاه علمی منطقه، توسعه گردشگری پایدار و افزایش مشارکت جوامع محلی در صیانت از میراث طبیعی و فرهنگی ایفا کند که این هدف با همکاری نهادهای اجرایی، دانشگاهها و جوامع محلی به صورت جدی پیگیری میشود.
دره و رودخانه خروشان «سیمره» یکی از مهمترین حوزههای تمدنی در غرب ایران به شمار میرود که مرز طبیعی میان استانهای ایلام و لرستان را شکل داده است.
شهر تاریخی سیمره (ماداکتو) که در حاشیه این رودخانه و در شهرستان درهشهر کنونی در استان ایلام قرار دارد، بزرگترین محوطه تاریخی این استان است که شکوفایی آن به دوران ساسانیان و سدههای نخستین اسلامی باز میگردد.
این منطقه به دلیل برخورداری از خاک حاصلخیز و منابع آبی فراوان از هزاران سال پیش بستر مناسبی برای شکلگیری نخستین زیستگاههای انسانی بوده است.
وقوع بزرگترین زمینلغزش جهان در دامنه کبیرکوه که در دوران پیش از تاریخ مسیر رودخانه را تغییر داد و دریاچهها و تالابهای باستانی را پدید آورد، سیمایی شگفتانگیز و منحصربهفرد به این پهنه بخشیده است، پدیدهای که اکنون به عنوان یک میراث برجسته و مشترک طبیعی و تاریخی در مسیر ثبت در حافظه جهانی یونسکو قرار گرفته است.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایلام، تاکنون بیش از سه هزار اثر تاریخی و تمدنی در ایلام شناسایی شده که ۹۳۲ اثر از آنها به ثبت ملی رسیده است.
همچنین بیش از پنج هزار شی تاریخی در گنجینههای استان نگهداری میشود.
میراث جهانی یونسکو به مجموعه مکانهای فرهنگی یا طبیعی ثبت شده در سازمان جهانی یونسکو مانند جنگل، کوه، آبگیر، تالاب، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه یا شهر گفته میشود که به صورت فهرستی توسط کمیته میراث جهانی یونسکو همه ساله برگزیده شدهاند.
سایتهایی که در این فهرست قرار میگیرند بر اساس کنوانسیون حفاظت از میراث جهانی فرهنگی و طبیعی متعلق به همه انسانهای زمین به دور از نژاد، مذهب و ملیت خاص محسوب میشوند و دولتها موظف به حفظ و نگهداری این آثار هستند.
بر پایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو میتوانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به عنوان میراث جهانی کنند و حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقیماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوط، به عهده همه کشورهای عضو خواهد بود.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با هدف ارتقای صلح و امنیت جهانی از طریق همکاری بینالمللی در آموزش، هنر، علوم و فرهنگ است.
۱۹۵ کشور عضو یونسکو هستند و مقر آن در پاریس پایتخت فرانسه قرار دارد.
About The Author
