سرآمد آموزشی کشور با انتقاد از شرط الزامآور چاپ مقاله ISI برای فارغالتحصیلی دانشجویان دکتری گفت: این رویکرد باعث شده بخش قابل توجهی از پایاننامهها به جای حل مسائل واقعی کشور و صنعت، صرف موضوعاتی شود که صرفاً قابلیت چاپ در مجلات بینالمللی دارد.
نادر کریمی دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر گروه معماری دانشگاه صنعتی اصفهان در گفت وگو با هیچ یک، با بیان اینکه رشته کامپیوتر از جمله حوزههایی است که با نرخ بالای تغییرات و پیشرفتهای سریع فناوری مواجه است، اظهار داشت: ما در این رشته با حرکت رو به جلو و تحولات مداوم روبهرو هستیم، اما سرفصلهای دروس دانشگاهی متناسب با این سرعت بهروزرسانی نمیشود.
وی افزود: این موضوع شاید در برخی رشتهها که بازنگری سرفصلها هر پنج یا حتی ۱۰ سال یکبار انجام میشود، مشکل جدی ایجاد نکند، اما در رشته کامپیوتر اگر حتی سه سال یکبار سرفصلها اصلاح نشود، مطالبی که اساتید ارائه میدهند دیگر نه در بازار کار و نه در حوزه پژوهش، خواهان و کاربرد لازم را نخواهد داشت.
کریمی گفت: در شرایط فعلی، گاهی ناچاریم دروسی را آموزش دهیم که کاربرد عملی چندانی ندارد. این در حالی است که دانشجویان ما توانایی یادگیری مباحثی را دارند که در لبه علم قرار دارد، اما به دلیل الزام به پوشش ۷۰ تا ۸۰ درصد سرفصلهای مصوب، مجبور میشویم بخش قابل توجهی از زمان آموزشی را صرف موضوعاتی کنیم که عملاً از نیازهای واقعی صنعت و جامعه فاصله دارد.
این سرآمد آموزشی با اشاره به تلاشهای اخیر وزارت علوم برای اصلاح سرفصلها گفت: اخیراً اقداماتی در این زمینه آغاز شده که قابل توجه است، اما به نظر من لازم است «عمر مفید سرفصلها» متناسب با ماهیت هر رشته تعریف شود.
کریمی با اشاره به اینکه در رشتهای مانند کامپیوتر، بازنگریهای طولانیمدت پاسخگو نیست، افزود: در همین راستا، ما در قالب یک کارگروه در دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه اصفهان، سرفصلها را بهروزرسانی کرده و پیشنهادها را برای وزارت علوم ارسال کردیم، اما بروکراسی اداری این فرآیند باعث میشود اجرای اصلاحات با تأخیر قابل توجهی همراه باشد.
وی در ادامه به موضوع تغییر ساختار دورههای تحصیلی اشاره کرد و افزود: اگر قرار باشد دوره کارشناسی از چهار سال به سه سال تبدیل شود، بخشی از زمانی که پیش از این در دانشگاهها صرف شده، عملاً بازتنظیم میشود.
دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر گروه معماری دانشگاه صنعتی اصفهان یادآورشد: در چنین شرایطی، معمولاً دانشگاههای مرجع مانند دانشگاه صنعتی شریف ابتدا وارد فرآیند تغییر سرفصل میشوند و پس از آن دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی امیرکبیر اقدام میکنند. اگر قرار باشد یک سال از دوره کم شود، لازم است نمایندگان دانشگاههای مختلف گرد هم آیند و ارزیابیهای لازم انجام شود.
کریمی تصریح کرد: هرچند وزارت علوم در اطلاعیهای اعلام کرده برخی دانشگاهها میتوانند بر اساس سرفصلهای جدید عمل کنند یا سرفصلهای سهفصلی ارائه دهند، اما این فرآیند از حدود دو سال پیش پایهگذاری شده و تازه اکنون وارد مرحله اجرا شده است. برای اجرای کامل این تغییرات نیز حداقل سه سال زمان نیاز است که برای رشتهای با سرعت تحولات بالا مانند کامپیوتر، زمان بسیار طولانی محسوب میشود.
وی با تأکید بر اینکه تحول در نظام آموزشی صرفاً با تغییر یک بخش خاص محقق نمیشود، گفت: تحول واقعی نیازمند تغییر نگاه در تمام لایههاست؛ از سیاستگذاری و برنامهریزی تا اجرا. این مساله بهویژه در تحصیلات تکمیلی و دوره دکتری نمود پررنگتری دارد.
این سرآمد آموزشی کشور با اشاره به وضعیت دانشجویان دکتری اظهار داشت: دانشجوی دکتری که امروز جذب میشود، معمولاً شاگرد اول دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد بوده و توان علمی بالایی دارد. این دانشجو میتواند پایاننامه خود را در ارتباط با صنایع مختلف تعریف و مشکلی از کشور را حل کند، اما مساله اینجاست که تا زمانی که مقاله ISI نداشته باشد، امکان فارغالتحصیلی برای او وجود ندارد.
کریمی افزود: در عمل، ما بهعنوان استاد راهنما نیز نمیتوانیم دانشجو را به سمت حل مسائل داخلی هدایت کنیم، زیرا از این نوع پژوهشها معمولاً مقاله مناسب برای چاپ در مجلات معتبر بینالمللی به دست نمیآید. در نتیجه، هدفگذاری برای بهترین دانشجویان و حتی دانشجویان متوسط این است که چهار تا پنج سالی که در دوره دکتری صرف میکنند، عمدتاً مسائلی را حل کنند که مربوط به مشکلات کشورهای دیگر است.
وی با بیان اینکه دانشگاهها پتانسیل بالایی برای حل مسائل کشور دارند، خاطرنشان کرد: جهتگیری فعلی پایاننامهها به دلیل الزام چاپ مقاله در مجلات معتبر بینالمللی، با مسائل روز کشور همخوانی ندارد و همین موضوع باعث شده بخشی از ظرفیت علمی کشور بهدرستی مورد استفاده قرار نگیرد.
دانشیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر گروه معماری دانشگاه صنعتی اصفهان با تأکید بر ضرورت تقسیم کار میان دانشگاهها گفت: دانشگاهها در شهرهای مختلف باید تلاش کنند مشکلات محلی صنعت و جامعه را شناسایی کرده و حل این مسائل را بهعنوان مسئولیت خود بپذیرند. پایاننامهها و مقالات باید به سمت حل این مسائل هدایت شود. نباید دانشگاه را صرفاً مانند یک نهاد مستقل دید؛ باید استان و جامعه پیرامونی را در دل دانشگاه تعریف کنیم و برای حل مشکلات آن راهکار ارائه دهیم.
کریمی ادامه داد: در حال حاضر، بخش عمده صورتمسالههایی که در دانشگاهها دنبال میشود، مربوط به حل مشکلات کشور یا استان نیست، بلکه بیشتر به مسائلی اختصاص دارد که از نظر علمسنجی اهمیت دارد. اگرچه این موضوعات برای ارتقای رتبه دانشگاهها و کشور مهم است، اما لازم است خطکشی مشخصی برای حداقلهای مورد انتظار از دوره دکتری انجام شود؛ دورهای که دانشجو سرمایه زیادی از عمر خود را صرف آن میکند، اما الزاماً به حل مشکلات صنعت و کشور منجر نمیشود.
وی در پایان تأکید کرد: اگر مسیرهای موازی در تحصیلات تکمیلی تعریف شود و دانشجویان بتوانند میان مسیر پروژهمحور و مسیر صرفاً آکادمیک انتخاب داشته باشند، بسیاری از این مشکلات قابل حل خواهد بود.
سرآمد آموزشی کشور افزود: امروز دانشجویان موفقی در رشته کامپیوتر داریم که راهکارهای عملی و مؤثری ارائه دادهاند، اما چون این موضوعات به مسائل محلی و ملی مربوط بوده و تنها به چاپ یک مقاله محدود شده، کاربرد داخلی پیدا نکرده و دانشجو نیز در فرآیند دفاع و فارغالتحصیلی با چالش مواجه شده است.
به گزارش ایرنا، سومین مراسم تجلیل از سرآمدان آموزش کشور چهارم بهمن ماه با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور و حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در سالن شهید بهشتی نهاد ریاستجمهوری برگزار شد.
در این مراسم ۱۹ سرآمد آموزشی کشور معرفی و از آنان تجلیل شد که عبارتند از:
– نادر کریمی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان- رشته مهندسی کامپیوتر
– کیوان نارویی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی- رشته مهندسی مواد
– مجید سلیمانی دامنه عضو هیئت علمی دانشگاه تهران – رشته ریاضی
– حمدی عبدی عضو هیئت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه -رشته مهندسی برق
– محمد شریفی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر – رشته مهندسی شیمی
– قدرت عبادی مناس عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان – رشته زیستشناسی جانوری
– مسعود رضایی استاد دانشگاه تربیت مدرس – رشته شیلات
– محمد صالح تواضعی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف – رشته مهندسی برق
– سعید علیخانی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد – رشته ریاضی
– منیره خردادمهر عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز – رشته پاتولوژی دامپزشکی
– ناصر مزینی عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران – رشته مهندسی کامپیوتر
– ایمان قلندریان گلختمی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد – رشته شهرسازی
– مهدی مومنی شهرکی عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان – رشته مهندسی عمران – نقشهبرداری
– فاطمه رفیعی کرکوندی عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) رشته شیمی آلی
– فائزه فاضلی عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی – رشته فیزیولوژی گیاهی
– ایمان ذکریایی عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان – رشته پژوهش هنر
– آزاده میرزایی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی -رشته زبانشناسی همگانی
– مسعود توحیدفر عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی – رشته بیوتکنولوژی کشاورزی
– مجتبی کافی عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز – رشته بیماریهای تولیدمثل دام
