وزیر امور خارجه، عباس عراقچی پس از پایان دور نخست مذاکرات بین ایران و آمریکا در مسقط گفت: «شروع خوبی بود. درباره ادامه مذاکرات توافق نظر میان دو طرف وجود دارد. ادامه مذاکرات و شکل و جزئیات آن منوط به تصمیمگیری در پایتختهاست. اگر همین روند ادامه یابد، میتوان در جلسات بعدی به چهارچوبی برای مذاکرات دست یافت.»
آینده بازار سهام را نیز میتوان با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و غیراقتصادی در سه سناریو تحلیل کرد. در حالت بدبینانه، بازار سهام ممکن است فضای غیراقتصادی را همچنان پرتنش بداند و مشابه اوایل ماه بهمن، فشار فروش در بورس افزایش یابد و شاهد حرکت نقدینگی به سمت پناهگاههایی مثل ارز و طلا باشیم. این سناریو با در نظر گرفتن روند آرام نسبتاً مثبت هفته گذشته و همچنین افت اخیر قیمت جهانی طلا کمی دور از انتظار است.
در سناریوی خوشبینانه، بازار سهام مشابه ماه دی به پتانسیلهای اقتصادی بورس تهران نگاه خواهد کرد، جایی که اصلاحات اقتصادی به ویژه در زمینه تکنرخی کردن ارز، فرصتی استثنایی برای رشد قیمتها فراهم کرده و در نتیجه بورس تهران یکهتاز بازدهی بازارها خواهد شد. برای دستیابی به این حالت نیاز به سیگنالهای بیشتری از مذاکرات میان ایران و آمریکا درباره رفع تنشها هستیم. محتملترین حالت برای هفته جدید سناریوی میانه خواهد بود که احتمالاً بازار سهام در جدال میان ریسکهای غیراقتصادی و ارزندگی قیمتها قرار میگیرد؛ بنابراین، خریدارانی وجود خواهند داشت که در افت قیمتها ورود میکنند و مانع از ریزشهای شدید میشوند، فروشندگان نیز برای عرضه سریع در محدودههای خیلی پایین قیمتی دست نگه میدارند، اما رشدهای پرشتاب احتمالاً با فشار فروش احتیاطی و شناسایی سریع سود همراه خواهد شد.واکنش بازارها آرام بود
بورس تهران در شرایطی هفته گذشته را منفی آغاز کرد که در روزهای پس از شنبه در مسیر صعودی گام برداشت. به طوری که شاخص کل بورس تهران در پایان هفته رشد ۱.۹ درصدی را تجربه کرد و جایگاه خود را در کانال ۴ میلیون واحدی پس گرفت. با این حال، فشار فروشها و احتیاط خریداران در معاملات روز سهشنبه کاملاً مشهود بود، زیرا بسیاری نگران آن بودند که اگر روند مذاکرات پایان هفته انجام نشود یا دستکم خوب پیش نرود، در تعطیلی بازار سهام ممکن است زیان زیادی را تجربه کنند. بازار نفت نیز که دو هفته قبل از نگرانی از ریسکهای غیراقتصادی تا بیش از ۷۰ دلار برای هر بشکه نفت برنت بالا رفته بود، تا حدودی متعادل شد.
روز چهارشنبه و حتی در معاملات پنجشنبه با برخی گمانهزنیهای منفی درباره احتمال لغو مذاکرات میان ایران و آمریکا شاهد خیز مجدد نفت به سوی ۷۰ دلار بودیم، اما پس از انجام مذاکرات و نخستین برداشتها از نتایج دور اول مذاکرات، نفت برنت نزدیک به ۶۷ دلار آرام گرفت. نرخ دلار نیز که البته در تعطیلی بازار فیزیکی چندان قابل اتکا نیست، اما در بازار رمزداراییها، هر دلار تتر نوسانی مشابه بازار نفت تجربه کرد و نرخها گرچه به بیش از ۱۶۶ هزار تومان نیز رسیده بود، با سیگنالهای گفتوگوهای عمان به حوالی ۱۶۱ هزار تومان عقبنشینی کرد.
بورس چه سناریویی را در پیش میگیرد؟
بورس تهران هفته گذشته را در شرایط کاهش نسبی تنشها، مثبت پشت سر گذاشت.
خریدارانی که بازار سهام را برای سرمایهگذاری ارزنده میدانند و به ویژه با اصلاحات اقتصادی دولت در حوزه ارزی، اعتقاد دارند بورس تهران میتواند جاماندگی خود را در بازدهی نسبت به سایر بازارها جبران کند وارد شدند و در کنار برخی خریدهای حمایتی، مسیر بورس تهران را سبز کردند. در معاملات سهشنبه کمی احتیاط میان معاملهگران غلبه کرد و حالا پس از انجام دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، این سؤال پیش میآید که آینده بورس تهران چه خواهد شد.
سناریوی نخست کاملاً بدبینانه است. طرفداران این نگاه با ارجاع به وضعیت بورس در اوایل ماه بهمن میگویند بالا ماندن ریسکهای غیراقتصادی باعث میشود ریسک سرمایهگذاری بالا بماند و ناکامی رشد پرشتاب هفته گذشته بورس نیز مزید بر علت میشود تا دوباره بازار سهام مسیر نزولی شدید و قفل شدن صفهای فروش را در پیش گیرد.
کارشناسان اما معتقدند چنین فضایی به چند دلیل احتمال پایینی دارد. از یک سو، تنشها با شروع مذاکرات و ادامهدار شدن آن رو به کاهش است و در نتیجه فضا مشابه اوایل بهمن نیست. از سوی دیگر، قیمتهای سهام ارزندگی بالایی پیدا کرده و دولت نیز از اصلاحات اقتصادی خود در زمینه ارز عقب ننشسته است و در نتیجه خریداران در کمین قیمتهای پایین مانع از افت شدید بورس خواهند شد.
سناریوی خوشبینانه آینده بورس تهران در معاملات این هفته را مشابه روند قیمتها در ماه دی میداند؛ جایی که بازار سهام با رشد حدود ۱۵ درصدی بهترین عملکرد را میان بازارها به دست آورد.
لرزههای اخیر در بازار طلا و نقره به عنوان رقبای اخیر بورس تهران و همچنین پتانسیل بالای سودآوری سهام با دلار حدود ۱۳۵ هزار تومانی مرکز مبادله باعث میشود که بازار سهام مجدد به مقصد سرمایهگذاران ریسکپذیر تبدیل شود و بار دیگر حرکت به سوی شکست سقف تاریخی شاخص ۴.۵ میلیون واحدی آغاز شود.
برخی کارشناسان معتقدند گرچه از نگاه اقتصادی این سناریو کاملاً منطقی است، اما با لحاظ کردن ریسکهای غیراقتصادی، سرمایهگذاران بعید است مشابه دی ماه به راحتی وارد بازار سهام شوند. بنابراین، هر رشد پرشتابی دو نتیجه خواهد داشت، اول آنکه دارندگان سهام به سرعت برای غلبه بر نااطمینانیها، شناسایی سود میکنند و اقدام به فروش دارایی خود میکنند، دوم اینکه خریداران نیز در مسیر صعودی تند احتمالاً جانب احتیاط را بیشتر رعایت کرده و از خرید امتناع میکنند. خودبهخود چنین فضایی مانع از رشدهای سریع و یکپارچه بورس تهران میشود، مشابه آنچه هفته گذشته نیز شاهد آن بودیم.
اینجاست که سناریوی سوم برای معاملات این هفته پدید میآید و شاید بتوان در پایان معاملات امروز بگوییم برای هفته سوم بهمن ماه «شروع خوبی بود». احتمالاً با سیگنال کاهش ریسکها، وزن جذابیت قیمت سهام سنگینی میکند و خریداران در بورس حاضر میشوند. به ویژه آنکه جذابیت بازار طلا نیز هم به دلیل افتهای اخیر قیمت جهانی اونس طلا و هم درجا زدن دلار تا حدودی کاهش یافته است. با این حال، رشدهای خیلی پرشتاب کمی بعید به نظر میرسد، زیرا معاملات مثبت هفته گذشته نیز نشان میداد که ارزش معاملات با دوره رونق پررنگ بورس در ماه دی فاصله زیادی داشت. در رونق اخیر بورس ارزش معاملات روزانه حوالی ۲۵ هزار میلیارد تومان (همت) بود، اما هفته گذشته در روزهای صعودی نیز این عدد به ۲۰ همت نمیرسید و نشان میدهد احتیاط میان خریداران کاملاً مشهود است. بنابراین، در سناریوی سوم فضای نسبتاً متعادل مثبت بازار سهام را میتوان انتظار داشت که از فضای هیجانی به دور است. شاخص کل رشد میکند و سهام با نقدشوندگی بالا و احتمالاً پتانسیل سودآوری بیشتر مورد توجه قرار میگیرند.
