پزشک هموویژلانس و مدیریت خون بیمار در سازمان انتقال خون با تاکید بر لزوم مدیریت مصرف خون، گفت: اصلاح کم خونی قبل از عمل جراحی میتواند نیاز به تزریق خون را حین جراحی کمتر کند و سبب کاهش عوارض ناخوشایند پس از جراحی شود.
عباس اکبری روز جمعه در گفتوگو با هیچ یک با بیان اینکه بیماران در برخی اعمال جراحی مانند عمل باز قلب و کبد نیازمند تزریق خون هستند، افزود: اگر این افراد دچار کم خونی باشند، ضرورت دارد که قبل از انجام جراحی آن را اصلاح کنند تا نیاز به تزریق کاهش یابد و روند بهبودی نیز سرعت گیرد.
وی تصریح کرد: کم خونی قبل از عمل جراحی موجب افزایش نیاز به تزریق خون در این بیماران میشود و ممکن است برخی بیماران عوارض مرتبط با انتقال خون مانند تب و لرز، واکنشهای آلرژیک، واکنشهای همولیتیک، عفونت، نارسایی تنفسی و تحریک سیستم ایمنی را تجربه کنند.
فقر آهن؛ شایعترین علت کم خونی در دنیا
اکبری ادامه داد: در حالی که یک فرد سالم ۳ تا ۴ هزار میلی گرم آهن در بدن خود دارد که دو سوم آن به مصرف خونسازی میرسد؛ شایعترین علت کم خونی در دنیا و تقریبا نیمی از کم خونی های تشخیص داده شده، فقر آهن است.
پزشک هموویژلانس و مدیریت خون بیمار در سازمان انتقال خون افزود: مطالعات نشان میدهد که احتمال بروز عوارض ناخوشایند بعد از جراحی در بیماران کم خون بیشتر است و بیمارانی که قبل از جراحی کم خون هستند، پس از عمل نیز مدت زمان بیشتری در بیمارستان بستری میشوند.
وی با اشاره به مطالعهای که در بیمارستان قلب شهید رجایی انجام شده است، گفت: مطابق یافتههای این پژوهش، حدود ۳۰ درصد بیماران مراجعه کننده برای جراحی قلب، کم خون بودند و کم خونی در ۵۸ درصد از این بیماران خفیف گزارش شده است.
اکبری تاکید کرد: براساس نتایج این بررسی، حدود ۷۸ درصد از بیماران کم خون نیاز به تزریق خون پیدا کردند؛ در حالی که نیاز به تزریق خون در بیماران بدون کم خونی ۳۹ درصد بوده است.
پزشک هموویژلانس و مدیریت خون بیمار در سازمان انتقال خون گفت: توجه به سلامت خود، قدم اول برای سلامت جامعه است و تداوم زندگی از خون شروع میشود و از آنجایی که شماری از اهدا کنندگان سازمان انتقال خون که به طور موقت از اهدا معاف میشوند، دچار کم خونی هستند؛ این افراد با رژیم غذایی مناسب و مصرف مکمل ها میتوانند کم خونی خود را درمان کنند و دوباره واجد شرایط اهدای خون شوند.
لزوم مدیریت مصرف خون
پزشک هموویژلانس و مدیریت خون بیمار در سازمان انتقال خون افزود: اکنون مدیریت مصرف خون اهمیت ویژه دارد و اگر بیماری نیاز واقعی به خون داشته باشد، باید خون را دریافت کند؛ البته تزریق خون با ریسک و هزینههای بالا همراه است و باید فقط در مواردی که از نظر بالینی نیاز است، مصرف شود.
وی در مورد مدیریت مصرف خون تاکید کرد: به عنوان مثال اگر بیماری نیاز واقعی به تزریق یک کیسه خون البته در اعمال جراحی غیر اورژانسی دارد، حتما همان یک کیسه خون را دریافت میکند و در این خصوص هم با توجه به اینکه زمان مصرف خونهای ذخیره شده محدود است، باید توجه داشت که با توجه به تاریخ انقضا خونهای ذخیره شده مصرف میشود.
زمان نگهداری کیسه خون بین ۳۰ تا ۴۰ روز است
اکبری درباره مدیریت روند اهدای خون، گفت: زمان نگهداری کیسه خون بین ۳۰ تا ۴۰ روز است و از سویی هر اهدا کننده بعد از اهدا، حدود ۳ ماه دیگر خون اهدا نمیکند؛ بنابراین باید زمان و تعداد اهداکنندگان نیز با برنامه دقیق مدیریت شود و بتوان در مواقع لازم فراخوان برای اهدای خون اعلام کرد.
وی با اشاره به راهاندازی مدیریت مصرف خون در بیمارستانها برای اعمال جراحی، افزود: اکنون توزیع خون در بیمارستانها بر اساس درخواست بیمارستانها و با توجه به نیاز آنها انجام میشود و بیمارستانها نیاز خود را به صورت ۶ ماهه اعلام میکنند.
پزشک هموویژلانس و مدیریت خون بیمارسازمان انتقال خون در همین رابطه به برآورد نیاز بیمارستانهای پایتخت به خون اشاره کرد و افزود: اکنون روزانه هزار تا ۱۴۰۰ واحد خون در بیش از ۱۶۰ بیمارستان در تهران توزیع میشود که البته ممکن است هزار واحد آن مصرف شود.