بازار مکملهای کلاژن برای مقابله با پیری پوست داغ است، اما متخصصان پوست با استناد به شواهد علمی محدود و نگرانیهای کیفی، گزینه بهتری را پیشنهاد میدهند: حمایت از تولید طبیعی کلاژن در بدن با روشهای ساده و اثباتشده.
به گزارش هیچ یک _ وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
با افزایش سن، تولید کلاژن، پروتئین اصلی مسئول استحکام و انعطاف پوست، در بدن کاهش مییابد. این فرآیند طبیعی که با عوامل خارجی مانند آفتاب و سیگار تسریع میشود، به شکلگیری چینوچروک و شلشدن پوست منجر میگردد. همین امر، کلاژن را به هدف اصلی محصولات ضدپیری، بهویژه مکملهای خوراکی، تبدیل کرده است. اما آیا این مکملها واقعاً تأثیر دارند؟
مکملهای کلاژن: ادعاها در برابر شواهد علمی
مکملها معمولاً حاوی کلاژن هیدرولیز شده (پپتیدهای کلاژن) از منابع حیوانی هستند که برای جذب بهتر تجزیه شدهاند. با این حال، دکتر فرح مصطفی (Farah Moustafa)، استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه تافتس و متخصص پوست مرکز پزشکی تافتس، میگوید: در حال حاضر، مکملهای خوراکی کلاژن بهعنوان یک درمان برای پیری پوست توصیه نمیشوند.
علت این توصیه، ضعف شواهد علمی پشت این محصولات است. دکتر مصطفی توضیح میدهد: برخی مطالعات محدود، بهبود در آبرسانی پوست را نشان میدهند، اما یک فراتحلیل گسترده اخیر از ۲۳ مطالعه، نشان داده که پژوهشهای باکیفیتتر، معمولاً هیچ فایده مشخصی را گزارش نمیکنند و بسیاری از مطالعات مثبت، توسط خود صنعت تغذیه حمایت مالی شدهاند.
مشکل اصلی: از معده تا پوست، راهی طولانی است
دلیل علمی دیگری که اثربخشی این مکملها را زیر سؤال میبرد، مربوط به فرآیند گوارش است. دکتر مصطفی خاطرنشان میکند: کلاژن برای جذب، باید در دستگاه گوارش کاملاً به اسیدهای آمینه تجزیه شود؛ بنابراین، مصرف قرص کلاژن به معنای رسیدن مستقیم آن به پوست نیست. بدن شما از این اسیدهای آمینه دوباره پروتئین میسازد، اما لزوماً آن را به کلاژن پوست تبدیل نمیکند.
هشدارهای ایمنی و نبود نظارت
علاوه بر شک در اثربخشی، نگرانیهای ایمنی و کیفیت نیز وجود دارد:
- آلودگی احتمالی: مکملهای دریایی ممکن است حاوی متیلجیوه باشند؛
- فقدان نظارت: این محصولات نیز مانند بسیاری از مکملها قبل از عرضه به بازار از نظر ایمنی و اثربخشی توسط سازمانهای نظارتی معتبر (مانند سازمان غذا و داروی آمریکا) بررسی نمیشوند؛
- شفافنبودن ترکیبات: به گفته آکادمی پوست آمریکا، بسیاری از برندها فاقد تأییدیه شخص ثالث و برچسبگذاری دقیق هستند.
راهحلهای اثباتشده: از درون و بیرون از پوست مراقبت کنید
متخصصان پوست تأکید میکنند که مؤثرترین راه برای حفظ کلاژن، حمایت از بدن برای تولید طبیعی آن است. دکتر مصطفی این راهها را برمیشمارد:
۱. تغذیه هوشمند: یک رژیم غذایی متعادل با پروتئین کافی (مصالح ساختمانی) و ویتامین سی (ضروری برای ساخت کلاژن) مانند مرکبات، فلفل دلمهای و توتفرنگی؛
۲. محافظت در برابر آفتاب: استفاده روزانه از ضدآفتاب قویترین اقدام برای جلوگیری از تخریب کلاژن توسط اشعه ماورای بنفش است؛
۳. استفاده از رتینوئیدها: محصولات موضعی حاوی رتینول یا رتینوئید (مانند ترتینوئین) از معدود مواد تأییدشده علمی برای تحریک تولید کلاژن و بهبود علائم پیری هستند؛
۴. پرهیز از سیگار: سیگار کشیدن بهطور مستقیم به رشتههای کلاژن آسیب میزند و روند پیری پوست را شدیداً تسریع میکند.
وسوسه مصرف یک قرص ساده برای جوانی پوست ممکن است قوی باشد، اما علم پوستشناسی راه سادهتری را نشان میدهد: مراقبت مستمر، محافظت و تغذیه مناسب. این روشها نهتنها بر شواهد محکم استوارند، بلکه بدون نگرانی از عوارض جانبی یا هزینههای گزاف، سلامت کلی پوست و بدن را تضمین میکنند.
