مقاله علمی یکی از دانشجویان دکتری فیزیک حالت جامد دانشگاه مازندران که در حوزه طراحی الکترودهای پیشرفته برای ابرخازنها تدوین شده بود، پس از انتشار مشابه آن توسط افراد دیگر در یک نشریه بینالمللی، با پیگیریهای حقوقی و احراز سرقت علمی به نویسندگان اصلی بازگردانده شد.
به گزارش هیچ یک ، دستاورد پژوهشی یکی از دانشجویان دکتری فیزیک حالت جامد دانشگاه مازندران در حوزه طراحی الکترودهای پیشرفته برای ابرخازنها، پس از ماهها پیگیری حقوقی و مکاتبات رسمی بینالمللی، با احراز سرقت علمی و بازگشت مقاله به نویسندگان اصلی به سرانجام رسید. این پژوهش که در زمینه سنتز نانوکامپوزیتهای مبتنی بر چارچوبهای آلی–فلزی و مواد کربنی برای بهبود عملکرد سامانههای ذخیرهسازی انرژی انجام شده، موفق به ثبت ظرفیت ویژه ۲۵۵۰ فاراد بر گرم و حفظ ۹۱ درصدی عملکرد پس از ۱۰ هزار چرخه شارژ و دشارژ شده است.
یک مورد سرقت علمی مرتبط با پژوهش یکی از دانشجویان دوره دکتری فیزیک حالت جامد دانشگاه مازندران، پس از ماهها پیگیری حقوقی و مکاتبات رسمی، با بازگشت مقاله به نویسندگان اصلی به سرانجام رسید.
الهام مظاهری، دانشجوی دکتری دانشگاه مازندران در گفتوگو با ایسنا، در این باره گفت: رساله من با راهنمایی دکتر علی بهاری استاد دانشگاه مازندران در زمینه «سنتز و مشخصهیابی نانوکامپوزیتهای مبتنی بر چارچوبهای آلی-فلزی (MOFs) / موادکربنی برای بهبود عملکرد الکترودها در سیستم ذخیره انرژی» به شماره رهگیری ۲۳۱۴۳۱۵۱ به رشته تحریر درآمد.
وی با بیان اینکه نتایج این پژوهش در قالب یک مقاله علمی-پژوهشی (ISI) تنظیم شد، اظهار کرد: این مقاله پس از انتشار نسخه آنلاین در پایگاه SSRN در سال ۲۰۲۴ و ارسال به چند ناشر بینالمللی، برای بررسی و داوری به یکی از مجلات انتشارات اشپرینگر ارسال شد.
مظاهری خاطرنشان کرد: در جریان داوری، سردبیر مجله ۲ طی ایمیلی در تاریخ ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵ به نویسنده اعلام کرد که داوران متوجه شدهاند مقالهای با محتوای مشابه، طی یک ماه گذشته توسط افراد دیگری در مجله ۳ «New Journal of Chemistry» وابسته به Royal Society of Chemistry منتشر شده است.
این دانشآموخته دانشگاه مازندران ادامه داد: پس از این اعلام، با ارائه مستندات کامل شامل زمان انتشار اولیه در SSRN، سوابق ارسال به ناشران بینالمللی و شمارههای ثبت و مکاتبات رسمی، موضوع را از طریق کمیته اخلاق نشر پیگیری کردیم و این پیگیریها از ۲۶ ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد و تا ۳ فوریه ۲۰۲۶ بهصورت مستمر ادامه یافت.
وی اضافه کرد: در این مسیر، حمایت و پیگیری قاطعانه و مستمر دکتر جمال قاسمی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه مازندران، نقش تعیینکنندهای در دفاع از حقوق مادی و معنوی پژوهشگر و دانشگاه ایفا کرد.
مکاتبات رسمی و مستدل دکتر مظاهری با نهادهای ذیربط بینالمللی، در نهایت منجر به بررسی دقیق موضوع و بازگرداندن مقاله به نویسندگان اصلی شد. همچنین دکتر مجتبی محسنی، مدیر پژوهشی دانشگاه مازندران و دکتر علی بهاری، نقش مهمی در صیانت از حقوق این پژوهش ایفا کردند.
در نهایت، با احراز سرقت علمی و طی شدن فرآیندهای قانونی و اخلاقی نشر، مقاله منتشرشده به نام افراد دیگر مورد رسیدگی قرار گرفت و حقوق پژوهشگر دانشگاه مازندران استیفا شد.
طراحی الکترود پیشرفته برای ابرخازنها با پایداری ۱۰ هزار چرخه
دکتر مظاهری با هدایت و راهنمایی اعضای هیات علمی دانشگاه مازندران موفق به طراحی و ساخت نانوکامپوزیتی نوین برای استفاده در ابرخازنها شد که با ثبت ظرفیت ویژه ۲۵۵۰ فاراد بر گرم و حفظ ۹۱ درصد عملکرد پس از ۱۰ هزار چرخه شارژ و دشارژ، گامی مهم در توسعه سامانههای پیشرفته ذخیرهسازی انرژی به شمار میرود. این پژوهشگران در قالب یک طرح تحقیقاتی، نانوکامپوزیتی بر پایه اکسید گرافن و چارچوب فلزی–آلی کبالت طراحی و سنتز کردند که عملکرد قابلتوجهی در کاربردهای ذخیرهسازی انرژی از خود نشان داده است.
در این پژوهش، ماده فعال الکترود با ترکیب اکسید گرافن (GO) و Co-MOF ساخته شد تا همزمان سطح ویژه بالا، ساختار متخلخل و رسانایی مناسب فراهم شود. به گفته محققان، اکسید گرافن موجب بهبود هدایت الکتریکی شده و ساختار متخلخل Co-MOF انتقال سریعتر یونها و الکترونها را تسهیل میکند.
در ادامه، لایهای نازک از هیدروکسیدهای فلزات واسطه نیکل، منگنز و مس در فصل مشترک الکترود و الکترولیت قرار داده شد تا فرآیند انتقال بار بهینه شود. این نانوکامپوزیت به روش سولوتِرمال روی فوم نیکل سنتز شد.
نتایج آزمونهای الکتروشیمیایی نشان داد این الکترود ظرفیت ویژه ۲۵۵۰.۸ فاراد بر گرم در چگالی جریان ۱ آمپر بر گرم را ثبت کرده و پس از ۱۰ هزار چرخه شارژ و دشارژ در محلول ۳ مولار KOH، به میزان ۹۱ درصد ظرفیت خود را حفظ کرده است.
به اعتقاد پژوهشگران، اثر همافزایی میان سطح ویژه بالای نانولایههای اکسید گرافن، تخلخل زیاد چارچوب فلزی–آلی و رسانایی هیدروکسیدهای فلزات واسطه، عامل اصلی این عملکرد برجسته است. این دستاورد میتواند زمینهساز توسعه الکترودهای کارآمد برای نسل آینده سامانههای ذخیرهسازی انرژی باشد.